Din görevlilerinin sorumlulukları hangileridir?

İslam Contributor
yaşlı Müslüman adam Kuran
Ravil Sayfullin-Dreamstime

Unvan ve mesleki bakımdan farklı şekillerde isimlendirilen din görevlilerinin sorumlulukları da birbirinden farklıdır. Toplum arasında din görevlileri ve üstlendikleri vazifelerin zaman zaman karıştırıldığı görülebilir. Ancak temelde din çevresinde toplanmasına rağmen, bu kimselerin yetki ve sorumlulukları birbirinden tamamen farklıdır.

Din adamlarının taşıdığı kişisel ve toplumsal özellikler nelerdir?

Toplum nezdinde saygı görülen ve değer verilen bir meslek grubu da din görevlileridir. Dolayısıyla dini konularda sorumluluk taşıyan bu kimselerin belirli vasıflara sahip olmaları beklenir. Bu vasıfların bir bölümü kişinin kendiyle alakalıyken geriye kalan bölümü de hizmet verdiği topluma göre şekillenen bir unsurdur.

Din görevlilerinin taşıması gereken başlıca niteliklerin şu şekilde sıralanması mümkündür: Görev ve sorumluluklarının bilincinde olmak, üstlenmiş olduğu vazifeyi benimsemek, yerine getirdiği işlerle alakalı yeterli beceri ve donanım sahibi olmak.

Hz. Muhammed dini vazife üstlenenlerle ilgili ne buyurmuştur?

Dini işlerle meşgul olmak hem vazife hem de bu vazifeyi üstlenen kimse açısından oldukça önemlidir. İslamiyet’in ilk defa yayılmaya başladığı çağlarda da bu vazifenin önemine dikkat çekilmiştir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed konuyla alakalı bir hadisinde şöyle buyurmuştur:

“Cemaate Kur’an’ı en iyi bilen ve okuyanları imam olsun. Kur’an bilgisinde eşit iseler, sünneti en iyi bilen; eğer sünnet bilgisinde de denk olurlarsa, önce hicret etmiş olan; hicret etmekte de aynı iseler, yaşça en büyükleri imam olsun. Hiç kimse, bir başkasının evinde izni olmadıkça ev sahibinin özel yerine oturmasın.” (Müslim)

Bu hadisten de anlaşılacağı üzere din görevlileri arasında seçim yapılırken liyakat esaslı bir yaklaşımda bulunulmuştur. Bu yaklaşım yapılırken; Kur’an bilgisi, sünnet bilgisi, hicret vakti ve yaş gibi nitelikler göz önüne alınmıştır.

İslami bakımdan din görevlilerinin sorumlulukları neler?

Günümüzde din görevlilerinin sorumlulukları kişinin; müftü, vaiz, imam ve müezzin olmasına bağlı olarak birtakım değişiklikler göstermektedir. Bu bağlamda, müftünün vazifesi özel ibadet kapsamında fetva ve vaaz vermektir. Buna ek olarak müftüler aynı zamanda Müftülük dairesinin de müdürü olarak anılırlar. Vaiz müftüden farklı olarak yalnızca vaaz vermekle yükümlü olan kimsedir.

İmam-hatip ve müezzinler, din görevlisi denildiğinde akla ilk gelen isimlerdir. Buna göre, imam hatiplerin başlıca görevi cemaate namaz kıldırmak, hutbe ve aşir okumaktır. Ancak kendileri zaman zaman aşr-i şerifin açıklamasını yapmakla da yükümlüdür. Bu yükümlülüğün sebebi cemaatin büyük bir kısmının Türkçe ve Arapça arasında doğrudan bir geçiş yapamamasıdır.

Müezzinler görev bakımından imam hatiplerden yetki olarak farklıdır. Buna göre müezzinin vazifesi; ezan okumak, kamet getirmek ve camiyi temiz tutmaktır. Bundan farklı olarak müezzinler belirli zamanlarda vekil imam olarak da sorumluluk üstlenebilirler.

Sonuç olarak, din görevlileri İslamiyet’in ilk defa yayıldığı günden bugüne kadar aktif şekilde vazife üstlenmişlerdir. Bunlardan bir kısmı ezan okumuş, bir kısmı namaz kıldırmış bir kısmı da fetva ve vaaz vermiştir. Ancak hepsi İslamiyet’i korumak ve doğru şekilde uygulamak noktasında birleşmişlerdir. Dolayısıyla din görevlilerinden vazifenin yanı sıra belirli nitelikleri taşımaları beklenmiştir.

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in konuyla ilgili hadisinden de anlaşılacağı üzere din görevlilerinin taşıması gereken ilk vasıf görevleriyle alakalı bilgili ve donanımlı olmalarıdır. Sonrasında bu kimselerden vazifelerini ve bunun önemini benimsemeleri ve işlerini layığı ile yerine getirmeleri beklenir.

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.