Duygusal yeme bozukluğu nedir?

Fiziksel Sağlık Contributor
Duygusal yeme bozukluğu
Mike-Unsplash

Fiziksel açlık yerine kendini daha iyi hissetmek ve duygusal ihtiyaçlar için yiyecek tüketmek duygusal yeme bozukluğu olarak tanımlanıyor. Şu bilinen bir gerçek ki çoğu insan yalnızca açlığını gidermek için değil stres, sıkıntı, yalnızlık veya üzüntü gibi durumlarla başa çıkmak için yiyeceklere sarılıyor. Kendimizi kötü hissettiğimiz zamanlarda hangimiz bir parça çikolata, dondurma ya da bir pizzaya sarılmıyoruz ki? Üstelik sonrasında kendimizi daha mutsuz hissediyor ve pişmanlık yaşıyoruz. Tabii bu gerçek sorunu gidermediği gibi üzerine bir de suçluluk duygusuyla başa çıkmak gerekiyor.

Bazen ödül veya moral amaçlı, kutlama yapmak için yemek pek de kötü sayılmaz. Ancak olumsuz duygularla başa çıkma mekanizması haline dönüştüğünde sağlıksız bir döngü içerisine girmek kaçınılmaz. Bu durumda her stresli, öfkeli, yalnız, sıkkın veya mutsuz hissettiğinizde ilk yapacağınız iş buzdolabına koşmak olacaktır. Oysa duygusal açlığın yiyeceklerle doyurulması pek mümkün değil. Bir şeyler atıştırmak o anda kısa bir süre için iyi hissettirse de yemeyi tetikleyen olumsuz duygular kaybolmaz. Hatta yedikten sonra daha kötü hissedilmesine bile neden olur.

Fiziksel ve duygusal açlık arasındaki farklar nedir?

Duygusal açlık bazen o kadar güçlü olur ki rahatlıkla fiziksel açlıkla karıştırılabilir. Ancak yine de fiziksel ve duygusal açlığı ayırmamıza yardımcı olacak bazı ipuçları da mevcut. Örneğin duygusal açlık aniden bastırır, acil doyuma ulaşma isteği yaratır. Fiziksel açlıksa aşama aşama görülür. Eğer uzun süre aç kalınmadıysa, yeme isteği acil ya da hemen doyurulması gereken bir durum değildir. Bu ikisi arasında en belirgin ayırıcı özellik budur denebilir.

Fiziksel açlık durumunda sağlıklı şeyler yemek açlığınızı giderebilir. Ancak duygusal yeme bozukluğu, belli gıdalarla tatmine ulaşır; şekerli, yağlı, bol karbonhidratlı abur cuburlar adeta bağımlılık yaratır. O anda sadece pizza, kek, tatlı, hamburger gibi şeyler yemek istersiniz. Sağlıklı başka bir gıda duygusal açlığı atlatmak için yeterli değildir.

Ne gibi sorunlar yaratıyor?

Genel olarak duygusal yeme bozukluğu bilinçsiz yemeye yol açmaktadır. Yemeye başladığınızda daha farkına varmadan, bir paket cipsi ya da koca bir hamburgeri bitirmiş olursunuz. Kalorisi yüksek yiyecekler ve bunları gereğinden fazla kontrolsüzce tüketmek kilo almaya neden olduğu gibi bunu yarattığı memnuniyetsizlik işleri daha da zorlaştırır.

Karnınız doysa bile tatmin olmuyor, daha fazlasını yeme isteğini bastıramıyorsanız muhtemelen duygusal yeme modundasınız. Fiziksel açlık, mide dolduğunda tatmin olur, rahatsızlık verecek kadar şişmeyi gerektirmez. Duygusal açlık midede değildir. Midede boşluk hissi yaşanmasına gerek yoktur; önemli olan bir şeyler yeme isteğini akıldan çıkarma ihtiyacıdır. Pişmanlık ve suçluluk hissi, duygusal yeme bozukluğunun en önemli belirtisidir. Fiziksel açlık, bedenin normal bir gereksinimi olduğu için bu duygular yaşanmaz.

Duygusal yeme bozukluğu hangi durumlarda ortaya çıkıyor?

Çoğu zaman duygusal yeme davranışı olumsuz duygularla bağlantılıdır; öfke, kızgınlık, yalnızlık ve mutsuzluğu bastırmaya yöneliktir. Kimi zaman da kendini ödüllendirme veya bir mutluluğu kutlama gibi olumlu hislerle de ortaya çıkabilir. Her iki durumda da önemli olan duygularla baş edebilecek gücü kendimizde bulamamaktır. Rahatsızlık veren duyguları yaşamaktan kaçınmakla ilgilidir.

Oysa böyle durumlarda uzmanlar, duyguları baskılamak yerine onları yaşamayı ve onlarla baş etmeyi göze almanın, bu duyguların zamanla bizi kontrol etme gücünü hafifleteceğini söylüyor. Bunu yapabilmenin yolu ise olumsuz duygulara karşı zihnimizin bağışıklığını güçlendirmekten geçiyor. Böylelikle bu duyguların yarattığı stresle başa çıkabilir, onları sağaltabiliriz.

 

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.