Çocuk gelişimi ve dönemleri nelerdir?

Çocuklar Contributor
çocuk gelişimi
Romrodinka-Dreamstime

Doğum anından başlayarak, halk arasında ergenlik dönemi olarak bilinen süreçle birlikte sonlanan zaman dilimine çocuk gelişimi denir. Bu gelişim çağını temel olarak; ilk çocukluk, orta çocukluk ve ergenlik olarak farklı dönelere ayırmak mümkündür. Ebeveynlerin çocukluk dönemleri hakkında bilgi sahibi olması, çocuklarına olan doğru yaklaşımı bulma noktasında oldukça yardımcıdır. Bu sayede emanetlerimize daha iyi sahip çıkabiliriz.

Bebeklik ve ilk çocukluk dönemi nedir?

Bebeklik ve ilk çocukluk dönemi doğumla 6 yaş arasındaki zaman dilimidir. Bu süreçte 2 yaşına kadar olan dönem bebeklik, kalan dönemse ilk çocukluk olarak isimlendirilir. Çocuğun ileride sağlıklı bir yetişkin olabilmesi için ilk yıllarda özenle büyütülmesi oldukça önemlidir. Bu bakımdan bebekler, 0-2 yaş dilimi arasında türlü algılar edinirler ve bunları hafızalarında saklarlar. Sonrasında da ihtiyaç duydukları anlarda bu bilgilere başvururlar. Pasif bir dönemmiş gibi görünse de bebeklik, çocuğun en fazla gelişim gösterdiği süreçtir.

İlk çocukluk dönemi aynı zamanda oyun dönemi olarak da kabul edilir. 3-6 yaş arasındaki çocuklar bu dönemdedir ve temel becerileri kazanmaya başlarlar. Buna göre çocuk hem ailesi hem de diğer insanlarla iletişim kurarak sosyalleşir. Başta ahlak olmak üzere temel eğitimlerin tümü bu dönemde alınmaya başlanır. Dolayısıyla ilk çocukluk döneminde çocuğun kişisel eğitimine önem verilmesi gerekir. Temel dini bilgiler de yine bu dönemin sonlarında öğretilmeye başlanabilir.

Okul dönemi hangi yaş aralıklarını kapsar?

Okul dönemi, adından da anlaşılacağı üzere çocuğun aile ve ev ortamından farklı bir dünyaya geçmeye başladığı süreçtir. Bu dönemde, okuma ve yazma gibi önemli beceriler öğrenilir, bir taraftan da benlik kavramı ortaya çıkmaya başlar. Okul döneminde, çocuklar sürekli yaşıtlarıyla bir aradadır. Dolayısıyla yaşıtlarından ön plana çıkmak ve üstünlük kanıtlamak gibi çabalar olduğu da görülür.

Orta çocukluk olarak tarif edilen okul döneminde anne ve babaların oldukça titiz davranması gerekir. Çünkü bu dönemde; toplum kuralları, saygı duyma ve saygın bir kişilik olma becerileri kazanılır.

Ergenlik döneminin çocuk gelişimi üzerindeki etkileri nelerdir?

Ergenlik dönemi, çocuk gelişimi açısından geçirilen son dönemdir. Bu süreçte çocuklar yoğun bir şekilde fiziksel ve psikolojik değişimler gösterirler. Bu bakımdan çocuklarımız hem daha olgun bir görünüme kavuşurlar hem de çalkantılı olarak nitelendirilebilecek bir düşünme tarzına sahip olurlar.

Ergenlik dönemi, çocuğun kalıcı fikirler geliştirdiği bir dönemdir. Bu dönemde kendi benliklerini bulana kadar da türlü duygu sömürülerine kanabilirler. Bu bakımdan ergenlik dönemi ve psikolojik getirilerinin farkında birer ebeveyn olmak son derece önemlidir.

Ergenlik döneminde olan bir çocuk; soyut düşünür, sorgulamayı öğrenir ve kendi kararlarını vermek ister. Vicdan ve benzeri temel ahlaki nitelikler de aynı şekilde ergenlikte görülmeye başlanır. Ergenlik döneminin en belirgin etkisi çocuğun kendisinden başlamak üzere herkesle bir çatışma halinde olmasıdır. Benlik arayışı sırasında bu tip çatışmalar ve tartışmalarsa oldukça doğaldır.

Kısacası; bebeklik, ilk çocukluk, orta çocukluk ya da ergenlik olması fark etmeksizin çocukların tüm gelişim dönemleri oldukça önemlidir. Bu noktada çocukların nasıl davrandığını ve neler beklediğini bilmekse anne ve babalar açısından artı bir başlangıçtır.

Çocukluk dönemi yalnızca yaşandığı anı değil, çocuğun nasıl bir yetişkin olacağını da etkiler. Ahlaklı, sağlıklı ve saygın bireyler yetiştirmek için öncelikle çocukluk dönemini olması gerektiği gibi atlatmalıyız. Geleceğin yetişkinlerinin ve liderlerinin bugünün çocukları olduğunu unutmamalıyız.

YAZI: İPEK ATACAN

 

 

 

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.