Annelerimizin Hakkı Ödenmez

annie-spratt-yrzBgqapG1I-unsplash
Fotoğraf: Annie Spratt-Unsplash

İslam, kadın ve anne hakkını oldukça önemseyen bir dindir. Hz. Muhammed’in “Cennet (saliha) annelerin ayakları altındadır!” (Nasai) hadisi de bu görevin ne denli kutsal olduğunun bir göstergesidir. Yalnızca İslam inancına değil diğer inançlara mensup olan kişilerin de anneleri konusunda oldukça hassas olduğu görülür. Birçok ülkede her yıl mayıs ayının ikinci haftasında Anneler Günü kutlanır.

Anneler Günü kutlamanın İslam açısından bir sakıncası var mıdır? Anneler Günü, yabancılar tarafından üretilen ve bizlerin de kültürüne geçmiş bir adettir. İslam dinine mensup olan çoğu kişi de bu günü kutlar ve annesi için çeşitli sürprizler hazırlar. Bu noktada Anneler Günü kutlamanın dini yönden bir sakıncası olup olmadığı da merak edilen bir konudur. Bu bağlamda, anneler için özel sayılan bu günü kutlamanın dinimiz açısından bir sakıncası yoktur. Hatta bu günde annelerini sevindiren kişilerin sevap kazanma ihtimali de vardır. Ancak bizler için gecesini gündüzüne katan annelerimizi hatırladığımız tek gün bu olmamalıdır. Sıradan günlerde de onları sevindirmeye ve bir dualarını almaya özen gösterilmelidir. Hayatın tüm zorluklarına karşı ayakta duran anneler için her gün Anneler Günü’dür!

Dinimizde annenin yeri… İslam inancı kadını yalnızca insan olarak nitelendirmez. Onun; manevi yanlarına, sevgi ve şefkatine de vurgu yapar. Bu bağlamda, anneler çocukların her konuda ilk eğitimi aldığı bir başlangıç safhasıdır. Gelecek nesillerin salih olabilmesi de ancak annelerin saliha olması ile mümkün olur. İslam, kadınların bu yönlerini dikkate alarak erkeklerin de buna göre davranmasını emreder. Hz. Muhammed de konuyla alakalı “Müminler iman bakımından en mükemmeli, huyu en iyi olanıdır. Sizin hayırlı olanınız, kadınlarına karşı hayırlı olanlardır.” (Tirmizi) buyurur. Buradan anlaşılacağı üzere kadınların hem eşleri hem de çocukları üzerinde bazı hakları vardır.

Annelerin çocukları üzerindeki hakları neler? İslamiyet, inanan kişinin önce Allah’a ve Peygamber Efendimiz’e sonra da anne ve babaya itaat edilmesini emreder. Anneler çocuğun çoğu eğitimini verdiği ve onunla hayatı boyunca ilgilendiği için çocuk üzerinde sayısız hakka sahiptir. Bu bağlamda hem Kur’an-ı Kerim’de hem de hadislerde anne ve babaya güzel davranılması emredilir. Buhari’den aktarıldığı üzere bir kimse Peygamber Efendimiz’e, kime iyi davranması gerektiğini sormuştur. Bunun üzerine Allah’ın Resulü soruya “Annelerimize!” cevabını vermiştir. Aynı soru kendisine iki defa daha sorulunca yine aynı cevabı vermiştir. Son sorulduğunda ise “Babalarımıza!” buyurmuştur. Bu kıssa Hz. Muhammed’in annelere yapılan davranışlar konusunda ne denli hassas olduğunu gösterir.

Kur’an-ı Kerim’de anneden nasıl bahsedilir? Kur’an-ı Kerim’in farklı bölümlerinde çocukların annelerine nasıl davranmaları gerektiği sık sık dile getirilir. İsra, Ankebut, Lokman ve Ahkaf Suresi’nde bu davranışlar açık bir şekilde ifade edilir. Bunların çoğunda çocuğun anne ve babasına iyi davranması ve iyilikte bulunması tavsiye edilir. Bu bağlamda Kur’an’da geçen bazı ayetler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

“Biz insana anne ve babasıyla ilgili öğütler verdik.” (Lokman Suresi 14. Ayet)

“Rabb’in, sadece kendisine kulluk etmenizi ve anne babanıza iyi davranmanızı emretti.” (İsra Suresi, 23. Ayet)

“İnsana, anne ve babasına iyi davranmasını emrettik.” (Ahkaf Suresi, 15. Ayet)

İslam inancında sevgi ve şefkatin sembolü olan anneler sıkça övülmüştür. Çocuklara da anne ve babalarına karşı nazik olması emredilmiştir. Bu bağlamda, Kur’an ayetlerinden de görüleceği üzere çocuklara davranışlarının iyi olması yönünde emirler verilir. Çocuklara düşen temel vazife de bu yaklaşımı göz önünde bulundurmak ve annelerine karşı olabildiğince iyi davranmaktır.