Görüş 25-May-2020

Giyim Kuşam Adabı Nasıl Olmalı?

Author
Şebnem Cengizalp
Yazar

İnsan hayatında her şey gibi zamanla değişen şeylerden biri de kıyafetler olmuştur. Giyinme kültürünün çeşitliliği insan hayatının çeşitliliği ile aynıdır. Rengarenk, çeşit çeşit, sayısız stiller akıl almaz farklılıktadır. Kıyafetler, zenginlikten fakirliğe temizlikten pisliğe hatta dünya görüşüne kadar uzanan çok farklı algılar yaratır insanda. Ne kadar da önemlidir; çünkü bir insana karşı ilk izlenimdir.

Ketenden deriye ipekten yünlüye çeşit çeşit materyallerden oluşan kıyafetlerin çeşitliliği baş döndürücüdür. Materyal çeşitliliğine kültür de eklendiğinde artık uçsuz bucaksız bir dünyaya bakarsınız. Genel hatları ile bu kültürel farkların değişikliği iklim, yaşanılan coğrafya, sosyo-ekonomik durumları içerir. Belki de en ilginç olan  şey, ilk başlarda doğal öğelerden korunma amacı ile başlayan giyinmenin, giderek sosyal statü gösteren ya da statüyü belirleyici bir hal almasıdır. Yani zamanla giyinmenin amacı örtünme ya da korunma amacından epeyce sapmıştır.

Güzel ülkemizdeki folklorik öğelerin çeşitliliği ise hepimize aşikardır. Geleneksel giysilerimizde bırakın Karadeniz’den Ege’ye olan farkları yan yana iki köy arasında bile farklılıklar vardır. Bir köye girdiğinizde hala kızlarında yaşmaklarından başlıklarından evli mi bekar mı sözlü mü olduğunu anlayabileceğiniz öğeler mevcuttur. Ve bu ne büyük zenginliktir…

Elbette kıyafetin bu denli algı belirleyici olması dini öğeler içeren kıyafetleri de kapsar. Köylerimizdeki örtünme şekli olan yazmalar yerini kentlerde türbanlara bırakalı çok da olmamıştır. Bir edep unsuru olarak kıyafet dendiğinde elbette tesettür giyim gelecektir aklımıza. Fakat kentleşen Müslümanların tesettür giyimlerinde tarz oluşturma çabaları, bazen olumsuz eleştiriyi hak etse de tabii çok güzel örnekleri de mevcuttur.

Geleneğin etkili olduğu kıyafetlerin dini öğelerden bağımsız olması elbette düşünülemez. Dünya görüşünün sergilendiği kıyafetlerde dini öğeler modern dünyada çoğu kez saldırı unsuru olmuş adaletsiz haksız çıkışlara sebep olmuştur. Mini etek giyen de tesettüre giren de insandır. Sadece dünyaya bakışları ve kendilerini ifade edişleri farklıdır. Fakat her ikisinde de aşırılık eleştiriye matuftur. Bu durumda önümüze hayat tarzındaki aşırılıkların kıyafetlere yansıması gelir. Yok gibi bluz, eteklerden gözlerin bile görünmediği tesettür şekilleri insanların yaşadığı uçları anlatır bize. Kiminde korku hakimdir kiminde cesaret ve vurdum duymazlık. Hele günümüzde özelikle kadınların sosyal medya mecralarında “cesaretle” sergilenen kıyafet yoksunu vücutların yarattığı algı, içler acısıdır.

Statü belirleyici özelliği ile kimin kral kimin köle olduğunu gösterir niteliğe bürünmesi ise günümüz modern koşullarının dayattığı ve en çok kullandığı alan ise yine kıyafet olmuştur. Bu denli belirleyici olan kıyafet unsurunun İslami açıdan değeri ise temiz, düzenli ve edep kuralları dahilinde olmasından ibarettir. Tahrik edici baştan çıkarıcı tarz kesinlikle yasaktır. Kur-an’ı Kerim’de şu ayet ile kadınların dikkat çekmekten kaçınmaları da vurgulanarak nasıl giyinmeleri gerektiği söylenmiştir:

“İnanan kadınlara da söyle: ‘Bazı bakışlarını kıssınlar, ırzlarını korusunlar. Süslerini göstermesinler. Ancak kendiliğinden görünenler hariç. Baş örtülerini (göğüs) yırtmaçlarının üstüne koysunlar. Süslerini kimseye göstermesinler. Yalnız kocalarına, yahut babalarına, yahut kocalarının babalarına, yahut oğullarına, yahut kocalarının oğullarına, yahut kardeşlerine, yahut kardeşlerinin oğullarına, yahut kız kardeşlerinin oğullarına, yahut kadınlarına, yahut ellerinin altında bulunan kölelerine, yahut kadına ihtiyacı bulunmayan erkek tabi’lerine, yahut henüz kadınların mahrem yerlerini anlamayan çocuklara gösterebilir. Gizledikleri süslerin bilinmesi için ayaklarını yere vurmasınlar. Ey müminler, topluca Allah’a tövbe edin ki felaha eresiniz.” (Nur Suresi, 31. Ayet)

 

 

 

 

 

 

 

İlgili makaleler
Görüş
Görüş 12-Eyl-2020
no-woman-photo-150x150
Şebnem Cengizalp
Yazar

Kur’an-ı Kerim terimi olan “vesvese”, varlığı şeytan varlığı ile özdeşleşen zihnine sinsice yerleştiği insan için kurtulması gereken kötü telkinlerdir. İlahi kılavuzumuz Kur’an-ı Kerim’de vesvese, şeytan ya da nefsin insana fısıldadıkları olarak tanımlanır. Ve bu fısıltılar insan için saptırıcı, şüpheye ve tereddüde düşürücü, dine aykırı davranışlara sürükleyicidir.

Devamı Devamı
Görüş
Görüş 27-Ağu-2020
Şebnem Cengizalp
Yazar

Günümüzde, teknoloji ile oldukça hızlanan hayatlarımıza gelen yenilikler yanında nelerin kaybolup gittiğini bazen hatırlıyor bazen de modern çağ denizinin hırçın dalgaları arasında umursamadan akıp gidiyoruz. Hatırladığımız zamanların klasik cümlesi ise nerede o eski bayramlar, nerede o eski günler gibi cümleler oluyor.

Devamı Devamı
Görüş
Görüş 18-Ağu-2020
no-woman-photo-150x150
Şebnem Cengizalp
Yazar

“Din” kelimesi Kur’an-ı Kerim’de doksan iki farklı yerde geçmekte ve zül, yönetme, itaat, hüküm, tapınma, tevhit, İslam, şeriat, adet, ceza, hesap gibi anlamlarına örnekler vererek açıklanmaktadır.

Devamı Devamı
Görüş
Görüş 03-Ağu-2020
Author
Şebnem Cengizalp
Yazar

Pek çok tanımı bulunan kültür kavramı, genel bir tanımı ile bireyin yaşadığı toplum içinde öğrendiklerini nesilden nesle aktardığı bir bilgi mirasıdır diyebiliriz. Toplumun yaşadığı coğrafya ve iklime göre dil ve dinin de içinde bulunduğu unsurlarla gelenek göreneklerin oluşturulmuş halidir.

Devamı Devamı