Çocuğun gelişiminde iletişim nasıl sağlanır?

Çocuklar Contributor
gülen erkek çocuk
Jeremiah Lawrence-Unsplash

İnsanlar sosyal varlıklar oldukları için çocuğun gelişiminde iletişim ihtiyacı hissetmesi oldukça normaldir. Bu ihtiyaçlarını genellikle kendilerine yakın gördükleri yetişkinlerle karşılamak isterler. Geniş hayal gücüyle sorular sormak, olaylarda neden sonuç ilişkisini kurmak amacıyla yakınlarındaki insanlarla konuşmaya çalışırlar. Yetişkinler de çocuklarla doğru şekilde iletişim kurarak hangi konularda nasıl davranması gerektiğini bilmelidir.

Konuşmak çocuğun gelişiminde iletişim becerilerini nasıl etkiler?

Her çocuğun gelişiminde belirli bir dönem iletişim becerilerini iyileştirmekle harcanır. Onlara nasıl konuşulması, karşıdaki insanı zorlamaması, konuşmaması gereken konularda sessiz kalması bu zaman diliminde öğretilir. Kazanılan her bilgi gelecek yaşamlarında etki göstereceği için konuşma becerilerinin güzel olduğundan emin olunmalıdır.

İçine kapanık çocuklar genellikle çekingen bir tavır sergileyerek konuşmaktan kaçarlar. Bunun nedeni fazla utanmaları, hata yapmaktan ve yanlış cevap vermekten korkmalarıdır. Ancak yetişkinler doğru adımlar atarak en kısa sürede çekingenliği kontrol altına almalıdır.

Hareketli çocuklar sık sık konuşma, soru sorma, öğrenme ve uygulama ihtiyacına girerler. Karşısında bulunan kişilerle sürekli iletişim kurmaya çalıştıkları için bunaltıcı olabilirler. Onlara verilen her cevap çocuğun gelişiminde iletişim becerilerini etkileyeceği için dikkatli olunması gerekir.

Yetişkinler çocuklarla neleri nasıl konuşmalı?

Küçük çocuklar henüz önemli ve ciddi konular hakkında bilgi sahibi değildir. Onları uyarmaksa yetişkinlerin görevi olduğu için neyin nasıl konuşulacağı konusunda dikkatli olunması gerekir. Çocukların anlamakta zorlanacağı konuları bir anda açıklamak yerine daha basite indirgemek, somut örneklerle göstermek daha etkili olur.

Onları üzecek olan konuları bir anda konuşmak yerine alıştırarak anlamaya çalışmalarını sağlamak gerekir. Aniden duyulan kötü haberler bazı travmalara maruz kalmalarına neden olabilir. Ancak yavaş yavaş bahsedilen ve yumuşak dille söylenen sözler durumu daha iyi idrak edebilmesini sağlar.

Uyarıcı olunması gereken konularda ciddi bir tutum sergilenmelidir. Aynı zamanda onlara güven vermek, bir sorun halinde yetişkinlerden yardım istemesi gerektiği öğretilmelidir. Gelişimleri esnasında yanlışlar yapabileceği ancak bu yanlışların onu üzmesine izin verilmeyeceği gösterilmelidir.

Yetişkinler ve çocuklar arasında kurulan bağlar gerçekçi olmalıdır. Bir çocuğa her zaman değer verildiği gösterilmeli, konuşması esnasında ciddiye alındığı hissettirilmelidir. Başarıları hakkında konuşmak, başarısızlıklarıyla dalga geçmemek, zorlandığı anlarda cesaretlendirmeye çalışmak, tıpkı yetişkin bir bireymiş gibi iletişim kurabilmek oldukça önemlidir.

Okul öncesi ve okul çağı arasında bulunan çocukların düşünceleri belirli biçimde değişir. Bu esnada okulda öğrendikleri bilgiler kesin kurallarmış gibi davranarak aksini gördükleri durumlara müdahale etmek isterler. Ebeveynler rol model olarak onlara öğretmenleriyle paralel biçimde yaklaşarak gerekli açıklamalarda bulunmalıdır.

Çocuklar ve yetişkinler arasındaki diyaloglar nasıl güzelleştirilir?

Hayal gücü gelişen çocuklar yetişkinlerin zorlanacağı sorular sorabilirler. Somut ve soyut kavramlar arasında ayrım yapamadıkları için cevabı bilinmeyen konular hakkında konuşabilirler. Bu anlarda aldıkları cevaplar onların gelişiminde büyük etkiye sahip olduğu için diyalogların güzelleştirilmesi gerekir.

Kurulan diyaloglarda çocukları baştan savmak yerine onları ciddiye almak oldukça önemlidir. Özgüvenlerinin gelişmesine yardımcı olan bu durumlarda sohbetleri ortalama uzunlukta tutmak gerekir. Yanlış yönlendirmelerden kaçınılmalı, yararı ve zararı olan konuların iki yönünden de bahsedilmelidir.

Övgü içeren cümleler kurmak bazen güzel olsa da gelişimi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle yetişkinler her başarıdan sonra çocukları övmek yerine bir kısmını normal karşılamalıdır. Ancak sevgi belirtisi olan kelimeleri sık sık kullanarak aradaki sevgi bağlarının güçlendirilmesi önemlidir. Güven, saygı, sevgi kavramları kazandırıldıktan sonra yapılan sohbetlerde daha neşeli ve içten davranabilmek gerekir.