A’dan Z’ye Kurban İbadeti

ID 59868516 © Gholib Marsudi | Dreamstime.com
ID 59868516 © Gholib Marsudi | Dreamstime.com

Rızkı veren de alan da Allah’tır. Kurbanlarımız, yüce Rabbimizin bize bahşettiği rızıktan razı olarak, kabulünü umarak kurban ettiklerimizdir. Kurban yaklaşmak demektir. Allah’a yaklaşmak, mülkün gerçek sahibi sensin demektir. Şükürdür, takvadır.

Kevser Suresi ‘n de Hz. Muhammed’ e hitaben “Rabbin için namaz kıl, kurban kes” buyurulmasının tüm ümmeti kapsadığı Hanefi fakihlerce sabittir. Ve Hz. Muhammed’ in imkanı olan herkesin kurban kesmesi yönünde hadisleri mevcuttur. “Kim imkanı olduğu halde kurban kesmezse bizim mescidimize yaklaşmasın”, “Ey insanlar her sene her ev halkına kurban kesmek vaciptir ” gibi hadislerde kurban . kesilmesinin önemi vurgulanmıştır.

Kaynaklara göre Hz. Muhammed kurban kesmeyi hiç terk etmemiştir. Bu bilgiler ışığında gerekli şartlara haiz olanların Kurban Bayramı’n da kurban  kesmesi vacip görülmüştür. Buna göre akıl sağlığı yerinde, buluğa ermiş, dinen zengin sayılacak kadar mal varlığına sahip her Müslümanın boynuna borçtur. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklamasına göre temel ihtiyaçlarından ve borcundan başka 80.18 gram altın veya değerinde para ya da eşyaya sahip olan Müslümanlar’ ın kurban kesmesi gerekir. Özetle kurban kesecek kişinin Müslüman olması, aklı başında ve buluğa ermiş olması, mukim, yani yolcu olmaması ve belirtilen ölçülerde mali güce sahip olması gereklidir.

Kurban edilecek hayvanların özelliklerine gelecek olursak; koyun ve keçi cinsinden bir hayvan kurban edilecekse bu hayvanın bir yaşını doldurmuş ve sağlıklı bir hayvan olması şartı vardır. Eğer sığır ve manda cinsinden bir kurbanlık olacaksa iki yaşını doldurmuş olmalıdır. Kurbanınız bir deve ise beş yaşını tamamlamış olmalıdır. Kurbanın sahih olması içinse belirlenmiş vakit içinde kesilmiş olması gerekir. Bu vakit Kurban Bayramı’nın ilk üç günü yani Zilhicce ayının on, on bir ve on ikinci günlerine tekabül eder. Bu süre birinci bayram gününde bayram namazının kılınması ile başlar. Bazı fakihlere ve Şafii mezhebine göre bu süre dördüncü gün akşamına kadar uzamaktadır.

Takva bilinci ile yapılan kurban kesme ibadeti Müslümanlar için önemli bir ibadettir. Kurbanlık hayvanların da bu takva bilinci ile kesilmesi kutsiyetinin yaşatılması gerekir. Kurban edilecek hayvan incitilmemeli, kesileceği yerde kıbleye karşı ve sol tarafı üzerine yatırılmalıdır. Elden geliyorsa her mükellefin kurbanını kendisinin kesmesi mendup olup, mümkün değilse vekalet verdiği kimseye kestirilir. Kurban kesecek kişinin ya da kurban mükellefinin şu ayetleri okuması önerilir:

“Ben hanif olarak, yüzümü gökleri ve yeri yoktan yaratan Allah’a çevirdim ve ben müşriklerden değilim.” (Enam Suresi,79. Ayet)

De ki: “Benim namazım, ibadetim, hayatım ve ölümüm hep alemlerin Rabbi Allah içindir.” (Enam Suresi 162. Ayet)

Kurban kesmek Müslümanlar için Allah’a yaklaştıran bir ruhu olan yüce ibadetlerden biridir. Onların etleri de kanları da Allah’a ulaşmaz. Ama takvamız ulaşır. Yüce Rabbimiz karşısındaki acizliğimizi hatırlamak, rızkı verenin de alanın da yüce Rabbimiz olduğunu bilmek ve bunun şükrünü etmek yüce bir ibadet şeklidir.

Maide Suresi’nde Habil ve Kabil’in kestiği kurbanlardan bahsedilir. Bir kardeşin kestiği kurban yüce Allah tarafından kabul edilirken, diğer kardeşin kurbanı kabul edilmemiş ve insanlık tarihinin ilk cinayeti kıskançlık yüzünden işlenmiştir. Ve ancak Allah’ tan korkan, O’na saygı duyanların kurbanlarının kabul edileceğine dikkat çekilir. Kurban kesmek Allah’a bağlılığın ve takvalı olmanın bir tezahürüdür.

Kurban kesmenin Müslümanlar için uhrevi yönü yanı sıra toplumsal dayanışma, yardımlaşma açısından da önemi büyüktür. Sınırlı imkanlara sahip olanlara yardımda bunmak şükrün en güzel göstergesidir. Kurban Bayramı ile yüce Rabbimizin bahşettiği bolluk ve bereket içinde zengini de fakiri de şükür imkanı bulmaktadır. Kurbanlarımızın kabulü ve Allah’ın rızasını kazanmak ümidi ile hayırlı nice bayramlar.