Hac ve Umre İbadeti Arasındaki Farklar Nelerdir?

© Sonyasgar | Dreamstime.com

Hac kavramının İslami manası, belirli bir zamanda ve yine belirli hareketler ile Kabe-i Muazama ve Arafat’ı ziyaret etmektir. Hac yapmak için belirlenen zaman; Şevval, Zilkade ve Zilhicce aylarının ilk 10 gününü kapsar. Bu zamanlar dışında ihrama girilip Kabe ziyaretinin yapılması ise Umre olarak adlandırılır.

Hacca gitmek, hali vakti ve sağlığı yerinde olan tüm Müslümanlar için farz kılınmıştır. Buradan anlaşılacağı üzere hac, hem beden hem de mal ile yapılan ibadetler arasındadır. Faziletleri bakımından oldukça değerli olan hac ve umre, temelde bazı farklılıklara sahiptir.

Hac ve umre arasındaki temel farklar: Hac ve umre ibadetleri yapılış bakımından çok benzerdir. Ancak hac İslam’ın 5 şartından biri olup, farz ibadetler arasında yer alır. Oysa umre için böyle bir durum yoktur. Maddi yeterliliği olan herkes umre ibadetini yerine getirebilir.

İki ibadet arasındaki bir diğer fark da yapılış zamanıdır. Bu bağlamda, hac ibadeti senede yalnızca bir defa yapılabilir. Bu günler de Kurban Bayramı ile arefe gününü kapsar. Bu beş günden geriye kalan tarihlerde ise umre ibadeti yapmakta bir sakınca bulunmaz. Hac ibadeti sırasında şeytan taşlanır ve kurban kesilir. Bunlar umre ibadeti sırasında da yapılabilir ancak herhangi bir zorunluluk taşımaz, isteğe bağlıdırlar.

Hac ve umrenin ortak şartı olan ihram nedir? İhram, hac ve umrenin ortak noktasıdır. Bu bağlamda, ihrama girmeden bu iki ibadetten birinin yapılması mümkün değildir. İhram, en basit hali ile aslında helal olan bir takım davranışların kişinin kendisine haram kılması manasına gelir. Kişi ihrama girdiği andan itibaren belirli davranışlardan uzak durur.

İhrama giren bir kimse için yasak olan başlıca eylemler ise şu şekilde sıralanabilir: Harem olarak kabul edilen bölgedeki bitkileri koparmak ve hayvan avlamak, ihram örtüsünden farklı bir kıyafet giymek ve kına sürmek. İhramdan çıkmak ise erkekler için saç ve sakal tıraşı olmakla olur. Kadınlar için de saçların uçlarından kestirmek yeterli olur.

Haccın fazileti nedir? Hac ibadeti İslam’ın temel şartlarından biridir ve durumu uygun olan Müslümanlar için farz kılınmıştır. Bu ibadet faziletleri ve kişiye kazandırdığı sevaplar bakımından da oldukça değerlidir. Hac ile ilgili Peygamber Efendimiz’den rivayet edilen çok sayıda hadisi şerif bulunur.

Buna göre, hac ile alakalı hadislerin bir kısmı şu şekilde sıralanabilir: “Hac, suyun kirleri temizlediği gibi, günahları yok eder.” (Taberani), “Hacca giderken veya gelirken ölenin geçmiş günahları af olur. O kimse hesaba çekilmeden azap görmeden cennete gider.” (İsfehani)

Hac ibadetinde yapılan her bir hareketin manası vardır. Bu bağlamda; ihramda giyilen elbise kişinin ölmesini ve dünyayla ilişiğini kesmesi manasına gelir, Arafat’ta vakfe mahşer anının küçük bir temsilidir, şeytan taşlamak ise onun vesveselerine karşı duyulan nefretin bir tezahürüdür. Bu bakımdan, hac ibadeti hem kişiye kazandırdığı sevap bakımından hem de manası bakımından oldukça faziletlidir.

Umrenin faziletleri: Peygamber Efendimiz, umre ibadetinin fazileti hakkında, “Allah Teala şöyle buyuruyor: Ben bir kuluma sıhhat ve afiyet ihsan edip rızkını da bol verdiğim halde, o her beş senede bir bana gelmezse (yani hac ya da umre ziyaretinde bulunmazsa), o kimse gerçekten mahrum biridir.” (İbn-i Hibban) buyurur. Buradan anlaşılacağı üzere umreye gitmek Allah’ın rızasına ve nimetlerine erişmenin bir yoludur. Hadisi şerifte umre ya da hac yapmayan kimselerin mahrum kişiler olarak kabul edildiği de net bir biçimde ifade edilmektedir.