Hafızlık Nedir? Kur’an-ı Ezberlemek için Teknikler Neler?

© Leo Lintang | Dreamstime.com

Hafızlık ne demek? Hafız, kelime olarak korumak ve ezberlemek anlamına gelir. İslam dininde Kur’an-ı Kerim’in tamamını ezbere bilen ve okuyan kişiye denir. Hafızın görevi inen vahiyleri korumak ve Kur’an’ın değiştirilmesine engel olmaktır.

Hafızlık zor bir görev olsa da, Allah cennette onlar için ayrı bir yer ayırdığını buyurmaktadır. Hz. Muhammed bu durumu bir hadisinde anlatarak “Kim Kur’ân’ı okur, onu güzelce ezberler, helâlini helâl, haramını haram kabul eder ve bunlara uyarsa, Allah bu sayede o kimseyi cennetine koyar. Ailesinden hepsi cehennnemi hak etmiş on kişiye şefaat etme hakkı verir.” (Tirmizî) buyurmuştur.

Hafız olmak için neler gereklidir? Kur’an-ı Kerim her Müslümanın inanarak okuduğu ve ayetlerine itaat ettiği kutsal bir kitaptır. Bu kitap 604 sayfadır ve 600 sayfasında 6666 adet ayet bulunmaktadır. Bu sebeple Kur’an-ı Kerim’i ezberlemek zor bir iştir fakat yeterince istekli olan kişiler tarafından ezberlenmesi mümkündür.

Hafızlığa başlayacak kişide bu iş için şiddetli istek olması gerekmektedir. Çevresi ve ailesi tarafından destek görmeli, kendisine en uygun hocayı bulmalı fakat en önemlisi doğru yeri ve doğru zamanı bekleyerek bu işe başlamalıdır. Hafızlık yapacak kişi sabırlı olmalı, yolundan ayrılmamalı, şeytana uymamalıdır. Sağlam iradeye sahip olmalıdır ve çok çalışmalıdır. Yoluna ancak bu şekilde devam edebilir ve hafız olarak devam edebilir.

Ayrıca hafızlık yapacak kişinin zeki olması gerekmektedir. Her zeki insan hafızlık yapmaz fakat hafızlar zeki insanlardan oluşur. Böylelikle 604 sayfalık Kur’an’ı ezberlemek mümkün hale gelir.

Hafızlık yapanların dikkat etmesi gereken şeyler: Hafızların dikkat etmesi gereken ilk şey Kur’an-ı Kerim’i ezberlerken aynı zamanda Kur’an-ı Kerim’i yaşamaya çalışmaktır. Kur’an’da buyurulan iyi davranışları yapmaya özen gösterilmeli ve kötü davranışlardan olabildiğince kaçmalılardır. Şeytanın oyunlarına kanılmamalı, nefse yenik düşülmemelidir.

Hz. Muhammed döneminde hafızlık onar ayet ile yapılmaktaydı. Kur’an’ı ezberleyen kişiler on ayet ezberler, onu hayatında uygular, ardından diğer on ayeti ezberlerdi. Kur’an-ı Kerim en kolay tersten ezberlenmektedir ve günümüzde her cüzün 30. Sayfasından başlayarak yarımşar ya da birer sayfa ezberlenerek devam etmektedir.

Kur’an-ı Kerim’i ezberlerken izlenebilecek yöntemler nelerdir? Kur’an-ı Kerim, birçok hafızın da yaptığı gibi, en kolay şekilde tersten ezberlenir. Yani ezberlere 1. sayfadan değil, son sayfadan başlanır. Ayetler ve sureler sürekli tekrar edilir, böylece akılda daha kalıcı olur.

Hafızlık için özel Kur’an’lar bulunmaktadır. Birçok öğrenci ezbere bu şekilde başlamaktadır. Bu Kur’an birbirlerine yakın ayetleri göstererek ezberi daha kolay hale getirmektedir.

Ezber yapılırken her ayet yanlışsız okunmaya çalışılır. Ayrıca ezberlenen ayetler tamamen kitaptan bakarak değil, o ayetin yalnızca ilk kelimesine ya da başına bakarak ezberlenmelidir. Kur’an ezberlenirken meal ve tefsirine de çalışılmalıdır. Böylece Kur’an’ı yaşamak ve anlamak kolaylaşır.

Ezber gün içine sıkıştırmalıdır, her vakitte yapılmalıdır. Kişinin işi olduğu, rahatsızlandığı ya da müsait olamadığı gün sayısı ne kadar az olursa o kadar iyi olmaktadır. Kur’an ezberlenirken araya çok vakit sokmamalı, sıcağı sıcağına ezber yapılmalıdır.

Ezberlenen sayfalar namaz ayetleri olarak okunabilir. Her gün ezber yapılırken dua ile başlanmalı ve dua ile bitirilmelidir. Ezber için mümkün olduğu kadar özel bir mekana gidilmeli, kimsenin hafızlık yapan kişiyi rahatsız edemeyeceği sessiz bir ortamda çalışılmalıdır.

Ezberi dinletmek mümkünse dinletilmelidir. Hafızlık yapan öğrenciler hocalarından aldığı desteğin dışında, kendilerini dinleyebilecek birileri varsa onlara da okumalı ve kendilerini takip ettirmelilerdir.