Cebrail aleyhisselamın görevi nedir?

Yeni Başlayanlar için İslam Contributor
isviçre dağ etekleri
İsviçre. Yoal Desurmont-Unsplash

İslam inancında yer alan dört büyük melekten biri olması sebebiyle Cebrail aleyhisselamın görevi Müslümanlar tarafından araştırılan bir konudur. Cebrail aleyhisselamın yalnızca İslamiyet inancında değil aynı zamanda Hristiyanlık ve Yahudilikte de yer aldığına dair bazı bilgilere ulaşmak mümkündür.

İslam inancında Cebrail (a.s) ne şekilde geçer?

Cebrail aleyhisselam hem Kur’an-ı Kerim ayetleri hem de sahih hadisi şerifler içerisinde bahsi geçen bir melektir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e vahiy ileten bu meleğin Kur’an-ı Kerim içerisinde farklı isimlerle anıldığı görülür. Bu bakımdan Cebrail aleyhisselam ayetler içerisinde şu şekilde anılmıştır: Cibril, Ruhulkudüs, Ruhulemin, Ruh, Resul.

İslam inancında Cebrail aleyhisselamın görevi nedir?

Dinimizde diğer meleklerden mertebe bakımından üstün bulunan dört büyük melek vardır. Bu meleklerin isimleri; Cebrail, Mikail, İsrafil ve Azrail şeklinde sıralanmaktadır. Azrail’in görevi nefes alan canlıların ömrü bittiğinde canlarını almak, İsrafil’in görevi kıyamet günü gelip çattığında sura üflemek ve Mikail’in görevi de kainattaki doğa olaylarını yönetmektir. Bu melekler arasında yer alan Cebrail aleyhisselamın görevi ise vahiy iletmektir.

Ayet ve hadisi şeriflerden anlaşıldığı üzere Cebrail aleyhisselam Allahü Teala’dan gelen emirleri vahiy yoluyla peygamberlere ileten melektir. Kendisi, Kur’an-ı Kerim’i de aynı yolla Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e iletmiştir. Buna ek olarak; namaz, hac ve buna benzer temel ibadetlerin ne şekilde yapılacağını da yine Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e öğretmiştir.

Günümüze ulaşan sahih hadislerde Cebrail aleyhisselamın üstün nitelikleriyle alakalı bazı bilgilere erişmek mümkündür. Bu bakımdan kendisi Kur’an-ı Kerim’in ilk ayetini Hz. Muhammed’e iletirken kendi suretinde görünmüş, bundan farklı zamanlardaysa insan kılığına bürünmüştür. Diğer dini kaynaklarda geçtiği üzereyse Cebrail aleyhisselam arşı taşımakla yükümlü melekler arasındadır, hatta bu meleklerden oluşan bir ordusu da vardır.

Cibril hadisi ne demek?

Cebrail aleyhisselam, insan kılığına büründüğü bir vakit Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed ve başka sahabilerin de bulunduğu bir ortama gelerek, Hz. Muhammed’e çeşitli sorular yöneltmiştir. Olay, Abdullah bin Ömer’in babası tarafından nakledilmiş ve bu durum “Cibril hadisi” olarak nitelendirilmiştir. Cebrail aleyhisselamın soruları sırasıyla; İslam, iman, ihsan ve kıyametle alakalıdır.

Kendisi, soruları Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e hem sormuş hem de aldığı cevapları onaylamıştır. İlgili hadisin ilk ve son kısmında şöyle buyrulur:

“Resullullah (s.a.s): ‘İslam; Allah’tan başka ilah olmadığına, Muhammed’in de Allah’ın Resulü olduğuna şehadet etmen, namazı dosdoğru kılman, zekatı vermen, Ramazan orucu tutman ve gücün yeterse Beyt’i hac etmendir.’ buyurdular. O zat: ‘Doğru söyledin.’ dedi… Bundan sonra o zat gitti. Ben bir süre bekledim. Sonunda Allah Resulü bana: ‘Ya Ömer! O soru soran zatın kim olduğunu biliyor musun?’ dedi. ‘Allah ve Resulü bilir.’ dedim. ‘O Cibril idi. Size dininizi öğretmeye gelmişti.” (Buhari, Müslüm)

Kısacası, ayet ve hadislerden anlaşılacağı üzere Cebrail aleyhisselam dört büyük melekten biridir ve peygamberlere vahiy iletmekle görevlendirilmiştir. Kendisi Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e vahiy iletirken bazen kendi suretinde bazen de insan şeklinde görünmüştür. Yukarıdaki hadisten de görülebileceği gibi zaman zaman sahabilere de görünmüştür.

Kendisi vahiy iletmenin dışında namaz, hac ve buna benzer ibadetlerin ne şekilde yapılması gerektiğini de Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’e göstermiştir. Hz. Muhammed’in Cebrail aleyhisselam için genellikle Cibril ismini kullandığı görülebilir. Cibril, Kur’an-ı Kerim içerisinde de kullanılmıştır.