Çocuğa Okuma Yazma Öğretmek

Photo 42676534 © Sabphoto - Dreamstime.com

Çocuğa okuma yazma öğretmek ile ilgili önemli ipuçları hazırladık. Kur’an-ı Kerim’in vahiy edilen ilk ayetinde “Yaratan rabbinin adıyla oku!” (Alak Suresi, 1. Ayet) buyrulur. Buradan da anlaşılacağı üzere Allahü Teala Hz. Muhammed’e ve devamında gelen tüm Müslümanlara okumayı emreder. Okuma ile alakalı tekrarlar Kur’an’ın farklı bölümlerinde yapılır. Yani, dinimizde okumaya ve bilmeye büyük bir önem verilir.

Aile, çocukların temel eğitimi aldığı en küçük kurumdur. İlkokul çağlarında başlanan okuma yazma eğitimi, okulda yürütülen faaliyetlerin yanı sıra evde de devam eder. Bu noktada çocukları okuma öğrenmeye henüz başlayan anne ve babaların izleyebilecekleri basit yollar bulunur.

Çocuğa okuma yazma öğretmek ile ilgili tüyolar nelerdir?

Alfabeyi kartlara yazmak: Çocukların okuma ve yazmayı öğrenebilmesinin ilk adımı alfabede yer alan harfleri tanımaktır. Bu bağlamda, alfabede yer alan tüm harfler için küçük birer kağıt parçası kesmek oldukça faydalı bir iştir. Çocuklar kağıt parçalarında yazan harfleri bu şekilde daha kolay öğrenebilirler.

Kağıtta yazılı olan tüm harfler ezberlendikten sonra daha ileri bir egzersize geçilebilir. Buna göre çocuklardan seçtiği kartın üzerindeki harfle başlayan bir kelime türetmeleri istenebilir.

Çocuktan kelime oluşturmasını istemek: Bu yöntemde de ebeveynlerin alfabe harflerinin yazılı olduğu kartlara ihtiyacı var. Karışık halde düz bir yere serilen harflerle çocuktan aklından geçen bir kelimeyi yazması istenebilir. Bu egzersiz sayesinde hem tüm harfler gözden geçirilebilir hem de çocuğun kelime dağarcığı genişletilebilir.

Çocuğun doğru oluşturduğu her bir kelime, poster olarak biriktirilebilir. Postere yerleştirilen doğru kelime sayısının artması çocuğa daha fazla çalışmak için iyi bir motivasyon kaynağı olacaktır.

Evdeki nesnelerin üzerine isimlerini yapıştırmak: Evde her gün iç içe olunan sabit eşyalara isimlerini yazmak da okumanın öğrenilmesi açısından oldukça etkili bir yöntemdir. Bu yöntemin işe yarayıp yaramadığını anlamak için kağıtları yanlış nesnelere de yapıştırmak mümkün. Böylece çocuğun kelimeyi doğru mu okuduğu yoksa ezberden mi söylediği de rahatlıkla kontrol edilebilir.

Düzenli aralıklarla kitap okumak

Çocukların, belli bir yaşa kadar anne ve babalarını taklit ettiği yaygın olarak kabul edilen bir bilgidir. Bu bağlamda, kitap okunmayan bir aile ortamında çocuğun okuma ve yazma öğrenme becerisi oldukça gecikir.

Çocukların okumayı daha rahat öğrenmesi için gün içerisinde düzenli olarak okuma egzersizi yapılması gerekir. Bu egzersizler sırasında ilerleyen dönemlerde eğitici hikayelere geçilebilir. Bu noktada çocuğun ilgisini çekecek okuma parçaları seçmekte yarar vardır. Onların içlerinde oluşan merak duygusu, daha fazla okumak için de motivasyon sağlar.

Okuma egzersizleri sırasında materyal olarak kitap seçiminde bulunmak şart değildir. Bu bağlamda, çocuğun ilgisine bağlı olarak; gazete, çocuk dergisi ya da karikatür dergilerinden de yararlanılabilir.

Okuma yazma eğitimi sırasında kullanılabilecek temel yöntemler: 4 ile 7 yaş grubuna dahil olan çocuklar okuma ve yazma öğrenme için gerekli kriterlere sahip sayılırlar. Bu beceriyi çocuklara kazandırmak için izlenen farklı metotlar vardır. Bu yöntemler; alfabetik yöntem, hece yöntemi, fonetik yöntem ve evrensel yöntem olarak sıralanabilir.

Alfabetik yöntem, ilkokullarda kullanılan geleneksel yoldur

Burada çocuk öncelikle alfabeyi tanır ve öğrendiği harfleri birleştirerek heceler oluşturur. Hece yönteminde ise çocuklara öncelikler sesli harfler, ardından da kolay telaffuz edilebilecek sessiz harfler öğretilir.

Fonetik yöntem, alfabetik yöntem ve hece yöntemine kıyasla oldukça farklıdır. Burada çocuğa öğrenilecek harfle başlayan bir nesnenin resmi gösterilir. Çocuk, bu resimler aracılığı ile harfleri öğrenmeye başlar. Evrensel yöntemde ise çocuklar öncelikle cümlelerden kelimeleri seçmeye başlıyor. Farklı sözcüklerde ortak olan harfleri ayırt ederek de okumayı öğrenmiş olur.