Firaset Teriminin Anlamı Nedir? Firaset Sahibi Bir Kimse Olmanın Temel Şartları Nelerdir?

Firaset sahibi olmak için Müslüman olmak gerekmez. Allah’ın nurunu bağışlaması ile firaset sahibi olmak ise çok iyi bir Müslüman olmayı gerektirir. Bu kişilerin ibadetlerinde ve imanlarında eksiklik olmaz.

Firaset teriminin anlamı nedir? Firaset kelimesi sözlükte anlamak ve sezmek anlamına gelir. Bir durumun gerçek halini anlamak ve bir kimsenin gerçek yüzünü görmek firaset sahibi olan kimseler için mümkündür.

Firaset türleri nelerdir? Olayların iç yüzünü görmeyi mümkün kıldığı gibi, öncesi ve sonrası için doğru tahminler yapmayı da sağlar. Bu sebeple firaset kendi içinde hikemi ve tabii, riyazi, ilahi olmak üzere üç kısma ayrılmıştır.

Hikemi ve tabii olan firaset anlayışı İslam’ın öncesinde de bulunur. Savaşlarda, anlaşmalarda, önemli siyasi durumlarda firaset sahibi olan kimselerden yardım alınarak başarılar elde edilmiştir.

Allah’ın kullarına verdiği nur ile iyi ve kötü olan şeyleri birbirinden ayırmasına, karşısındaki insanın içinden geçenleri bilmesine ilahi firaset denmektedir. Bu firaset türü Allah tarafından kullarına bağışlanır.

Sonradan firaset sahibi olmak mümkündür. Zeki ve iyi düşünme yeteneği olan kimseler bu yönlerini güçlendirerek riyazi firaset sahibi olabilirler. Kişinin kendini eğitmesi sonucu firaset sahibi olması olağandır. Bu kişiler tahminlerinde isabetli olurlar. Müslümanlarda olduğu gibi gayrimüslim kişilerde de bu firaset türü bulunabilir.

Firaset sahibi bir kimse olmanın temel şartları nelerdir? Allah’a yakın olmak, Allah’ın nuruna sahip olmak için öncelikle kalp temizliği gerekir. Kalbini temiz tutan, haramlardan kaçınan, iyi ameller işlemek isteyen kimseler firaset sahibi olabilirler.

Hz. Muhammed’i örnek alarak yaşamak, Kur’an-ı Kerim’e uygun davranmak, kişilerin firaset sahibi olmasını sağlar. Hayatlarını İslam’dan uzak yaşayan kimseler ilahi firasete erişemezler. Kur’an’ın bildirdiği emir ve yasaklara uyarak olayların iç yüzünü görebilmek için güçlü bir iman gerekir.

Firaset sahibi olabilmek için olayları her yönü ile ele almak, düşünmek, üstünde çaba harcamak gerekir. Düşünmeden, aklına gelen ilk şeyi söyleyerek tahminleri doğru çıkan kimseler firaset sahibi olduklarını öne süremezler. Durumların gelebileceği halleri önceden görmek ve bunlara göre yorumlar yapmak firasetin gerekliliklerindendir.

Firaset sahibi olan kimselerin içinde kötü huylar yoktur. Bu kimseler başkaları hakkında kötü düşünmez, onları kıskanmaz, kötülüklerini istemez, kin ve nefret beslemezler. Diğer insanlar için yalnızca iyi olanı isterler.

İlim sahibi olmak, ibadetlerde samimi olmak, her an Allah’ı zikretmek, helal mal kazanmak, Kur’an-ı Kerim’i okumak, Kur’an-ı Kerim’i yaşamak firaset sahibi olmak için gerekli özelliklerdendir. Ayrıca ölümü unutmamak kişileri Allah’a yaklaştırır. Allah’a yakın olmayan kimseler firaset sahibi olamazlar.

Allah’a olan takvada kusurda bulunmayan kimseler firaset sahibi olabilir. Nitekim Kur’an-ı Kerim’de bu durum, “Ey iman edenler! Allah’a saygıda (takva) kusur etmezseniz, o size bir temyiz kabiliyeti verir, kötülüklerinizi örter ve sizi bağışlar. Allah büyük lütuf sahibidir.” ayeti ile buyrulmuştur. (Enfal, 8/29)

Firaset konusunda uzman olan kişiler peygamberlerdir. Peygamberler, kalp temizlikleri ve Allah’a yakınlıkları ile firaset sahibi olurlar. Karşılarındaki kişilerin iç yüzlerini görür, olayların nasıl sonuçlanacağını önceden sezer ve tahmin ederler.

Kur’an-ı Kerim’de Hz. Muhammed’in firaseti hakkında, “İstersek şüphesiz onları sana gösteririz de yüzlerindeki işaretlerden kendilerini tanırsın. Kuşkusuz konuşma tarzlarından sen onları bileceksin. Allah bütün yaptıklarınızı bilir.” buyrulmuştur. (Muhammed, 47/30)

Allah, kendisine kulluk eden sevgili kullarını firaset ile ödüllendirir. Firaset sahibi olan kimseler de bu özelliklerini Allah yolunda kullanırlar. Her işlerinde Allah’ın rızasını kazanmak için çabalarlar.