En Hayırlı Geceler…

Hills, prayer
Fotoğraf: ID 71895857 © Leo Lintang | Dreamstime.com

Kandil geceleri İslam aleminin manevi önemli geceleri olarak kabul ediliyor.  İbadetle geçirilen kandil geceleri, müminlerin huzur bulduğu, toplu olarak ibadet ettiği ve birbirlerinin gecelerini kutlayarak maneviyatlarının güçlendiği geceler. Beş kandil gecesi var. Takvim sıralamasına göre bahsedersek; Rebiulevvel ayının 12. gecesi Mevlid kandili, Recep ayının ilk cuma gecesi Regaip kandili, yine Recep ayının 27. gecesi Mirac kandili, Şaban ayının 15. gecesi Berat ve Ramazan ayının 27. gecesi olan Kadir gecesidir. Kandil gecelerinin her birinin çok önemli anlamları bulunuyor.

Mevlid kandili Peygamberimiz doğum gecesi kabul ediliyor. Mevlid kelimesi doğum yeri, doğum zamanı anlamlarına geliyor. Mevlid kandilinin ilk defa kutlanması hicretten yaklaşık üç yüz elli yıl kadar sonra Mısır’da, Şii Fatimi Devleti dönemine rastlıyor. İslam aleminin en hayırlı gecelerinden biri olarak kabul ediliyor. Doğduğu cağda cahiliye dönemini aydınlatan Peygamberimizin doğumu dualarla kutlamak Müslümanların adeti haline geldi.

Regaip kandili bize üç ayların başladığını müjdeliyor. Müslümanların ibadetlerine ağırlık verdiği üç ayların başlangıcı bize ulvi bir döneme girdiğimizi hatırlatıyor. Regaip kelimesi; çok lütuf ve ihsanla dolu, kıymetli ve çok iyi değerlendirilmesi gereken anlamlarını taşıyor. Regaip gecesinde edilen duaların kabul olduğuna dair bir inanış yaygın. “Kendilerinin aleyhine aşırı giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin. Şüphesiz Allah, bütün günahları affeder. Çünkü O, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” (Zumer Suresi. 53. Ayet) Ragaip kandili affedici bir gecedir.

Mirac, Peygamber Efendimizin Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya oradan da Allah’ın huzuruna yükseldiği gecedir. Kelime anlamı olarak da yukarı çıkmak anlamını taşır. Kadir gecesinden sonra en faziletli gece olduğu kabul edilir. O gece beşeri manada mekan ve zaman anlayışı ortadan kalkmıştır. Bu gece Kuran-ı Kerim’de şu  ayette yer alır. “Bir gece, kendisine bazı ayetlerimizi gösterelim diye kulunu Mescid-i Haram’dan çevresini mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa’ya götüren Allah eksikliklerden münezzehtir. O, gerçekten her şeyi işitmekte ve görmektedir.” (İsra Suresi, 1. Ayet). Mirac maddeden ayrılarak, manaya ulaşmak fani olandan vazgeçerek baki olana yönelmek anlamı taşıyor.

Berat sözcüğü bir zorluktan kurtulmak anlamına geliyor. Berat kandilini gündüz oruçla geçirip, gece dua etmek adettir. Bu gece Hazreti Muhammed’in ümmeti için şefaat istedikten sonra, şefaatin tamamlandığı üçüncü gecedir. Bu bağlamda müminlerin yaradana dua ederek kendi beratlerini istedikleri bir gecedir. Allah’ın sonsuz merhametini gösterdiği gecelerden biri olarak kabul görür. Bu gece bağışlanma kapıları sonuna kadar açılır.  O gece rızıkların dağıtıldığı, ölümlerin ve doğumların belirlendiği söylenir. Berat gecesi müminlere suçtan kaçınmayı, kulluk bilincine sahip olmaları gerektiğini hatırlatır. Affedilmek kadar, affetmenin önemini kullara hissettirir.

Kadir gecesi ile ilgili Kuran-ı Kerim’de bir sure buluyoruz. “Doğrusu biz Kur’an’ı Kadir Gecesi’nde indirmişizdir. Kadir Gecesi’nin ne olduğunu sen bilir misin? Kadir Gecesi bin aydan hayırlıdır. Melekler ve Cebrail o gecede Rablerinin izniyle her türlü iş için inerler. O gece, tanyerinin ağarmasına kadar bir esenliktir.” (Kadir Suresi, 1-5. Ayetler)

İslam aleminin en kutsal ve faziletli gecesi işte bu gecedir. Bu önemli gecede meleklerin yer yüzüne indiği ve duaları kabul ettiği söylenir. Kadir gecesinin hangi gece olduğu tam olarak bilinmemekle birlikte karşımıza şu bilgi çıkıyor. “Siz Kadir Gecesi’ni Ramazan’ın son on günü içerisindeki tek rakamlı gecelerde arayınız.” (Buhari, Leyletü’l-Kadir, 3)

Kadir gecesi gün doğana kadar Kuran-ı Kerim okunur, dualar edilir. Peygamberimiz Kadir gecesi için şu duanın okunmasını tavsiye eder. “Allah’ım! Sen çok affedicisin, affetmeyi seversin. Beni bağışla!” buyurdu. (Tirmizi, Daavat 8)