Çocuklarımıza Okumayı Nasıl Sevdirebiliriz?

ID 183966362 © Yzqblyxy | Dreamstime.com
ID 183966362 © Yzqblyxy | Dreamstime.com

Peygamber Efendimiz, bir hadisi şerifinde “Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlaktan daha hayırlı bir miras bırakmamıştır.” (Tirmizi) buyurur. Buradan da anlaşılacağı üzere çocuğun terbiyesi, maddi ve manevi eğitimi de ailenin sorumluluğundadır.

Eğitimin birinci basamağı okumaktır. “Ağaç yaşken eğilir” atasözünden yola çıkarak okumanın çocuğa erken yaşlarda kazandırılması gereken bir alışkanlık olduğu sonucuna erişilebilir. Bu noktada, bir çocuğun okumayı sevmesi için izlenebilecek çeşitleri yollar vardır.

Küçük yaş grupları için okuma süresini kısa tutmak: Küçük yaş grubuna dahil olan çocukların herhangi bir konuya uzun süre odaklanması oldukça zor bir durumdur. Bunun için çocuklara uyumadan önce okunacak kitapların kısa olmasına dikkat edilmesi gerekir. Tüm hikayenin en fazla 10-15 dakika içerisinde biteceğini bilmek, çocuğun ilgisini toplamasına yardımcı olur.

Hikayeden kısa bir kesit okuduktan sonra, çocuğa basit sorular yöneltmek ya da konu hakkında ufak bir açıklamada bulunmak da ilgiyi artırabilecek bir davranış şeklidir.

Ailenin tüm bireylerini okumaya dahil etmek: Karakter sayısının fazla olduğu hikayelerde tüm aile bireylerinin okumaya dahil olması, kitap okumayı eğlenceli bir hale getirir. Herkesin kendi karakterini seslendirdiği dakikalarda yalnızca kitap okunmaz, aynı zamanda aile bağları ve bireyler arasındaki iletişim de güçlenir.

Çocukla birlikte kitapçı gezmek ve kütüphane oluşturmak: Kitap satın alırken çocuğun kendi ilgilerine yönelmesine izin vermek, onların kitaplara duyduğu ilgiyi artırır. Bu keşfin en basit yolu da birlikte kitapçıya gitmektir.

Kitapçıdan alınan eserleri evin uygun bir noktasında biriktirip, kütüphane haline getirmek de diğer bir sevdirme yoludur. Kitapçıları ve kütüphaneyi sevmeye başlayan bir çocuk yaşamı boyunca kitap okuma alışkanlığını terk etmez.

Kütüphane dizaynı yapılırken kitapları sınıflandırmak iyi bir seçenektir. Bu sınıflandırma yapılırken, kitapların sayfa sayısı ya da zorluk derecesi göz önüne alınabilir. Kitap okudukça seviyesinin arttığını ve daha zorlu kitapları okumaya başladığını gören çocuklar, okumaya daha hevesli olurlar. Bu da kitap okumak için ihtiyaç duyulan motivasyonun kazanılmasına yardımcı olur.

Kitap dışındaki yazılı kaynaklara yönelmek: Hikaye kitapları ve romanlar, ilk etapta okumaya yeni başlayan çocukların ilgisini çekmeyi başaramayabilir. Böyle bir durum ile karşılaşıldığı durumda; dergi, çizgi roman ya da gazete tarzındaki diğer yazılı kaynaklara yönelmek gerekir. Bu aşamada çocuğun ne okuduğuna değil okumuş olmasına odaklanmakta fayda vardır.

Kitap okumayı bir ceza haline getirmemek: Çocuklara verilen ödül ve ceza eğitiminin, ceza kısmını kesinlikle kitap okumak oluşturmamalıdır. Böyle bir davranış şekli çocukta kitap okumanın kötü bir şey olduğu düşüncesi oluşmasına sebep olabilir. Daha çocuk yaşlarda uzaklaşılan kitap okuma alışkanlığı ise daha sonrasında çok zor kazanılır.

Ebeveyn olarak iyi birer örnek olmak: Çocuklar, belli bir yaş grubuna gelene kadar anne ve babalarının söz ve davranışlarını taklit etme eğiliminde olurlar. Bu bağlamda, ebeveyn olarak kitap okumadan çocuklara kitap okumayı sevdirmenin bir yolu yoktur.

Anne ve babalar, çocuklarının rol modeli olduklarını akıldan çıkarmamalıdır. Gün içerisinde kitap okumaya ayrılan çok kısa süreler bile, çocuğun yaşam boyu okuma alışkanlığı edinmesine destek olabilir.

Kitap okuduktan sonra aile arasında bir tartışma platformu oluşturmak da oldukça yararlı bir aktivitedir. Burada tüm bireyler kendi kitaplarına ait kısa bir bilgilendirme yapabilir ve ortak bir tartışma konusu oluşturabilir. Sosyal medya ve dijital dünyanın hüküm sürdüğü bu günlerde çocuklarla kitaplar hakkında konuşmak oldukça iyi bir seçenektir. Üstelik bu konuşmalar aile bireylerinin birbirini daha yakından tanıması için de bir fırsattır.