SalamWebToday Haber Bülteni
Sign up to get weekly SalamWebToday articles!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Haçlı seferleri ve sonuçları nelerdir?

Avrupa 20 Şub 2021
Haçlı seferi
Necati Bahadir Bermek

Avrupa ve dünya tarihini etkileyen savaşlar zinciri olan Haçlı seferleri ve sonuçları bugünkü ülke sınırlarının belirlenmesinde oldukça etkili olmuştur. Tarihsel kaynaklardan öğrendiğimize göre Haçlı seferlerinin temel amacı, Katolik Kilisesi papalarının bir dünya devleti kurarak hem dini hem devleti yönetmek arzuları olduğu anlaşılmaktadır. Bu amaçla yıllar sürecek Haçlı seferleri sekiz kez yapılmıştır.

Nasıl başlamıştır?

900’lü yıllarda Avrupa’da hüküm süren Karolenj Frenk devleti dağılmış, Avrupa halkları yoksulluk ve başıbozukluk içinde yaşamaktadırlar. Katolik Kilisesi’nde “teokratik tarih” anlayışıyla yetişen papalarsa, bu düşüncelerini hayata geçirme alanını, oluşan otorite boşluğu sırasında bulmuşlardır. Bu anlayış dünyanın, Tanrı ve Şeytanın savaştığı bir yer olduğu, bu savaşı Tanrının kazanması için Katolik Kilisesi’nin görevlendirildiği inancıdır. Bu amaç uğrunda savaşacak Katolik Kilisesi’nin, kendine ait bir ordusu olmamakla birlikte Hristiyan ülkeler üzerindeki dini etkinliğini ortaya koyarak binlerce kişilik orduların bir araya gelmesini sağlamışlardır.

Savaşacak komutan ve askerlere kutsal Kudüs şehrinin geri alınması için yapılacak bu savaşlarda Tanrı ve kilise tarafından kutsanacakları, uhrevi olarak ödüllendirilecekleri vaatlerinde bulunulmuştur. Orduları galeyana getirmede kilisenin kullandığı argümanlar Türklerin Hristiyan hacılara eziyet ettikleri, Hz. İsa’nın ölümünden sorumlu olanların cezalandırılmaları, bu kutsal toprakların mutlaka Hristiyan himayesinde olması gerektiği, yoksa Tanrı tarafından lanetlenecekleriydi.

Bu amaçla ilk sefer 1071 Malazgirt Savaşı’yla daha da güçlenen Türkler üzerine 1096 yılında başlatıldı. Doğu Anadolu topraklarında hakim olan Anadolu Selçuklu hükümdarı 1. Kılıçaslan karşısında dev bir Haçlı ordusu buldu. Üç yıl süren seferler sonunda Haçlı ordusu Kudüs’e ulaşmayı başararak yetmiş bin Müslüman ve Yahudi’yi katletti. Böylelikle ilki, Haçlı ordusunun galibiyeti ve Kudüs Krallığı’nın kurulmasıyla sonuçlandı.

Diğer Haçlı seferleri nasıl sonuçlanmıştır?

İkincisi, Haçlı tarafından kurulan Urfa Kontluğunun Musul Türk Atabeyi Zengi tarafından ele geçirilmesiyle, Haçlıların tekrar sefer düzenlemesine sebep olmuştur. Haçlılar bu defa karşılarında Anadolu Selçuklu Hükümdarı Rükneddin Mesut Sultan’ı bulmuşlar ve ağır bir yenilgiye uğramışlardır. Sultan Rükneddin Mesut, tarihe, üstün savaş stratejileri ve devlet yönetimi anlayışındaki başarılarıyla geçmiş bir sultandır. Üçüncüsündeyse Eyyubiler Devletinin kurucusu Selahaddin Eyyubi’nin Haçlıları Kudüs’ten çıkarmasıyla son buldu.

Dördüncüsü doğrudan Türklere değil bu defa İstanbul’a yani Bizans’a yapılmış, kent hunharca Haçlı askerleri tarafından yağmalanmış, kısa ömürlü olacak Latin İmparatorluğu kurulmuştur. Beşinciyi Mısırı fethetmek üzere yapan Haçlı ordusu burada da Anadolu Selçuklu Devleti ve Eyyubilere mağlup olmuştur. Amacından asla vazgeçmeyen Haçlılar altıncı seferde Eyyubi Devletinin boyun eğmesiyle on beş yıl sürecek Kudüs Krallığını tekrar kurmuşlardır. Yedinci Haçlı savaşındaysa Memluk komutanı Baybars tarafından tekrar Kudüs’ten çıkarılmışlar ve Avrupa devletleri büyük bir yenilgiye uğramıştır.

Sonunda neler olmuştur?

Sekizinci ise Tunus üzerine yapılsa da başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Avrupa’nın kanlı tarihindeki en önemli olaylardan olan Haçlı seferleri Hristiyan- Müslüman savaşları olarak tarihe geçmiştir. Ulvi bir hayalle gözü döndürülmüş askerler nice Müslümanı katletmiş, ele geçirdiği şehirleri yağmalamıştır.

Tarihe ışık tutabilecek nice kütüphaneyi, binlerce eseri, hazineleri yok etmişler halka akla gelebilecek en kötü şekilde zulmetmişlerdir. Aslında hiçbir dinin emretmediği bu zulümler papalık kilisesinin gizli emellerinin sonuçlarıdır.

Başarısızlıklar sonucu Avrupa Hristiyan halklarının Katolik Kilisesine olan güvenleri yıkılmıştır. Burjuva sınıfı kilise ve krallıklara karşı güç kazanmış, matbaa ve barut gibi icatlar Avrupa’da kullanılmaya başlanmıştır. Bu savaşalar o günleri ilgilendiren bütün bu sonuçların yanında, günümüzde içten içe devam eden Hristiyanların Müslüman düşmanlığını günümüze kadar taşımıştır.

YAZI: ŞEBNEM CENGİZALP