Çocuk açısından takdir edilmek

Çocuklar 18 Ara 2020 Contributor
kelly-sikkema-gS9rBZo65-k-unsplash

Çocukların dünyasında takdir edilmek, önem görmenin ve sevilmenin bir işareti olarak yer alır. Aile bireyleri tarafından takdir edildiğini hissetmeyen bir çocuk zaman içerisinde huysuz ve agresif tavırlar sergilemeye başlayabilir. Çocuğunu sağlıklı bir psikolojiyle büyütmek isteyen ebeveynlerin takdir konusunda cimrilik yapmaması gerekir.

Çocuklar, belli bir çağa gelene kadar yaptıkları tüm işleri önemser ve karşılığını almak isterler. Bu bakımdan anne ve babalarından beklediği temel davranışların başında takdir edilmek vardır. Yapılan ufak bir işin ebeveynler tarafından beğenilmesi, çocuk psikolojisi açısından oldukça büyük etkilere sahiptir.

Ailesi tarafından takdir edilen bir çocuk; olumlu davranışlar sergileme konusunda çaba gösterir, öğrenme ve deneme konusunda da daha cesaretlidir. Küçük yaşlarda bu tip davranışlarla donanan bir çocuğun yetişkinlik dönemi de pozitif yönde şekillenir. Küçük yaşlarda takdir almayı başaran çocuklar, büyüdüklerinde yeni işlere atılmaktan çekinmezler ve daha özgüvenli bir yapıda olurlar.

Başarı ve takdir edilmek arasında bir ilişki var mı?

Çocuğun yaptığı işler, sergilediği davranışlar ve takdir görme arasında çift taraflı bir etkileşim vardır. Buna göre çocuk takdir gördükçe daha iyi işler yapmaya çalışır; iyi işler yaptıkça da takdir edilmek ister. Bu bakımdan takdir edilmenin okul ve diğer faaliyetlerdeki başarılar üzerinde göz ardı edilemeyecek bir etkisi vardır.

Çocuğun okul başarısını etkileyen pek çok sebep olabilir. Aile içi huzursuzluk, fiziksel ve psikolojik şiddet, ebeveynlerle kurulamayan doğru iletişim; bu başarıyı negatif yönde etkiler. Çocuğun ilgisiz kalması ya da beğenilmemesiyse anne, baba ve çocuk arasında doğru bir iletişim bağı olmadığını gösterir. Ancak çocuğa takdir edildiğini hissettirmenin türlü yolları vardır.

Çocuğa onu takdir ettiğini göstermenin yolları nelerdir?

Takdir etme çocuk ile ebeveynler arasındaki bağı kuvvetlendirmeye yarayan bir eylemdir. Ancak bu noktada yapay davranışlar sergilemek yerine içten ve samimi olmak son derece önemlidir. Çocuk takdir edildiği zamanlarda büyüklerinin kendisini fark ettiğini bilir ve kendini önemli hissetmeye başlar. Anne ve babanın bu anlarda yapay davranışlarda bulunmasınınsa tamamen negatif yönde bir etkisi olur. Yani, çocuklar tamamen dürüst bir şekilde takdir edilmek isterler.

Teşekkür etmek, bir kişi takdir etmenin en basit ve en etkili yoludur. Buna göre; masayı kaldırmaya yardım ettiği, ödevlerini zamanında bitirdiği ve kardeşiyle ilgilendiği için çocuğa teşekkür edilebilir. Daha kapsamlı davranışlardaysa teşekkür cümlesiyle sınırlı kalmamak gerekir.

Esasen çocuk kendisinden beklenen performansı yerine getirmişse, onu ödüllendirmek de bir takdir biçimidir. Özellikle küçük yaş grubundaki çocukların ödül ve ceza yöntemiyle eğitilmesi güzel sonuçlar doğurabilmektedir. Ancak bu noktada çocuğun yaptığı her işten bir ödül beklemesi yanlış bir iletişim biçimidir. Bu beklentinin önü gerektiği durumlarda anne ve babalar tarafından nazikçe kesilmelidir.

Çocukların davranışlarını daha olumlu bir yöne taşıyabilmeleri için ne için takdir edildiklerini açıkça anlaması gerekir. Buna göre takdir cümleleri kurulurken ya da ödüller verilirken bunun hangi olay için yapıldığı anlaşılır biçimde ifade edilmelidir.

Sonuç olarak, beğenilme ve takdir görme tüm insanların ihtiyaç duyduğu bir davranış biçimidir. Ancak bu davranışların beklentisi çocukluk döneminde daha fazladır. Takdir edilen çocuklar yaptıkları işlerde daha özverili davranırlar. Bu davranış biçimi onların yetişkinlik döneminde de daha başarılı ve özgüvenli bireyler olmalarına yardım eder. Öyleyse “teşekkür ederim” diyerek onları takdir ettiğimizi göstermeye başlayabiliriz.

YAZI: İPEK ATACAN