Çocuklar neden oyun oynar? Eğlenerek öğrenme nedir?

Çocuklar 23 Şub 2021 Contributor
neden oyun oynar
Laura Alvarez-Unsplash

Evet, bu soru anne ve babalar için her zaman merak konusu olmuştur; çocuklar neden oyun oynar? Hepimizin bildiği gibi insan doğar, yaşar ve ölür. Yetişme sürecinde annesinden, babasından, diğer yetişkinlerden örnek alarak hayatı öğrenir. Bir eylemin doğru olup olmadığına onu yetiştirmekle sorumlu olan yetişkinlerden örnekleyerek karar verir.

Çocuklarda model alma psikolojisi hakimdir. Her çocuk anne ve babasını, eğer anne babasıyla büyümüyorsa onu yetiştiren kişileri kendisine model alır. Ancak bu bazen direkt model alma bazen de ters model alma olarak cereyan eder. Bu durum yetişkinlerin özellikle aşırı davranışlarında daha çok kendini gösterir.

Örneğin, annesi çok titiz olan bir çocuk ileride ya annesi kadar titiz olur ya da aşırı derecede pasaklı olur. Ya temizlik takıntısı olan annesini düz model almıştır ve o da aşırı titiz olmuştur. Ya da annesinin bu aşırı tutumunu tersinden rol model alıp kendisi de aşırı pasaklı olmuştur. Tabii ki normal ölçüde temiz olabilen çocuklar da vardır. Ancak aşırı titiz bir annenin çocuğu da genel olarak aşırı bir tutum içerir. Aşırı titiz ya da aşırı pasaklı gibi…

Bir çocuğu yetiştiren ebeveyni ya da diğer bir yetişkin ona nasıl örnek olursa çocuk da o şekilde karşılık verir. Ters model alma genel olarak normalden fazla, abartılı davranışlarda tezahür eder. Olması gerektiği kadar temiz, titiz olan bir yetişkinin evladı da onu düz model alır ve ondan gördüklerini hayatına adapte eder.

Peki, neden oyun oynar?

Çocuklar, sadece okulda aldıkları eğitimle ya da ailelerini kendilerine model alarak yetişmezler. Çocukların gerçek dünyaya adapte olmaları oyun sayesinde gerçekleşir. Ayrıca fiziksel olarak motor-beceri gelişimleri oyunlar sayesinde gerçekleşir.

Gerçek hayatın bir nevi provasıdır oyunlar. Onun için her şey evcilik oyununda “gerçek”tir. Bebeğine mahsusçuktan içirdiği sütü, onu uyuturken söylediği ninni, yapraklardan pişirdiği yemek… Her şey çocuğun kurduğu hayal dünyasının birer parçasıdır.

Son yıllarda sıkça yaygınlaşmış bir kavram var; eğlenerek öğrenme! Ne demek bu? Çocukların oyun oynarken aynı zamanda hayatı keşfetmeleri ve öğrenmeleri anlamına gelir. Ancak çocuk psikolojisi üzerine araştırmalar yapan birçok bilim insanı bu eğlenerek öğrenme işinin çok da fazla abartılmaması görüşünde.

Başka bir deyişle çocuğun oyunla öğrenmesinin üzerine ebeveynler tarafından çok fazla gidilirse işin eğlence kısmının ortadan kalkacağı görüşündeler. Eğer çocuğun zeka gelişimi için birçok aktivite ve oyun yüklemesi yapılırsa çocuk sıkılabilir. Bu da aslında iyi bir şey yapalım derken her şeyi tam tersine döndürmeye, çocuğun tembel denebilecek bir öğrencilik hayatı geçirmesine bile neden olabilir.

Tencere tava en eğlencelisi!

Birçok anne baba çocukları için maddi değeri yüksek oyuncaklar alır. Birçok harcamadan kısıtlama yapıp da alınan o oyuncaklarla genelde oynanmaz! Çocuklar genelde o oyuncaklara ilk 10 dakika ilgi gösterir. Ardından annesi mutfakta yemek yaparken o da tencere ve tavalara daha çok ilgi duyar!

Tencere ve tavalarla oynamayı, alınan o pahalı oyuncaklara tercih ederler. Neden? Çünkü hayatın içinde ve çok gerçektirler. Bir de tabii bolca ses çıkarırlar. Annesini, babasını hep o tencerelerle görür, merak eder.

Peki, onca para verip alınan, çoğu zeka gelişimine katkı sağlayan oyuncaklara ne oldu? Önemli olan çocuğun kendi doğal habitatında oyun oynamasıdır. Ayrıca anne baba olarak sizin, çocuğunuzun göz hizasına inip, salonda ya da odasında onunla birlikte halıya oturup oyun oynamanızın değeri paha biçilemez. İşte o an çocuğun zekası hiç olmadığı kadar hızlı gelişir. Çünkü sizinle oyun oynarken kendini güvende hisseder. Sevildiğini, önemsendiğini hisseder. İşte bu tüm o zeka geliştirici oyunlardan kat be kat daha değerlidir!