Çocuğun aşı takvimi nasıl olmalı?

Çocuklar İpek Atacan
kız çocuğu ve hayvanlar
Anastasiap83-Dreamstime

Sağlıklı bir şekilde gelişimlerini tamamlayabilmeleri için çocuğun aşı takvimi mutlaka takip edilmelidir. Hastalık yapan mikroplara karşı önlem alınması doğabilecek ölümcül sonuçların önüne geçer. Sağlık Bakanlığına bağlı olan kuruluşlarda gerçekleştirilebilen aşılama işlemleri bebeklik döneminde başlayarak zaman zaman devam eder.

Aşıların vücuda sağladığı etkiler nelerdir?

Yaptırılan aşılar yan etki gösterebilmesine rağmen vücuda fayda sağlar. Kısa sürede geçebilecek mide bulantısı, ateş, halsizlik, aşı bölgesinde ağrı ve uyuşma belirtileri ölümcül hastalıkların oluşabilme ihtimalinin yanında göze alınmalıdır. Bu bağlamda özellikle bebeğin ve çocuğun aşı takvimi düzenli olarak takip edilmelidir.

Toplu salgınların önlenmesi aşıların en büyük etkisidir. Bireysel anlamda vücut bağışıklığını güçlendirerek kişinin hasta olmasını engeller. Fark etmeden alınan virüs ve bakterilerin büyük etkiler bırakarak uzun vadede hasar vermesinin önüne geçilir. Ayrıca ölümden koruma etkisi bulunan aşılar, hastalık yapan mikrop vücuda girse bile ciddi etki göstermez.

Çocukluk döneminde yaptırılan aşıların bir çoğu, 5 yaşından küçük olan çocukları ölüm tehlikesinden korur. Sakatlık, felç, organ yetmezliği, solunum yolu hastalıkları, tüberküloz gibi sorunların yaşanmasını engeller. Yetişkinlik dönemine kadar zaman zaman yaptırılan aşı çeşitleri, Covid-19 gibi pandemik hastalıklardan da korunmayı sağlar.

Hangi aşılar bebeklik döneminde yaptırılmalı?

Ebeveynler, yenidoğan bebekler için yaptırılabilecek her aşıyı yaptırmakla görevlidir. Bağışıklık sistemleri yeni yeni gelişen bebekler için hastalıklara yakalanmak daha riskli olur. En ufak bir soğuk algınlığında bile yaşanan öksürük, yüksek ateş, havale gibi belirtiler bebeklerin can sağlığını tehdit eder.

Anne hamileyken yaptırılabilen aşılar, tüm besinini anneden alan bebekte de bağışıklık sistemini geliştirir. Ancak genellikle bebek doğduktan sonra kendi aşısını vurdurmak gereklidir. Bu aşılar Hepatit A ve B, çocuk felci, verem, kızamık ve kabakulak olarak bilinir. Bu dönemde yaptırılabilen diğer aşılar arasında Pnömokok, kızamıkçık ve suçiçeği de yer alır.

Okula giden çocuklar kapalı alanda kaldıkları için hastalıklara daha kolay yakalanırlar. Bu nedenle bir doktor önerisiyle birlikte her sene düzenli olarak grip aşısı yaptırılabilir. Dönemsel salgınlar arasında bulunan kuş ve domuz gribi gibi daha ağır atlatılan hastalıklarda bu duruma ayrıca önem verilmesi gerekir.

Bilimsel açıdan bir çocuğun aşı takvimi nasıl olmalı?

Çocuklar için önemli olan konulardan biri aşı olmaktır. Ancak daha önemlisi aşının doğru zamanda yapılıyor olmasıdır. Bağışıklık sistemi gelişirken bebeklere ve çocuklara destek olmak için her aşının kendine ait olan zaman diliminde yaptırılması gerekir. Aksi durumda yan etkiler daha güçlü görülebilirken aşının etkisi zamanla kaybolabilir.

Hepatit B aşısı üç doz şeklinde uygulanan bir aşıdır. Doğumdan sonraki bir hafta içinde ilk dozu, bir ay ve altı ay sonra diğer dozları yaptırılmalıdır. Bununla birlikte ikinci ayda verem aşısı ve pnömokok aşısının ilk dozu yaptırılabilir. Pnömokok aşısının kalan üç dozu dördüncü, altıncı ve on ikinci aylarda düzenli şekilde vurdurulmalıdır.

Beşli karma aşısı için en erken dönem bir buçuk aydır. Dört doz olarak uygulandığı için ikinci, dördüncü, altıncı ve on sekizinci aylarda yapılmasına özen gösterilmelidir. Bağışıklığı güçlendirmek adına 4-6 yaş arasındaki çocuklara tekrar uygulanabilmektedir.

On ikinci ayda yapılan suçiçeği aşısıyla birlikte kızamık, kızamıkçık ve kabakulak aşıları yaptırılabilir. Suçiçeği hariç diğer aşılar 4-6 yaş aralığında ikinci doz olarak yeniden alınmalı. Çocukların en son vurulduğu aşı olan Hepatit A için bir buçuk yaş ve iki yaş grubunda iki ayrı doz uygun görülür.