Çocuk Psikolojisi Nasıl Anlaşılır?

Photo 135647747 © Vadimgozhda - Dreamstime.com

Çocuklar, özellikle küçük yaşlarda anne ve baba tutumu yansımalarını örnek alır. Bunu da bilinçli ya da bilinçsiz şekilde dışarıya yansıtır. Peki, çocuk psikolojisi nasıl anlaşılır? Anne ve baba tutumu çocuğa karşı kayıtsız, baskıcı ya da otoriter bir tavırda ve kendi içinde içlerinde tutarsız olduğunda; çocuk psikolojisi açısından önemlidir. Bu tür davranışlar iyi birer örnek olmak yolunda büyük engeller oluşturur.

Çocuk psikolojisi nasıl anlaşılır? Çocuğa nasıl yaklaşmalı?

Anne ve baba tutumu önemi: Çocuk psikolojisi için önemli olan anne ve baba tutumu pek çok dış etkene bağlıdır. Bu bağlamda; anne ve babanın karakter yapısı, yaşı ya da evliliğin genel hali gibi durumlar; anne ve baba tutumu ve çocuk psikolojisi için değişken olarak kabul edilir.

Ebeveynin genel karakteri, çocuk psikolojisi için başlıca detaydır. Ebeveynlerin yetiştirilme biçimleri de doğal olarak çocuğa yansır. Çocuk psikolojisi incelendiğinde anne ve babasını kendine örnek aldığı, rol model haline getirdiği görülür. Bu konuda iyi örnek olmak, anne ve baba tutumu hakkında bilinçli olmak gerekir.

Evliliğin genel durumu da çocuk psikolojisi açısından oldukça önem arz eder

Sürekli tartışmaların ve huzursuzluğun olduğu bir ortamda anne ve baba tutumu çocuk psikolojisi için negatif etki bırakır. Yapılan klinik araştırmalarda, anne ve baba arasındaki huzursuzluğa tanık olan çocukların konversif bozukluktan nevrozaya kadar pek çok hastalık ile mücadele ettiği bilinmektedir.

Çocuklara iyi birer örnek olmak: Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in bir hadisinde şöyle buyrulur:

“Üç kişiden sorumluluk kaldırılmıştır: Uyanıncaya kadar uyuyandan, iyileşene kadar aklını kaybedenden ve büyüyünceye kadar çocuktan. (Ebu Davud)

İlgili hadisi şeriften de anlaşılacağı üzere, çocuk psikolojisi belli bir çağa kadar doğru ve yanlışı ayırt edemez. Bu sebeple de anne ve baba tutumu, çocuğun davranışlarını biçimlendirir. Bu noktada hem ahlaki değerler hem de dini öğretiler bakımından çocuklara örnek olmak gerekir.

Çocuk psikolojisi için temel eğitim ailede verilir yani öncelikle çocuğa iyi bir örnek olmak gerekir. Bu bakımdan anne ve baba tutumu ile iyi birer örnek olmak; maddi ve manevi her alanda çocuğun eğitimini etkiler. Çocuk ailesinde; kibir, haset, kıskançlık ve buna benzer duygular ile karşılaştığında, ister istemez kişiliğinde bu yöne doğru bir eğilim olur. Oysa ebeveynlerin iyi birer örnek olmak için çalışması ve anne baba tutumu hakkında dikkatli olunması gerekir. Merhamet ve şefkat ile ebeveyn olarak iyi bir örnek olmak, bu şekilde büyüyen bir çocuk psikolojisi için sağlıklıdır ve bu çocuk yetişkinlik döneminde de böyle bir insan olur.

Çocuklarına anne ve baba olarak örnek olmak isteyenler neler yapabilir?

Çocuk, Allahü Teala’nın kullarına vermiş olduğu birer emanettir. Bu emanete şükretmek, onu olduğu gibi kabul etmek ve ona sahip çıkmak; anne ve babaların en temel görevidir. Bu noktada her insanın fıtratında olduğu gibi çocukların fıtratında da sevgi açlığı olduğu akıldan çıkarılmamalıdır. Sevgi dolu bir anne ve baba tutumu, iyi bir çocuk psikolojisi ve yetişkinlik döneminde de iyi bir geri dönüş demektir.

Çocuklara iyi birer örnek olmak yanında onlara birer birey gözü ile bakılmalı ve gerektiği kadar saygı gösterilmelidir. Bu da ancak sağlıklı bir anne ve baba tutumu ve iyi bir örnek olmak ile mümkün olabilir. Çocuğa gösterilen saygı sayesinde, onun kendi kişiliğini bulmasına yardımcı olunur. Tabi bu kişiliğin sağlam olabilmesi için de anne ve baba tutumu, kendi içinde tutarlı olmalıdır.

Çocuktan bir davranışı sergilemesini istemek, ancak bunun tam zıttı hareketlerde bulunmak çocuk psikolojisi açısından oldukça sakıncalıdır. Böyle durumlar anne ve baba tutumu gözlemleyen çocuklarda negatif etki oluşturur ve uzun vadede, aile içerisindeki güven duygusunun da zarar görmesine sebep olur. Bu sebeple anne ve baba tutumu; birbirlerine ve çocuklarına karşı mutlaka tutarlı olmalı, verdiği vaatleri yerine getirmeli ve aradaki güveni bu tip davranışlar ile beslemelidir. Yani çocuk için sağlıklı birer örnek olmak konusunda hassas davranılmalı.

Çocuğa iyi birer örnek olmak için olabildiğince iyi bir anne ve baba tutumu ile olumlu davranışlar sergilemek gerekir. Çocuk da bu davranışları benimseyip, kendi yaşamına uyguladığında ailesinden mutlaka destek görmelidir. Özellikle küçük yaş grubundaki çocuklara ödül ve ceza yöntemiyle iyi ya da kötü davranışların öğretilmesi mümkün olmaktadır.