Ecel, Ömür, Rızık, Sağlık, Hayır, Şer gibi Kavramların Kaderle İlişkisi

Vision Islam, herbe
© Thomas Holt | Dreamstime.com

Kader nedir? Kader, sözlük anlamı ile ölçmek, planlamak ve program demektir. İslam’da ise kader, Allah’ın tüm evrende yaşanmış ve yaşanacak şeyleri bilmesi anlamına gelir. Tüm canlıların ömürlerinin nasıl geçeceği onlar yaratılmadan önce belirlenmiştir.

Ecel, ömür, rızık, sağlık, afet, hayır, şer ve başarı gibi kavramların kader ile olan ilişkisi nedir? İnsan, hayatı boyunca yaşadığı şeylerin kader ile ilgisi olduğunu bilir. Sağlık durumu, maddiyatı, manevi zenginliği ve başarısı gibi durumlarda kaderi öneri sürer.

Ecel ve ömür, tüm canlılar için Allah tarafından belirlenmiştir. Henüz dünyaya gelmeden önce bile insanların ne zaman doğacağı, ne zaman öleceği ve yaşamını nasıl geçireceği bilinir. Kişiler ölümden kaçarak ecellerinden kaçamaz, ölümünü erteleyemez.

Rızık, insanın yediği ve içtiği şeylerdir. Allah, insan yaratılmadan önce kişilerin nasıl çalışacağını bildiği için ona göre rızık vermiştir. Çalışıp kazanmak kulun görevidir. Rızkı yaratan ise Allah’tır.

Rızıkta az kazanmak veya çok kazanmak Allah’ın kullarının hareketleri doğrultusunda verdiği bir karardır. İnsan sabit olmayan bir varlık olarak değişken bir hayata sahiptir. Bu sebeple kazandığı rızıklar da dönem dönem değişir.

Sağlık, kişinin iyi olma durumudur. Allah’ın kullarına verdiği en önemli nimetlerden biridir. Bazı kulları için doğuştan eksiklikler veren Allah, ahiret hayatında bu eksikliklerin mükafatını verir.

İnsanlar dünyadaki diğer sebeplerden ötürü hastalanabilir. Bu hastalık hali geçici veya kalıcı olabilir. İnsan, en çok hastalık halinde iken sağlığının kıymetini anlar. İnsana emanet edilen bedene güzel bakmak gerektiği için hastalıklardan olabildiğince kaçılmalıdır. Sebebi ne olursa olsun hastalıklar için tedavi aranmalıdır.

Hayır ve şer Allah’tan gelir. Hz. Muhammed hadis-i şerifinde “Allah-u Teala, ‘Bana inanıp da kadere, hayır ve şerrin benim takdirimle olduğuna inanmayan, benden başka rab arasın.’ buyurdu.” demiştir.

Hayır ve şer Allah’tan gelmektedir fakat kullarının tercihleri sonucunda gelmektedir. Kişiler, bir durum için doğru yolu seçerse o hayırlıdır. Eğer aynı durum karşısında şeytana ve nefse yenik düşülürse, o şerdir. Allah, kişinin yaptıklarına göre karşılık vermektedir.

Başarı, her insanın elde etmek istediği bir durumdur. Fakat kişiyi başarılı kılan da kendisidir, başarısız kılan da. Allah, insanların başarılı olmak için harcadığı çaba ve emeğe göre karşılık verir.

Başarılı olmak için kararlılık ve azim gerekir. Bu özelliklere sahip olan kişi başarısını Allah yolunda kullanmak isterse başarısız olmaz. Çalışmak, başarıya giden yolda atılan en önemli adımdır.

Hz. Muhammed’in kader ile ilgili hadisleri nelerdir? İmanın altı şartından biri olan kaza ve kadere iman, her insanın Müslüman olmak için mükellef tutulduğu kavramlardır. Allah, evrendeki her şeyin nasıl ve ne zaman yaşanacağını bilir. Zamanı geldiğinde ise insanlara gösterir.

Hz. Muhammed, kadere imanın şart olduğunu “”Kul, hayrıyla, şerriyle kadere inanmadıkça, kendine (hayır ve şerden) isabet edecek şeyi atlatamayacağını, (hayır ve şerden) kaçacak olan şeyi de yakalayamayacağını bilmedikçe iman etmiş olmaz.” sözleriyle buyurmuştur. (Tirmizi)

Nefis, ölüm, rızık ve yaşanacak tüm olaylar kaderle ilişkilidir. İnsanın kaderi, o var olmadan önce bile Allah tarafından bilinmekteydi. Hz. Muhammed “…Şurası muhakkak ki, Allah her nefsi yaratmış, onun hayatını, ölümünü, rızkını ve uğrayacağı musibetlerini yazmıştır.” buyurmaktadır. (Tirmizi)

Kader, Allah’ın iradesi ile tüm insanlar için geçerlidir. Allah’ın verdiği kararlar ile yazılmış olan alın yazısı, zamanı geldikçe tüm canlılar için yaşanacaktır. Ezelde sınırlı olmayan ilim sahibi Allah, kullarının kararları ile yazdığı kaderi yaratır.