Gece gündüz kavramları İslam’da nasıldır?

Doğal Çevre Contributor
İslamda gece gündüz kavramı
Anastasia Taioglou-Unsplash

Bilim ve İslam’da gece gündüz kavramları birbirlerini destekler. Bu bağlamda güneş ve ayın durumlarına göre vaktin gece mi gündüz mü olduğu anlaşılır. Belirlenen zaman dilimlerine göre farklı ibadetleri yapabilmek mümkündür. Ancak müminler için bu vakitlerin nasıl kullanıldığı oldukça önemlidir.

Gece ve gündüz hangi zamanları kapsar?

Güneş’in doğmaya başlamasıyla birlikte başlayan gündüz kavramı güneş batıncaya kadar devam eder. Bu zaman diliminde insanların pek çoğu uyanır, çalışır, gününü işlerini devam ettirerek tamamlar. Toplumun çoğunluğu için bu vakitler kalabalık meydanları oluşturduğu için daha güvenli kabul edilir.

Karanlığın çökmesiyle birlikte başlayan akşam vakti, hava tam karardığında geceye dönüşür. Bu vakitlerde insanlar dinlenmek amacıyla uyur, işlerini bitirerek kendileri için vakit ayırır. Dışarıda vakit geçiren kişilerin sayısı oldukça az olduğu için evde kalmak daha güvenli hissettirir.

Gece ve gündüz arasındaki fark yalnızca havanın renginden kaynaklıdır. İki durumda da insanların istedikleri aktiviteyi yapma özgürlüğü bulunur. Bu zamanlarda Allah’a vakit ayırmak, çalışmak, dinlenmek, dünya işleriyle uğraşmak kişinin tercihine bağlı olarak değişir.

İbadetlerin hangi zaman diliminde yapılması daha faziletlidir?

Tüm gün boyunca ibadet etmek, Allah’ın rızası için çalışmalar yapmak makbuldür. Ancak bazı zamanlar vardır ki Allah dua ve tövbe kapılarını kulları için açar. Bu zamanlarda kazanılan faziletler ahiret yaşamında olduğu gibi dünya yaşamında da önem arz eder. Kuran’da bu durum şöyle buyrulur:

“(Bu nimetler) ‘Ey rabbimiz! Biz gerçekten iman ettik, günahlarımızı bağışla, bizi ateş azabından koru’ diyenler, sabredenler, doğruluktan şaşmayanlar, huzurda boyun bükenler, hayır yolunda harcama yapanlar ve seher vakitlerinde Allah’tan bağışlanma dileyenler (içindir).” (Al-i İmran 3/16-17)

Ayette anlaşıldığı gibi en faziletli zaman dilimi seher vaktidir. Bu vakitlerde kişinin kendini Allah’a adayarak ibadet etmesi, tövbelerde bulunması oldukça önemlidir. Güneşin doğmasından yaklaşık iki saat önce başlayan seher vakti, insanlara verilen bir lütuftur. Bu lütfu güzel kullanmak iki dünya için de insana yalnızca fayda verir.

Özellikle yapılması farz olan ibadetler için geçerli olan bir diğer zaman dilimi, ibadetin kendi vaktidir. Yani ibadetlerin tam vaktinde yapılmış olması insana daha fazla sevap kazandırır. Bu nedenle özellikle namaz kılındığında vaktin geçmemesine özen göstermek, o an yapılan tüm işleri bırakarak Allah’a yönelmek gerekir.

Müminler için İslam’da gece gündüz yapılması gerekenler nelerdir?

Bir gün gece ve gündüz olmak üzere iki ayrı zamana ayrılabilir. Ancak müminler için bu zamanların değeri daha iyi bilinmelidir. Bir kimse gece boyu dinlenir, gün boyu çalışırsa diğer müminlerden geri kalabilir. Sünnetlerde görüldüğü üzere, peygamberlerin birçoğu gece vakitlerini ibadetle geçirirdi.

İbadet etmeyi seven, kendini Allah yoluna adayan kimseler için İslam’da gece gündüz vakitlerini güzel değerlendirmek önemlidir. Bu nedenle tüm gece uyumak yerine gecenin bir kısmını ibadete ayırmak gerekir. Gün içinde yorgun olan kimseler de kısa zaman dilimlerinde şekerleme yaparak dinlenme şansı oluşturmalıdır.

Gün boyunca devamlı olarak yapılması gereken Allah’ı zikretmek, onu düşünmektir. Yapılan her harekette Allah’ın rızası göz edilmeli, günahlardan kaçılmalıdır. Sevap kazanmak için temiz kalple iyilikler yapılmalı, zor durumdaki insanlara mutlaka yardım edilmelidir. İyilik yapmanın, Allah’a ibadette bulunmanın bir saati olmadığını bilerek hareket edebilmek önemlidir. Bu bağlamda gece ve gündüz kavramları yalnızca zamanı ayırt etmek için kullanılmalıdır, ibadetleri ayırmak için değil.

YAZI: İPEK ATACAN