Bir Motivasyon Kaynağı Olarak Rüya Yorumlamak

baby_bebek_jonathan_borba_unsplah.
Tüm rüyalarınızın hayra çıkması dileğiyle... Fotoğraf: Jonathan Borba-Unsplash

Rüyalar… Kimi zaman korkularımız kimi zaman olmak istediğimiz ya da olmasını istediklerimizi yaşadığımız, sadece kendimizin olduğu zamanlar.

Rüya ile ilgili sayısız bilimsel çalışma halen devam etmekte, bu esrarlı halin ne olduğu neden olduğu başlıca araştırma konuları içinde yer almaktadır.

Bilimsel olarak ve kısaca bilinçaltındaki etkileşimlerin gün yüzüne çıktığı yerdir rüyalar. Göreni derinden etkileyen dini rüyalardan tutun da karabasanlara, uçmaktan doğmaya, ölmeye kadar uzanan sonsuz sınırsız genişlikte rengarenk çeşitlilikte mevcutlardır malumunuz.

Kur’an-ı Kerim’de de bahsedilir rüyalardan. Allah Resulü Hz. Muhammed’e (S.A.V) rüyasının gerçek olduğu bildirilir mesela. Rüyalardan en ayrıntılı şekilde ise Hz.Yusuf’un gördüklerinden bahsedilir. Kur’an-ı Kerim’de Hz. Yusuf’a rüyaları yorumlama ilmi verildiği ve bunun kendisine Allah’ın bir lütfu olduğu bildirilir. Zindanda iken koğuş arkadaşlarının gördüğü rüyayı yorumlar Hz.Yusuf. Rüyasını anlatan bir zindan arkadaşının zindandan kurtulup efendisinin yanına varacağını ve ona hizmete devam edeceğini, diğer rüya anlatan kişinin de idam edileceğini bildirir. Dahası o dönem Firavun’un gördüğü yedi yeşil başak yedi semiz inek, yedi sarı başak ve yedi zayıf inek rüyasını; yedi yıl bolluk bereket yedi yıl kuraklık olarak yorumlar: “…Ey Yusuf, ey doğru sözlü kişi! (Rüyada görülen) Yedi arık ineğin yediği yedi semiz inek ile yedi yeşil başak ve diğerleri de kuru olan (başaklar) hakkında bize yorum yap…” (Yusuf Suresi, 46. Ayet)

Hepimiz gördüğümüz rüyaları “hayrolsun” diye karşılayarak iyilerin çıkmasını kötülerin def’ini isteriz. Herkes kendince gördüğü beyaz atları kuşlar gibi uçtuğunu balıklarla yüzdüğünü hayra yorup iyi hissetmeye çalışmaktan kendini alamaz. Belki de pozitif düşünmeye gerçekten yardımcıdır bu rüyalar. Doğrusunu Allah bilir. Çünkü bu rüyaları yorumlamak hele hele başkalarının rüyalarını yorumlayıp hüküm vermek ciddi bir sorumluluk işidir aslında. Birinin gördüğü rüyayı yorumlayıp “Şu işin şöyle olacak” demek, haşa gerçekten eğer ağır bir sorumluluktur. Rüyalara inanarak yaşamak, başlı başına insanı yoldan çıkarabilir yanlış işler yaptırabilir. Fakat yine de insanoğlu gördüğü rüyanın yorumunu yapmaktan kendini alamaz.

İslami açıdan rüya yorumunun görüldüğü gibi insan hayatında önemli bir yeri olduğu açıktır. Ancak hem görme hem yorumlama işinin Allah tarafından bir peygambere lütuf olarak verilmesi işin ciddiyetini bize bir kez daha hatırlatır.

İslami kaynaklarda çokça velilerin şeyhlerin peygamberleri ya da haşa Allah’ı rüyalarında gördükleri, konuştukları gibi hikayeleri ile kitleleri etkiledikleri yönlendirdikleri bilinir. Bunu da çeşitli mecralarda dile getirdikleri görülür. Bu durumlarda kişisel bir deneyim olan rüyanın nasıl kötüye kullanılabileceği menfaatler uğruna nelere alet edilebileceği malumdur.

Rüyalar konusunda Allah Resulü Hz. Muhammed’e (S.A.V) isnat edilen çok fazla hadis de mevcuttur. Örnek verecek olursak: Ebu Hüreyre şöyle aktarmıştır. “Allah resulü bir gün şöyle dedi ‘Benden sonra peygamberlikten sadece mübeşşirat (müjdeci) kalacaktır.’ Biz de ‘Mübeşşirat nedir ey Allah Resulü?’ dediğimizde de ‘Salih rüyalar görenlerdir.’ cevabını verdi.”

Velhasıl rüya bir ilim olarak incelendiğinde de kişisel değerlendirmede de bir muamma olarak kalmaya devam edecek gibi duruyor. Güzel rüyalar hayra kötü rüyalar şer’e yorularak hayat akıp gidiyor. İyi rüyaların pozitif birer motivasyon kaynağı olduğunu düşünebiliriz. Kabusların da Ahiret’i hatırlatan, bu dünyanın geçici olduğunu vurgulayan, bizleri günah işlemekten men etmeye yöneltici birer kavram olduklarını düşünebiliriz. Tüm bunların yanında haberci rüyaların olabileceğini ve bunun salih amel işleyen kullarına Allah’ın bir lütfu olduğunu düşünebiliriz.