Çocuk Sağlığı: Yüksek Ateş Sebepleri

Illustration 180886619 © Bakhauaddin Bek Sopybekov - Dreamstime.com

Çocuk sağlığı denince ilk alan gelen yüksek ateş olur, peki nedir yüksek ateş sebepleri? Sonbaharda yaşamaya başladığımız hastalık tedirginliğimiz Covid-19 sebebiyle bu yıl her zamankinden daha korkutucu bir hal aldı. Özelikle çocuk sağlığı direkt etkileyen hava değişimleri soğuk algınlıklarının oluşmasında çocuk sağlığının olumsuz etkilenmesinde en belirleyici etkenler arasında.

Hal böyle olunca hepimizin korkulu rüyası yüksek ateş ve çocuk. Vücutta yüksek ateş nedenleri, neyi neden yapmalı neden yapmamalıyız araştırmaları da internette en çok arananlar listesine tekrar oturacak konular arasında. Özellikle çocuk ve yüksek ateş hafife alınmayacak, hepimizi endişelendiren ve mutlaka dikkate alınması gereken bir durumdur.

Muhteşem mekanizmayla çalışan vücutta yüksek ateş, beyindeki hipotalamus bölgesinden organize edilir ve PGE2 maddesinin artışıyla ateşi yükselt emrinin verilmesiyle oluşur. Hipotalamus vücut ısını dengede tutmakla görevli bölgedir. Yüksek ateş tek başına hastalık olmayıp hastalığın habercisi ya da bulgusudur. O sırada kandaki akyuvar sayısının çoğalmasıyla antikor üretimi ve interferon salgısının artması, mikropların çoğalmasının önlenmesi ve bakterilerin kandaki demirle beslenmesi engellenmeye çalışılır. Yüksek ateş vücut içinde enfeksiyon, aşı, kan ya da gıda zehirlenmeleri, romatizmal hastalıklar gibi birçok sebebe bağlı olabilmektedir. Çocuk popülasyonunda en yaygın sebep ise soğuk algınlığı gibi gözükmektedir.

Yüksek ateş neyin göstergesi olabilir?

Vücut ısısının normalin üstünde seyretme hali olan yüksek ateş, vücutta bulunan herhangi bir enfeksiyon, mikrop ya da bakterinin ısınan kanla cilt yüzeyine itilmeye çalışılmasıdır. Belki bu sebeple bilmeden de olsa halk arasında soğuk algınlığı geçiren kişilere terlemesi ve bu şekilde iyileşeceği önerilmektedir. Çocuk sahibi ebeveynlerin bildiği gibi bir süre öncesine kadar yüksek ateş görülen çocuklara dört saatlik periyotlarla sürekli ateşin düşürülmesi için ateş düşürücü şuruplar önerilmekteydi. Fakat son yıllarda çocuk hekimleri tarafından 38 dereceye kadar yüksek ateşe müdahele edilmemesi önerilmekte. Bunun sebebi ise belli bir düzeye kadar vücut savunma sisteminin çalışmasına izin verilmesinin istenmesidir.

Yükselen vücut ısısı, beraberinde yüksek ateş yanında daha başka belirtileri de getirmektedir. Yüksek ateş ile savaşan çocuk çok fazla üşür, titrer, el ve ayakları soğur bazen dudaklarda morarma görülebilir. Oda çocuk her ne kadar üşüse de sıcaklığı dışarı iletebilecek ince dokulu kıyafetler ile bırakılmalı, üşüdüğü için daha kalın giydirilip üstü örtülmemelidir. Aslında çocuk için olduğu gibi yetişkin insanlar için de yararlı olan yüksek ateş uyaranını kontrol altında tutularak iyileştirici etkisini görmek de mümkün olmaktadır. Fakat ebeveynler çocuk ateşe maruz kaldığında istenmeyen kötü sonuçlarla da karşılaşabilir. Yüksek ateş sebepleri nelerdir; sorusunun bir yanıtı da Bunlardan biri halk arasında “havale geçirmek” olarak bilinen yüksek ateş sebebiyle çocuğun bilinç kaybı yaşamasıdır.

Havale geçiren bir çocuğa ne yapmalı?

Havale geçirmekte olan çocuk tüm ebeveynler için endişe vericidir. Bu sırada ateş ılık duş ya da ilaçlar ile düşürülmeye çalışılmalı on beş yirmi dakikadan fazla havale nöbeti devam ediyorsa ebeveynlerin mümkün olduğunca sakin kalarak çocuk hekimine götürmeleri önerilir. Havale daha önce öyküsü bulunan aile bireylerinin sahip olduğu beş yaş altı yaş çocuk ya da bebeklerde daha sık görülebilmektedir.

Yüksek ateş ve çocuk denilince tüm ebeveynleri saran korku doğru tanınıp kontrol altında tutulur ise her zaman hekim tedavisine ihtiyaç duymadan geçebilen bir durumdur. Ateşi olan çocuk hafif bir soğuk algınlığı geçiriyor olabilir. Başka sebep yoksa çocuk hekimi genelde üç gün ateşin takip edilmesini öngörür ve herhangi bir ilaç tedavisi uygulamaz. Fakat normal ateş değeri olan 37.7 derecenin üzerinde ve inatçı ateşlerde hekime danışmak gereklidir.