Aile İçinde Annenin Rolü

ID 110305183 © Paulus Rusyanto | Dreamstime.com
ID 110305183 © Paulus Rusyanto | Dreamstime.com

Çocuk için anne; gözlerini açtığında ilk olarak gördüğü bağlanma ve sevgi nesnesidir. Varlığı güvence verir, sevgi ve bakım gereksinimini karşılar, çocuğun sağlıklı kişilik gelişiminde ayna görevi görür. Anne sevgisinin dengeli, sürekli ve tutarlı bir biçimde verilmesi, en az çocuğun beslenmesi için gerekli olan besin maddeleri kadar önemlidir. Annenin çocuğuna verdiği bakım ve çocuğu ile geçirdiği süre değil, niteliği önemlidir. Çocuğa verilen disiplinin ve ebeveyn-çocuk arasındaki ilişkilerde belirlenen sınırların, çocukların davranışlarının ve kişiliğinin gelişimindeki rolü büyüktür.

Ailede annenin en önemli rolü ve sorumluluğu çocuğu yaşama hazırlaması, beslenmesine ve eğitimine özen göstermesidir. Anne, dünyada çocuğun güven kaynağı, huzuru, referans merkezi ve tek yakınıdır. Süreklilik gösteren bir sevgi nesnesi, yaşamda yol göstericisidir. Çocuğun ilk seveceği kişi annesidir. Çocuğun başkasına karşı gösterdiği tutum ve davranışlar, annesiyle kurduğu ilk ilişki biçimine göre oluşur. Çocuğun sevgisi anne sevgisinin bir yansımasıdır denebilir. Ailede sevgiyi taşımakla yükümlü olan annedir. Sevgi çocuğun bedensel, zihinsel ve duygusal gelişmesinde önemli rol oynar. Çocuğun yapıcı, yaratıcı ve üretken bir kişiliğe sahip olması, potansiyel gücünü olumlu yönde yönlendirebilmesi sevgiye bağlıdır.

Sevgisinin yanı sıra anne bir otoriteye sahip olmak durumundadır. Ancak bu otorite, sevgiyle bağdaşmayan bir otorite olmamalıdır. Anne, çocuk için, içinde yaşanılan dünyanın yorumlanmasında ve toplumun temsil edilmesinde ilk örnektir. Çocuğun çevresindeki eşya ve olaylarla kurduğu ilişki biçimi, annesi tarafından gösterilen ilişki biçimine göre oluşur ve biçimlenir. Çocuk annesinin gözetimi ve denetimi altında yakın çevresini ve her şeyin anlamını keşfeder. Annesinin hareketlerini ve etkinliklerini izleyerek nasıl davranılacağını ve yaşanacağını öğrenir. Böylece çocuk dünyayı annesinin açıkladığı biçimde görür, algılar, tanır ve öğrenir.

Anne, ailede huzuru ve mutluluğu sağlamada temel unsurdur. Evde uzlaştırıcı ve birleştirici konumdadır. Babayla çocukların iletişiminde ya da kardeşler arası uyum ve problemlerin çözümünde anne etkin rol üstlenir.

İslam Dini, bir anne olarak kadının değerini yüceltmiştir. Kur’an-ı Kerim’de; ana baba hakkı, ana-babaya gereken hürmet, saygı, itaat, şefkat, annenin fedakarlıkları, evladını dünyaya getirmek için katlandığı eziyetler, büyüme devresinde çocuğuna gösterdiği şefkat ve özen gibi konulara yer verilmiştir. Biz insana, anne babasına (en güzel bir biçimde davranmasını) emrettik. Çünkü annesi onu nice sıkıntılara katlanarak taşımıştır. Sütten kesilmesi de iki yıl içinde olur. O halde Bana ve annene babana şükret! Dönüş Banadır.” (Lokman Suresi 14. Ayet)

Çocuklar, annelerin kopyalarıdır. Anneler ne kadar şahsiyetli, faziletli, ahlaklı olursa çocuklar da o derece karakterli olur. Çocukların karakter mayasının kaynağı annelerdir. Ona ilk sevgiyi, ilk acıma duygusunu annesi verir. Çocuğa Rabbini tanıtan, doğru yolu gösteren annesidir. Çocuklar; dindarlık, kanaat etme, yetinme, maneviyat, helal kazanç, tevekkül, Allah sevgisi, teslimiyet, hoşgörü ve daha birçok dini, ahlaki, milli değeri öncellikle annesinden örnek alır öğrenir. Çocuk yaradılış olarak tertemiz ve günahsızdır. Onu iyiliklerle hayırla donatmak anneye aittir. “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.” (Tahrim Suresi, 6. Ayet)

Çocukların ilk eğitimcisi olan anneler ellerinde bulunan değerleri iyi işleyip, ahlaki yönden şekil verip, maneviyatla biçimlendirerek topluma sunarlarsa o toplumun yükselmemesi için bir sebep yoktur. Çünkü yeni yetişen nesle ruh veren, yön veren annedir. Anne olgun olursa meyvesi de olgun olur.