Dini Bayramlar Nasıl Geçirilmeli?

gift-eid-salamtoday
Dini bayramlar

İslamiyet içerisinde bayram olarak nitelendirilin iki dönem vardır. Bunlardan biri Ramazan Bayramı, diğeri ise Kurban Bayramı olarak kabul edilir. Müslümanlar açısından oldukça değer gören bu günlerin, dini açıdan faziletleri de çoktur. Peygamber Efendimiz konuyla ilgili, “Rahmet kapıları dört gece açılır. O gecelerde yapılan dua, tevbe reddedilmez. Ramazan ve Kurban Bayramı’nın birinci geceleri, Berat Gecesi ve Arefe Gecesi.” (İbn-i Asakir) Bu hadisi şeriften anlaşılacağı üzere diniz bayramlar Müslümanları birbirine yaklaştırmakla kalmaz, aynı zamanda onlara dua edebilecekleri rahmet kapıları da açar. Bu bakımdan İslam inancında bulunan dini bayramlar hem sosyal açıdan önemli bir yere sahiptir hem de manevi açıdan oldukça faziletlidir.

Bayram adabı ne anlama gelir, hangi davranış biçimlerini kapsar? Bayram adabı, aslında bayramlaşma geleneği sürdüren Müslüman ailelerde kolaylıkla görülebilen davranışları kapsar. Bu bağlamda aşağıda sıralanan maddeler, dinimizde kabul görülen ve sünnet olarak devam ettirilen bayram davranışlarıdır.

Bayram sabahı erkenden kalkarak abdest almak.

Yeni ve temiz elbiseler giyerek, güzel kokular sürmek.

Karşılaşılan Müslümanlara güler yüz göstermek ve selam vermek, selam almak.

Aile büyüklerini ve akrabaları ziyaret etmek. Aralarında dargınlık ya da küslük bulunan kimseleri barıştırmak.

Din kardeşlerini ziyaret etmek ve onlara hediyeler vermek.

Bayram günü sevinmek ve sevindiğini belli etmek de bir sünnettir. Bu bağlamda, Hz. Muhammed ve Hz. Ebu Bekir arasında geçen bir konuşmada Peygamber Efendimiz’in şöyle dediği bilinir: “Her kavmin bir bayramı vardır, bu da bizim bayramımızdır. Bayram, sevinç günleridir.” (Buhari)

Bayram gecelerinde yapılabilecek ibadetler nelerdir?

İslamiyet’te Ramazan ayının son günü ile Ramazan Bayramı’nın ilk günü arasında kalan gece ve Kurban Bayramı’nın 1,2 ve 3. gününü takip eden gecelere “bayram geceleri” denir. Bu gecelerde ibadete devam edilmesi ise hadislerde teşvik edilen bir konudur. Bu geceler; namaz kılarak, Kur’an-ı Kerim okuyarak, tövbe ederek, dua ederek, Allah’ı zikrederek, sadaka vererek ve bolca şükrederek ihya edilebilir. Peygamber Efendimiz, bu geceleri ihya eden kimselerin kalbinin, kalplerin öldüğü gün ölmeyeceğini buyurur. (İbni Mace) Yani, Ramazan ve Kurban Bayramı geceleri ibadet etmek ve Allah’tan af dilemek için oldukça faziletli zamanlar arasındadır.

Bayramlarda eş, dost ve akraba ziyareti yapmanın önemi nedir? İslam inancında salih olan ve Allah yolunda işler yapan akrabaların ziyaret edilmesi gerekir. Buna karşılık, kişiyi günah işlemeye sevk eden insanların ziyaret edilmemesinde bir kusur yoktur. Ancak yapılan ziyaretlerin çıkar gözetmeden ve yalnızca Allah rızası için yapılması şartı vardır. Buna göre Peygamber Efendimiz’in, arkadaşını ziyarete giden bir kimseye “Müjdeler olsun sana! Beni Allahu Teala gönderdi. Hiçbir karşılık beklemeden arkadaşını ziyarete gittiğin için Allahu Teala’nın sevgisine mazhar oldun.” (Hakim) dediği bilinir. Bu hadisten anlaşılacağı üzere Allah, menfaat beklemeden din kardeşini ziyaret eden kimseleri sever.

Ramazan ve Kurban bayramı dargın kişilerin barışması için de bir vesiledir. Bu bağlamda, dinimizde kardeşlerin üç günden daha fazla süreyle dargın kalmalarına ya da küsmelerine hoş bakılmaz. Bu bakımdan Peygamber Efendimiz’i kendine örnek olan bir müminin affedici ve hoşgörülü olması gerekir. Kişiler arasında dargınlık olduysa bile bu durum fazla uzatılmadan barışılmalıdır. Hz. Muhammed, konuyla ilgili “Müslümana üç günden fazla dargın duran cehenneme gider.” (Nesai) buyurur. Bu bağlamda, yaşanan dargınlık ve küslük bayram gününe kadar uzadıysa da bu günler bir barışma sebebi olarak kabul edilmelidir.