Fatih Sultan Mehmet ve Teknolojik Dehası

Photo 47257508 © Katatonia82 - Dreamstime.com

Fatih Sultan Mehmet bir dahiydi! İstanbul tarih boyunca her dönem gözde bir şehir oldu. Pek çok devlet İstanbul’u fethetmeye çalıştı ama İstanbul coğrafi konumu sebebiyle fethedilemiyordu. Teknik açıdan neden fethedilemediği birkaç maddeyle açıklanabilir. Öncelikle o dönemde o zamanki adıyla Konstantinapolis’in surlarının çok kalın olması ve o sırları yıkacak büyüklükte topların yapılamamasıydı.

O dönemde o çapta bir kuşatmayı başaracak yeterli alet olmaması, olanların da yeterince kuvvetli olmaması şehrin fethini zorlaştırdı. İstanbul fethedilecekse denizden yardımcı olacak donanma gerekliydi, bu donanmanın da çok kuvvetli donanma olması gerekmekteydi.

Fatih Sultan Mehmet nasıl başardı?

o dönemki adıyla Sultan 2. Mehmet İstanbul’u fethetmeyi çok arzu ediyordu. Müslümanların gücünü tüm dünyaya göstermek en büyük arzusuydu. Kuran-ı Kerim’de Hazreti Muhammed’in İstanbul’un bir gün fethedileceğini müjdelediğini biliyordu ve çok inançlı bir mümin olarak, o komutanının kendisi olmasını çok istiyordu.

Fatih Sultan Mehmet, genç ve ileri görüşlü komutan olarak İstanbul’un fethi için o dönemin teknolojisini en iyi şekilde kullandı. Şehri fethetmek için yeniden özel şehir planı çizdirmiş ve fetih için özel toplar imal ettirmiş ve Anadolu ve Rumeli Hisarı’nı yaptırmıştır. İstanbul’un fethi için hisarların dört ay kadar kısa sürede inşa edilmesi de o dönemin son teknolojisinin kullanıldığı anlamına gelir.

İstanbul’un Fethi için Fatih Sultan Mehmet, Saruca Paşa, Müslihuddin Ağa gibi mühendislerle, Macar asıllı Urben gibi teknikerlerle bir araya gelerek, o güne  kadar kimse tarafından bilinmeyen, daha uzun namlulu, daha geniş çaplı topla- rın dökülmesine karar verdi. Kendi döneminin en iyi teknolojisiyle üretilen bu toplar yeni devrin başlangıcı oldu.

İstanbul’un fethi için yapılan diğer teknolojik gelişme donanmaya üretilen yeni gemiler oldu. 1452’de Gelibolu Tersanesi genişletilmiş ve 12 ayda   küzere 75 gemi inşaa edilerek 150 parça gemiden olışan kuvvetli donanma meydana getirildi. Donanma Kumandanlığı’na Baltaoğlu Süleyman Ağa tayin edilmiştir. 12 ayda 75 geminin sıfırdan üretilmesi ayda· 6, haftada 1,5 geminin yapılması anlamına geliyordu. İstanbul’un fethi için tam 67 gemi Haliç’e indirildi.

Düşmandan hummalı hazırlık

Aynı dönemde İstanbul’u kaybetmek istemeyen Bizans İmparatoru, hisarların yapımını engellemeye çalıştı. Bizans surlarını yeniledi, halkı kuşatmaya karşı uyardı. Haliç’in ağzını zincirlerle kapadı. Yangın çıkaracak bez ve yağlar hazırlattı. Avrupa’dan yardım gelmesi amacıyla Papa’ya elçi gönderdi.

Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u fethetmek hedefiyle 23 Mart’ta Edirne’den yola çıktı. Bizans’ın Rumeli tarafında elinde kalmış olan Silivri’yi, Vize, Bigados ve Yeşilköy’ü alarak 5 Nisan 1453’te İstanbul önlerine geldi. Tokapı’nın karşısına çadırını kurdu. 53 gün süren yoğun mücadele sonrası İstanbul kuşatıldı. Fetihten bir süre sonra Macaristan’dan elçiler gelerek, Fatih Sultan Mehmet’e İstanbul’dan çekilmesini söylediler. 20 Nisan’da beş gemi ve 700 asker Türk ordusunun mücadelesine rağmen şehre girmeyi başardı. 23 Nisan’da Türk donanmasının bir kısmı Haliç’e indirildi. 23 Nisan’da Kasımpaşa’nın kuzey sırtlarından Eyüp’e fıçı ve sandallar üzerinde bir köprü inşaa edildi. Bizans’ın Haliç’te bulunan donanması da yok edildi.

23 Mayıs’ta Fatih Sultan Mehmet 11. Konstantin’e İsfendiyaroğlu Kasım Bey’i elçi olarak gönderdi ve teslim olmasını istedi. 11. Konstantin teslim çağrısını kabul etmedi. 29 Mayıs 1453 Salı günü Bizans’ı zaptetti. Üç gün sonra 1 Haziran 1453 Cuma günü Fatih Sultan Mehmed, Edirnekapı’an şehre girdi.  Fatih Sultan Mehmed kendi döneminin teknolojisini sonuna kadar kullanarak İstanbul’un fethini gerçekleştirmiş oldu.