En çok merak edilen sorular

Eğitim 24 Şub 2021 Contributor
Popüler Bilim
merak edilen sorular
Richard Burlton-Unsplash

İslam dininin temeli okumaktır. Okuyup, bilgi sahibi olmaktır. Peki, popüler bilim alanında en çok merak edilen sorular hangileridir? Parmaklarımız suda çok kalınca neden buruşur? Bazı insanları neden araba tutar? Deniz havası neden sağlıklıdır? Sezaryen sözcüğü gerçekten Sezar’ın doğum şekli olduğu için mi böyledir? Soğan doğrarken neden gözlerimiz yaşarır? Balıklar su içer mi? Atlar gerçekten ayakta mı uyur? Bu ve bunun gibi daha birçok sorunun yanıtını bu yazımızda vermeye çalıştık.

Merak edilen sorular…

Z kuşağı denilen yeni nesil, 2000 yılı sonrası kuşak, bilgiye çok kolay şekilde ulaşabiliyor. Hızlı ve kolay erişim de beraberinde kısa ve net bilgiler edinmeye dayanıyor. Popüler bilim de bu sebeple son yıllarda oldukça öne çıkmış durumda.

Özellikle genç nesil soru sormaktan çekinmiyor. Ve merak edilen sorular arasında her zaman yaşadığımız, gördüğümüz ancak sebebini bilmediğimiz birçok olay ve durum yer alıyor. Örneğin balıkların su içip içmediğini merak ediyoruz. Ya da atların nasıl uyuduklarını… Kısa, net ve kesin cevaplı bilgiler her zaman ilgi odağı olmuştur. Şimdi gelelim bu yukarıda saydığımız sorulara tek tek yanıtlar vermeye. Balıklar su içer mi? Evet. Hem tatlı su hem tuzlu su balıkları su içer. Özellikle tuzlu sularda yaşayan balıklar sürekli olarak su içerler. Suyu içip, tuzda yer alan elektrolitleri de solungaçlarından süzüp yine suya bırakırlar.

Atlar nasıl uyurlar? İnsanlardan ve birçok hayvandan farklı olarak atlar iki şekilde uyur; hem ayakta hem yatarak. Genelde ayakta uyurlar. Ancak derin uyku da denilen REM uykuları sırasında atlar yatarak uyumaya devam ederler. Yattıkları zaman iç organları baskı yapar o nedenle genelde ayakta uyurlar.

Parmaklarımız suda çok kalınca neden buruşur? Çünkü parmaklarımız sayesinde dokunma duyusunu tatbik ederiz. Suyun içinde fazla kalınca parmakların buruşma nedeni de bu dokunma hissidir. Dokunma ve tutma görevini üstlenen parmaklar uzun süre suda kalınca suyun altındaki cisimlere dokunabilir. Bu cisimleri kavrayabilir. Bu yüzden suyun altında buruşup geçici olarak pütürlü bir yüzeye sahip olur.

Bazı insanları neden araba tutar?

Beyin hareketi iç kulak aracılığıyla algılar. Yürüdüğümüzde ya da koştuğumuzda kısacası hareket halindeyken beyne iç kulak tarafından hareket edildiği sinyali gönderilir. Ancak bazı kişilerin iç kulağındaki denge sorunu nedeniyle yürümezken içinde bulunduğumuz araç hareket halindeyse iç kulak bunu yine beyne sanki vücudun kendisi hareket halindeymiş gibi sinyal göndermeyi sürdürür. Bu yanlış sinyal de baş dönmesi ve mide bulantısı yaratır.

Deniz havası neden sağlıklıdır? Çünkü denizde yer alan tuzda bol miktarda iyotun kokusu insanın endorfin salgılamasına yardımcı olur. İyotta yer alan iyonlarsa kalp ritmini düzenler, oksijeni artırır. Sağlıklıdır.

Sezaryen doğum sözcüğü Sezar’dan mı gelir? Hayır. Antik Roma döneminde de sezaryen doğum yapılıyordu. Ancak Antik Roma İmparatoru Sezar’ın sezaryen doğumla dünyaya gelmediği saptandı. Dolayısıyla bu doğum şeklinin adı Sezar’dan gelmiyor. Bu arada ilk modern sezaryen doğum 1815 yılında İngiltere’de gerçekleşmiştir.

Dünya üzerinde en çok sezaryen doğum %44 oranıyla Çin’dedir. En az sezaryen doğum ise İskandinav ülkelerindedir. %14 oranındadır. Avrupa ve Amerika’da ise bu oran %30-40 arasında değişkenlik gösterir. Son yıllardaysa özellikle Amerika’da normal doğuma teşvik başlamıştır.

Soğan doğrarken neden gözlerimiz yaşarır? Çünkü soğan doğada salgıladığı bu acı, göz yaşartıcı sıvı ve kokusu sayesinde hayvanlar tarafından yenmekten korunur. Göz yaşartması soğanın bir tür doğal savunma kalkanıdır da diyebiliriz.