Dinimiz islam’da elçilik ve önemi

Kuran Contributor
arı ve papatya
Michael Herren-Unsplash

Dinin yayılmasında ve yaşanmasında yardımcı olduğu için islam’da elçilik önemli bir yere sahiptir. Ancak elçilerin tek görevi dinin yayılması için çalışmak değildir. Siyasi, politik, ekonomik başta olmak üzere pek çok alanda çalışmaları bulunur. Bu sebeple kendilerine verilen görevleri devletlerini temsil ederek yerine getirmeleri gerekir.

Elçilerin sorumlulukları nelerdir?

Devlet yöneticileri diğer devletlerle iletişim kurarken elçiler görevlendirir. Bunun sebebi bir yöneticinin her devletle bire bir ilgilenmesinin mümkün olmamasıdır. Seçilen elçiler hükümdarlarını temsil ederek kendilerine verilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.

Elçilikle görevlendirilen kişilerin en önemli sorumluluğu, verilen mesajın doğru şekilde iletilmesini sağlamaktır. Önemli antlaşmalar ve görüşmeler elçilikler aracılığıyla gerçekleştiği için yanlış iletilen mesajlar ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu iletim esnasında gizliliğin esas tutulması da elçilerin bir sorumluluğudur.

Ülkesi adına görevlendirilen her birey ülkesini temsil eder. İşlerinin tamamını kendi kişisel düşüncelerinden bağımsız olarak yapmalıdır. Özellikle elçiler devlet yöneticilerinin verdiği talimatlara uygun biçimde hareket etmelidir. Gerektiği durumlarda ülkelerine geri dönerek durumu yöneticilerle değerlendirmeli, ardından yeni bir görüşme için hareket etmelidir.

İslam’ın yayılmasında elçilerin yeri nedir?

Hz. Muhammed, İslam’ın yayılması için farklı kabileler ve hükümdarlarla iletişime geçti. Kimisine mektup yazarak davette bulunurken kimisine elçiler gönderdi. Aynı şekilde bazı hükümdarlar Hz. Muhammed’le iletişime geçebilmek için görevlendirdikleri elçileri gönderdiler.

İslam’dan önce de Mekke ve Medine’de elçiler bulunuyordu ancak onların görevi dini yaymak değildi. Hz. Muhammed’in peygamberliğinin ardından kendilerine İslam’ı yayma konusunda yeni görevler verildi. Bu hususta İslam’ın ilimlerinde bilgi sahibi olan kimseler elçi olarak seçildi.

Diğer toplumları islam’da elçilik politikasıyla dine davet ederken elçilerle birlikte çeşitli hediyeler gönderildi. O dönemde elçiler üzerinde dokunulmazlık olduğu için can güvenlikleri sağlandı. Gidilen ülkenin dilini bilen bir kimse elçi olarak seçilemediği zaman yanında iletişimi sağlayabilmesi için tercümanlar görevlendirildi.

Hz. Muhammed islam’da elçilik politikasını nasıl uyguladı?

İslamiyet’in yayılmasında elçilerin yeri oldukça büyüktü. Dini doğru temsil eden kişilerin seçilmesi konusunda hassas davranıldı. Bu nedenle her mümine elçi gözüyle bakmak yerine gerekli kriterleri sağlayan kimseler elçi olarak görevlendirildi. Hz. Muhammed için en önemli konulardan biri İslamiyet’i bilen ve yaşayan kimseleri seçmekti.

Yumuşak huylu, güzel davranışlar sergileyen kimseler arasından elçi seçilirdi. Bunun sebebi olumsuzluklar karşısında aksi davranmayan, ortamı yumuşatan davranışlar gösterilmesiydi. Konuşmalarında dikkatli ve hitabeti güzel olmayan kimseler görevlerini yerine getiremezdi. Hz. Muhammed elçilerine şöyle tavsiye ederdi:

“Müjdeleyin, nefret ettirmeyin, kolaylaştırın, zorlaştırmayın.” (Buhari)

Hadisten anlaşıldığı gibi İslam’ın yayılabilmesinde elçilerin bir diğer görevi müjde vermekti. Katı bir tutum sergileyerek insanların Allah’tan korkmasını sağlamak yerine yumuşak tutumlarla Allah’ın sevilmesini sağlamaktı. Ayrıca seçilen elçiler kendilerine sorulan sorulara cevap verebilmesi için kıvrak zekalı olurdu.

Bir elçinin görünüşü de davranışları kadar önem arz eder. Hz. Muhammed de yüzü güzel olan, bedeni iri ve kalıplı olan kimseleri elçi olarak seçerdi. İnsanlara korku vermek yerine güzellikler göstermeyi, sempati oluşturmayı hedeflerdi. Böylelikle kurulan iletişimin daha güzel ve kuvvetli olacağını düşünürdü.

Kısaca, elçiler görevlendirildiği devletlerin mesajlarını olduğu gibi iletmekle sorumludur. Bu nedenle kendi duygu ve düşünceleriyle değil devlet yöneticilerinin istekleriyle hareket ederler. Kıvrak zekaları, güzel görünüşleri, yeterli bilgi sahibi olmaları iletişimin doğru kurulabilmesi açısından oldukça önemlidir. Hz. Muhammed, İslam’ın yayılmasını sağlamak amacıyla elçileri görevlendirerek İslam’da davetlerde bulunurdu.