Çocuğunuza söylememeniz gereken 10 şey nedir?

Çocuklar Contributor
çocuğunuza söylememeniz gereken
Janko Ferlic-Unsplash

Uzmanlar düşünmeden konuşulan sözlerin çocuklar üzerindeki olumsuz etkilerinden bahsederken çocuğunuza söylememeniz gereken 10 şey konusunda uyarıyor. Büyüme ve öğrenme sürecinde çocuklar için en önemli iletişim kaynağı konuşmak. Ebeveyn ve çocuk arasındaki iletişimin sağlıklı gelişebilmesi için etkili konuşma oldukça önemli.

Söylenen her kelime onlar için bir anlam yaratır. Olumsuz cümleler olumsuz psikolojik sonuçlar yaratarak, kendilerini yetersiz, güvensiz ve çaresiz hissettirebilir. Farkında olmadan ya da önemsenmeden yapılan hatalar, ileriki yaşlarda çocukların saldırgan, öfkeli, güvensiz, depresif ya da içe kapanık olmasına neden olabilir.

Asla çocuğunuza söylememeniz gereken 10 şey nedir?

Sağlıklı bir kişilik yapısına sahip olmalarını sağlamak için çocukların dış görünüşü ve özellikleriyle ilgili şakalaşmak için bile olsa asla dalga geçilmemesi gerekiyor. Anne babanın çocuklarına lakap takmamaları, tehditkar konuşmamaları ve strese sokacak cümleler kurmamaları önemli. Tembel, sakar, şımarık, inatçı gibi olumsuz sıfatlar, çocukların davranışlarını bu sıfatlara göre şekillendirdiğini gösteriyor.

Olumsuz sıfatlar zamanla çocukta kanıksanmış davranışlar olarak karşımıza çıkıyor. Aynı şekilde onları zeki, yetenekli, başarılı güzel ya da yakışıklı gibi olumlu sıfatlarla da etiketlememek önemli. Çünkü bunlar da çocuklardan beklentinin her zaman yüksek olduğu algısına yol açabiliyor. Çok zeki veya çok güzel olduğu söylenen bir çocuk kendini her zaman bu beklentiyi karşılamak zorunda hissederek aksi durumlarda kendine güvenini kaybediyor.

Kullanılmaması gereken ifadeler nelerdir?

Ebeveynler çocuklarla olan tartışmalarda zor da olsa soğukkanlılığını korumak zorundadır. Çünkü çoğu zaman tartışmaların şiddeti arttıkça öfke nöbeti sırasında istenmeyen ve çocuk üzerinde oldukça yıkıcı olabilecek sözler sarf etmek kaçınılmaz olabilir. Örneğin böyle bir durum yaşanırken; dünyada en çok sevdiğimiz, bizlerin sonsuz sevgi ve şefkatimize muhtaç olan çocuklarımıza  “Seni artık sevmiyorum” cümlesi ağzımızdan çıkabilir. ‘Seni terk edeceğim’ duygusunu yaşamasına neden olan ve onun için tam bir yıkım yaratabilecek bu cümleden kesinlikle kaçınmalısınız. O sizi sevmediğini söylese bile siz aksine onu çok sevdiğinizi, her zaman da sevmeye devam edeceğinizi söylemelisiniz. Çocuk bu konuda size olan güvenini asla kaybetmemeli.

Aynı şekilde “Seni bırakıp giderim” cümlesi de çocuğun güvenini zedeleyen, kaybetme ve ayrılık korkusu yaşamasına neden olan son derece sakıncalı bir ifadedir. Derin bir anksiyeteye yol açabilen bu tür tehditler, çocuğu anne ya da babaya daha bağımlı hale gelmesine neden oluyor. Ayrılık korkusu yaşayan çocuk okula gitmek, yatağında yalnız uyumak istemiyor. Ebeveyni işe giderken ayrılık krizleri yaşayabiliyor.

Hangi ifadelerden kaçınmalıyız?

“Sen yapamazsın” tarzında özgüvenini zedeleyecek veya “Sen her şeyi başarabilirsin” gibi aşırı güven pompalayan ifadeler çocuğun ya çok hırslı, ya kendine güvensiz birer yetişkin olmalarına neden olmaktadır. Bir kişinin her şeyi yapabilmesi mümkün değildir. Bu nedenle onlara çaba göstermenin önemini, sabrı ve azmetmeyi öğretmek en doğrusudur.

Yıkıcı etkiye sahip bir başka ifade de “Neden onun gibi değilsin” gibi çocuğu başkalarıyla karşılaştıran cümlelerdir. Arkadaşları ya da kardeşleriyle kıyaslamak çocuğun kendini yetersiz ve değersiz hissetmesine, özgüven kaybı yaşamasına neden oluyor.

“İşim var şimdi seninle ilgilenemem”, çocuğa sevilmediğini, yeterince önemsenmediğini ve kendisine değer verilmediğini hissettiren başka bir ifade.

Tehdit etmek bir işe yarar mı?

“Baban gelince bu yaptıklarını ona anlatacağım” çocuğu bu şekilde tehdit etmek, sorunu çözme konusunda çaresizliğinizi sergilemek anlamına geldiği gibi, babayı tehdit unsuru olarak göstererek iletişim yollarını tıkamanıza neden olmaktadır.

Kendilerini suçlu hissettirecek cümlelerden kesinlikle kaçınmak gerekiyor. “Beni üzmeye devam edersen hasta olurum”, “Bak beni üzdün şimdi ağlıyorum” tarzında ifadeler, çocuğun derin bir suçluluk duygusu yaşamasına yol açıyor.

“Yemeğini yemezsen oyun oynayamazsın”, “Ödevini yapmazsan televizyon seyredemezsin” gibi olumsuz ve şartlı cümleler çocuğun hem tehdit etmeyi öğrenmesine hem de her yaptığı şeyden ödül beklemesine neden olmakta. “yemekten sonra oyun oynarız, ödevini bitir de birlikte televizyon seyredelim” diyerek sorumluluklarını yerine getirmesi için motive etmeliyiz.