Afgan savaşı filmleri mercek altında

Sanat 28 Ara 2020 Contributor
Afganistan
Sohaib Ghyasi-Unsplash

En çok beğenilen Afgan savaşı filmleri çoğunlukla dram türünde çekilmiş filmlerden oluşuyor. Bu yazımızda size bugüne kadar büyük beğeni toplamış Afganistan savaşı filmlerinden bahsedeceğiz.

Kitabı ile okur severler tarafından çok sevilen ve tüm dünyada en çok satan kitaplar arasında yer alan Uçurtma Avcısı filme de çekildi. Kitabın yazarı Afgan yazar Khaled Hosseini ilk kez olarak bu kitabını İngilizce kaleme aldı. 2003 yılında yazılan kitap o yıl New York Times en çok satan kitaplar listesine girmeyi başardı. Uçurtma Avcısı filminin yönetmen koltuğunda Marc Forster oturdu.

Eserin konusu oldukça derin ve katmanlı. Kabil’in Vezir Ekber Han bölgesinde yaşayan Emir adlı bir çocuğun uzun yıllara yayılan hayat hikayesi ile karşı karşıyayız. Esasen eserde Afganistan’ın çöküşü, Sovyetlerin işgal edilmesi, göç kavramı anlatılıyor. Emir’i Amerika’ya göç etmiş ve yazarlık hayalini gerçekleştirmiş olarak görüyoruz ama gelişmeler onu geçmişiyle hesaplaşmaya götürüyor.

Çok beğenilen Afgan savaşı filmleri kategorisinde bir diğeriyse Bin Muhteşem Güneş. Bu filmde Uçurtma Avcısı kitabının devam kitabı olarak yazıldı. Dünyanın yazar Khaled Hosseini’nin kalemini çok sevdiği böylece kanıtlanmış oldu. Onun okuyucuları en çok etkileyen yönü göçmen kişilerin yaşadığı psikolojileri iyi aktarıyor olmasıydı. Amerik’nın da göçmen ülkesi olduğunu düşünürsek bu başarının altındaki sıırı da aralamış oluruz.

Bin Muhteşem Güneş filmi 1970’ten  2003 yılına kadar Afganistan’da yaşanan savaşı ve bu savaşın insanların hayatına taşıdığı büyük zorlukları ele alıyordu. Bu defa başrollerde iki kadın ve onların dostlukları karşımıza çıkıyor. Filmde Afganistan’ın eğitimli ailelerinde gelen Meryem ile onun tam zıttı bir hayat yaşayan Leyla’nın hikayesi. Bu defa yönetmen koltuğunda karşımıza Steven Zaillian çıkıyor.

Afganistan savaşı filmleri belgesel kategorisinde neler ön planda?

Kurmaca türlerden sonra karşımıza belgesel türde bir film çıkıyor. Filmin adı Utanç. Yönetmeni Hana Makhmalbaf. Belgeselin konusu oldukça ilgi çekici. Bamyan Vadisi’nde bir Buda heykeli yer alıyor ve 2001 yılında Taliban bu heykeli yıktırıyor. Belgeselde hiç profesyonel oyuncu rol almıyor. Altı yaşındaki başrol Baktay ise izleyenler tarafından çok beğeniliyor. Aynı yönetmenin Afganistan üzerine bir diğer belgeseli Çılgınlığın Keyfi de çok beğenilen filmler arasında yerini alıyor.

Kadın hakları savunucusu kült film; Osama

Bir diğer kurgu Afganistan savaşı filmi ise Osama. Afganistan’da kadınlar yanlarında erkek akrabaları olmadan sokağa çıkamadıkları için büyük zorluklar yaşıyorlardı. Erkek akraba yoksa açlıkla ve ölümle karşı karşıya kalmaları kaçınılmazdı. Böyle bir dönemde annesi tarafından erkek kılığına sokulan bir kızın dokunaklı hikayesi bu filmde anlatıldı. Filmin yönetmeni ve senaristi Siddiq Barmak’tı. 2003 yılında Afganistan’da çekilen film, En İyi Yabancı Film Oscar’ının da sahibi oldu.

Kardeşler filmi de dünyaca ünlü oyuncuları içeren bir film olarak karşımıza çıkıyor. Afganistan savaşı hikayesini bu defa Hollywood cephesinde izliyoruz. Filmin yönetmen koltuğunda Jim Sheridan var. Oyuncu kadrosunda ise Natialie Portman, Jake Gyllenhall bulunuyor. Afganistan’a savaşmak için giden askerin döndükten sonra ortaya çıkan tuhaf davranışları ve bununla yüzleşen bir ailenin hikayesini izliyoruz.

Bu filmlere baktığımızda bir coğrafyada yaşanan olayların diğer coğrafyalar ile bağlantıları ve diğer coğrafyadaki yansımalarını netlikle görebiliyoruz. Dinin kötü güçlerin elinde nasıl anlamını yitirerek insan yaşamını tehdit ettiğini kavrayabiliyoruz. Merhamet dini olan İslam’ın kadına da ne kadar önem verdiği göz önüne alınırsa, Afganistan savaşı sırasında kadınlara ve insanlara yapılan haksız davranışların büyük yıkıcı etkileri olmuştur. Din bizi hayata bağlayan en temel güçlerden biridir, kimse tarafından güç olarak kullanılmaması dileğiyle.

YAZI: ŞEBNEM KIRCI