Celle celalühu ve anlamı nedir?

Yeni Başlayanlar için İslam Contributor
göl kenarı manzara
Alaska. Judyshin-Dreamstime

Müslümanlar tarafından kullanılan ve dilden düşürülmeyen celle celalühu ve anlamı hakkında sıklıkla araştırmalar yapıldığı bilinir. Bu zikir içerisinde celal ve celle kelime köklerinden türemiş olan fiiller yer alır. Kimi insanlar tarafındansa celle celalühuya benzer biçimde “celle şanuhu” ve “celle ve ala” zikri kullanıldığı dikkat çeker.

Müslümanların zikirlerinde yer alan celle celalühu ve anlamı nedir?

Allah celle celalühu hem yazı hem de konuşma dilinde kullanılan bir ifadedir. Bu bakımdan yazı dilindeki kısaltması herkes tarafından bilinen Allah (c.c.) şeklindedir. Bu ifadenin Allah ile birlikte kullanılmasının amacı, esasında Allahü Teala’ya olan hürmeti göstermektir.

Dini kaynaklarda Allah ismiyle birlikte mutlaka kullanılan celle celalühu ve anlamı “O’nun şanı yücedir” şeklindedir. Allahü Teala, cümle alemin yegane yaratıcısıdır ve O’ndan daha kudretlisi, ulusu yoktur. Dolayısıyla celle celalühu terimi de yalnızca Allahü Teala’ya mahsustur, başka da herhangi bir yerde kullanılamaz.

Bu tabirin kullanıldığı başlıca yerler nerelerdir?

Celle celalühu terimi dini kaynaklarda Allahü Teala’nın sıfatının geçtiği her yerde kısaltılmış halde kullanılır. Bu bakımdan, yalnızca Allah ile birlikte değil; aynı zamanda Allah’ın doksan dokuz isminden herhangi biriyle de kullanılması oldukça yaygındır.

Bu tabir, Allahü Teala’nın isim ve sıfatlarıyla kullanıldığı takdirde “ulu olan, azameti yüce olan” manalarına gelir. Celle celalühu tabirine cami ve mescitler içerisinde, yazılı bir biçimde, karşılaşmak da mümkündür. Bu yerlerde kıbleye asılan levhalarda genellikle celle celalühu tabirine de yer verildiği görülür. Söz konusu levhaların bir örneği Ayasofya Cami içerisinde yer almaktadır.

Allahü Teala’yı zikrederken O’na hürmet göstermenin önemi nedir?

İslam inancında Allahü Teala’yı zikretmek de bir nevi ibadet etmek olarak yorumlanır. Bu bakımdan, Müslümanlar gün içerisinde veya namazlardan sonra Allah’ın doksan dokuz isminden istedikleri birini zikredebilirler. Esmaül hüsna içerisinde yer alan bu isim ve sıfatlar faziletleri bakımından birbirlerinden üstündürler.

Allah’ı zikretmek, kişinin O’nu anması, hatırlaması ve O’na karşı olan sevgisini göstermesinin bir yoludur. Kainatın yaratıcısı olan Allah’ın şüphesiz ki övgüye ihtiyacı yoktur. Ancak kulları olarak bu fani dünyada bizlere düşen O’nu bolca anmak, sevgi ve saygımızı göstermektir.

Tesbih, zikir, dua ve Kur’an-ı Kerim okumak Allah’ı anmanın birer yoludur. Bunlardan herhangi birini yaparken celle celalühu tabirini kullanmak da esasen O’na karşı duyulan saygı ve hürmetin bir işaretidir. Bu şekilde Rabbimize “sen övgüye layık olansın” dememiz mümkündür.

Müslüman bir kula yakışan, Allahü Teala’nın gösterdiği yolda doğruca yürümektir. Bu yolda yürürken mümkün mertebe ibadetlerde sürekli olmak, haramdan ve günahtan imtina etmek, salih amel peşinde koşmak gerekir. Allahü Teala’yı sevmek mümin bir kimsenin gönlünde yer alan bir husustur. Bunu göstermenin türlü yolları vardır. Rabbi zikretmek de bu yollardan biridir.

Celle celalühu, celle şanuhu, celle ve ala; zikir sırasında kullanılabilecek hürmet ve saygı tabirleridir. Celle celalühu terimi kaynaklarda diğerlerine nazaran daha sık kullanılır. Ancak anlam bakımından ele alındığında tüm terimler benzer niteliktedir. Bunların anlamları da sırasıyla şu şekildedir: O’nun azameti ve şanı yücedir, şanı yüce olan, azametli ve yüce olan şeklindedir.

Başta Allah olmak üzere esmaül hüsna içerisinde yer alan tüm isimleri bu tabirlerle birlikte kullanmak daha doğru bir yaklaşımdır. Müslüman olan ve Allah sevgisini kalbinde taşıyan kimse için de yine en doğru zikir ve kullanım şekli budur.