Eski Camiler; Kadim İslam Kültürünün Temsilcileri

Çin'de yer alan Huaisheng Camii,
Çin'de yer alan Huaisheng Camii, 626 yılında ina edilmiştir. 76993907 © - Dreamstime.com

İslam’ın tebliğ edilmesiyle birlikte toplu ibadetlere olanak sağlayan pek çok mescid ve eski camiler inşa edilmiştir. Bunlardan bazılarında günümüzde bile ibadet edilmeye devam ettiği görülür. Kur’an-ı Kerim içerisinde de bazı mescidlerin zikredilmesi, İslam’da ibadethaneye verilen kıymetin bir göstergesidir.

İslamiyet’in en eski mescidi hangisidir?

Yapım tarihi net bir şekilde bilinmeyen Mescid-i Haram, İslami açıdan yeryüzündeki ilk mescid olarak kabul edilir. Mescid-i Haram denmesiyle; Mekke’de yer alan Kabe ve bunu çevreleyen bir alan kabul edilir.

Kabe, Hz. Muhammed’e peygamberlik görevi tebliğ edilmeden çok evvel inşa edilmiştir. Hatta kara taş olarak bilinen Hacer-ül Esved’in İbrahim Peygamber’den bir hatıra olduğu kabul edilir. Bu bakımdan Mescid-i Haram’ın Müslümanlar tarafından değeri oldukça büyüktür.

Dünyada yer alan diğer eski camiler nelerdir?

Mescid-i Haram dışında İslam’a hizmet eden farklı eski camiler de vardır. Bunlardan ikisi Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in bir hadisi şerifinde zikredilir. İlgili hadiste, “(İbadet için) sadece (şu) üç mescide yolculuk yapılır: Mescid-i Haram, Mescid-i Nebi ve Beytü’l Makdis.” (Buhari) buyrulur.

İlgili hadisten de anlaşılacağı üzere Mescid-i Nebi ve Beytü’l Makdis, Hz. Muhammed döneminde var olan ibadet yerleridir. Bunlardan Mescid-i Nebi, Mescid-i Nebevi olarak da tanınır. Bu yapı, Peygamber Efendimiz tarafından Hicret sonrasında Medine’de inşa ettirilmiştir.

Beytü’l Makdis yani Mescid-i Aksa’nın ne zaman yapıldığına dairse net bir bilgi yoktur. Ancak bazı kaynaklarda Mescid-i Aksan’nın Kabe’den kırk sene sonra inşa edildiğine ulaşılabilmektedir. Yalnızca Müslümanlar için değil, diğer dinler için de kutsal sayılan bu mescid, Müslümanların ilk kıblesi olarak kabul edilir.

İslami açıdan değer gören camilerin sayısı oldukça fazladır. Bu bağlamda dinimizce kutsal sayılan diğer yapılar, Kuba Mescidi ve Mescid-i Kıbleteyn olarak sıralanabilir.

Dünyanın büyük ülkelerinde yapılan en eski camilerse; Huaisheng Cami (Çin), Palaiya Jumma Cami (Hindistan), Büyük Kufe Cami (Irak) ve Al-Zaytuna Cami (Tunus) şeklindedir.

Dinimizde caminin önemi nedir?

Camiler, İslam’da din kardeşlerini bir araya getiren ve ibadette devamlılığı sağlayan yerlerdir. İslamiyet’in tebliğ edildiği ilk dönemlerde Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in evi olarak yapılmıştır. Ancak ilerleyen dönemlerde hem dini hem de devleti ilgilendiren kararların alınması amacıyla faaliyet göstermişlerdir.

Kur’an-ı Kerim içerisinde de zikredildiği üzere mescidler, Allahü Teala’nın yeryüzünde en sevdiği mekanlardır. Çünkü kul, burada ibadet ederken yalnızca O’nu düşünür ve dünyanın diğer işlerinden tamamen soyutlanır. Cennete gitmenin ve Allahü Teala’ya dost olabilmenin bir yolu da burada olabildiğince fazla vakit geçirmektir.

Camiler, insanın iyi ve kötü gibi kavramlardan uzaklaşarak Allah’a yakınlaştıkları yerlerdir. Burada toplu halde ibadet eden Müslümanların temel gayesi Allah’ın rızasına nail olabilmektir. Bu bağlamda camiler hem dini şuurun artırılması hem de kardeşliğin yayılması açısından oldukça değerli mekanlardır.

Camiler, yetişkinler açısından olduğu kadar çocuklar açısından oldukça önemlidir. Çünkü çocuk burada doğru bir din eğitimi alabilir ve ibadet etmeye teşvik edilir. Bu bakımdan çocukların belirli zamanlarda camiye götürülmesinde fayda vardır.

Sonuç olarak, İslam’ın Hz. Muhammed’e tebliğ edilmesinden çok daha önce mescid kavramı vardır. Mescid-i Haram, bunun en önemli göstergesidir. Yüzyıllar öncesinden inşa edilen ve günümüze ulaşmayı başaran eski camiler İslam inancında cemaatle ibadete verilen önemin de bir işaretidir. Dinimizce değer gören bu eski yapılardan bazılarına her sene sayısız Müslüman tarafından ziyaret yapılmaktadır.