Çocukların sürekli soru sorması neden olabilir?

Çocuklar 24 Nis 2021 İpek Atacan
çocuk neden sorar?
Elizaveta Galitskaya-Dreamstime

Küçük yaş grubunda çocukları olan anne ve babaları çocukların sürekli soru sorması konusunda zaman zaman sıkıntılar yaşayabilmektedir. Çocuklar büyümeye başladıkça önce harfleri, ardından kelimeleri ve en son da cümle kurmayı öğrenirler. Bu cümleler, çoğu zaman soru anlamı taşır. Çocuğun, belirli bir zaman zarfında farklı sorular sorduğu görülebildiği gibi aynı sorunun tekrar tekrar sorulmasıyla da karşılaşılabilir.

Çocukların sürekli soru sorması altında yatan sebepler nelerdir?

“Neden” ile başlayan cümleler özellikle okul öncesi dönemdeki çocukların en sık kullandığı cümle biçimidir. Çünkü çocuklar, doğal durumları gereği öğrenmeye hevesli ve sorgulayıcı bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla çocukların sürekli soru sorması altında yatan temel sebep, merak olgusudur.

Konuyla ilgili yapılan araştırmaların bir kısmında çocuklar için soru sormanın bir oyuna benzetildiğine değinildiği görülebilir. Bu bakımdan soru sormak ve karşı taraftan cevap almak onlar için eğlenceli bir oyundur. Çocuk, sorduğu sorular karşında bir taraftan merakını giderirken diğer taraftan da bilişsel gelişimine katkı sağlar.

Sorularını nasıl cevaplamalı?

3 yaş grubuna ulaşan çocuklar, çevresinde olup bitenlere dair neden ve sonuç ilişkisi kurmaya çalışırlar. Bu noktada, ne ve nedenle başlayan sorular zaman içerisinde daha kompleks birer cümleye dönüşürler. Çocuğun sorularının ilk muhatabı genellikle anne ve babaları olur. Bundan sonraysa sorular hem kendi yaş grubundaki arkadaşlara hem de diğer aile fertleriyle öğretmenlere taşınır.

Çocukların yönelttiği sorular kimi zaman oldukça zekice gelebilirken kimi zaman da sorunun muhatabını utandırmaya neden olabilirler. Bu noktada sorunun kişiye ne hissettirdiğini bir kenara bırakmak ve çocuğun neyi öğrenmek istediğini anlamak gerekir. Alaycı tavırlar, umursamaz hareketler ve buna benzer diğer davranışlar çocuğun özgüvenini kırabilir ve içine kapanmasına neden olabilir. Dolayısıyla çocuklar tarafından yöneltilen sorulara ne şekilde cevap verildiği son derece önemlidir.

Soru, uçsuz bucaksız bir denizin dalgasıdır. Yani, çocuklar tarafından yöneltilen soruların bir kısmını bilmemek de oldukça doğal bir durumdur. Böyle zamanlarda yapılması gereken çocuğun karşısında dürüst bir tavır takınmaktır. Ona dürüst bir biçimde bu konuda bilgi sahibi olunmadığı ancak konuyu öğrenince kendisiyle paylaşılacağını söylemek, güzel bir yaklaşım biçimidir.

Çocuklar aynı soruyu neden sorarlar?

Aslında çocukların çok soru sorması, yetişkinler tarafından alışılmış bir durumdur. Ancak aynı sorunun üst üste sorulması kimi zaman endişe verici bir durum olarak anlaşılabilir. Bir çocuğun soru sorması, buradan aldığı cevapla bünyesine yeni bir bilgi katması demektir. Dolayısıyla çocuk, aldığı cevaptan tam olarak emin olmak ister. Baştan savma, kısa ve ilgisizlik içeren cevaplar; aynı sorunun defalarca sorulması demektir.

Tekrarlayan soruları engellemenin yolu, ilk kez sorulan soruya açıklayıcı bir cevap vermektir. Ancak bu cevap verilirken, çocuğun yaş grubuna da bağlı olarak, anlaşılır cümleler kurulması da çok önemlidir. Gerektiği kadar açıklayıcı bir cevap verilmesine rağmen çocuk yine de sorusunu tekrarlayabilir. Bu durum geçici ve oldukça doğaldır. Böyle zamanlarda çocukların bilişsel gelişim kazandığı akıldan çıkarılmamalıdır.

Kısacası, çocuk belirli bir çağa gelinceye kadar bilişsel gelişimine sorular aracılığı ile katkı sağlar. Bu zaman diliminde onlarla ilgilenmek ve tatmin edici cevaplar vermek son derece önemlidir. Çünkü bizlerin cevabı onların dünyasında giderilen bir merak ve öğrenilen yeni bir bilgi demektir. Çocuklar, çevrelerini oldukça iyi gözlemlerler. Dolaysıyla yetişkinlerin ilgisiz tavırlarını hemen fark edebilirler. Onların duygusal gelişimine negatif etki bırakmamak adına yöneltilen sorular saçma gelse dahi cevaplanmalıdır.