Hata yapan insanı affetmek için öneriler

Toplum İpek Atacan
yaşlı adam
Nejron-Dreamstime

Allah, kullarına hata yapan insanı affetmek gerektiğini buyurur. Bu durum hatasını anlayan ve kabul eden kimseler için yapılması kolay bir davranıştır. Ancak hatasının üstüne giden, yeni hatalar yapan ve özür dilemeyen kimseleri affetmek daha zordur. Yalnızca imanı güçlü olan kimseler kendilerine yapılan yanlışları Allah rızası için affedecek güce sahip olabilir.

Kendisine hata yapılan kişiler neden affedici olmalıdır? Bir kimse diğer insanların bazı yanlış davranışları nedeniyle üzülebilir, canına zarar gelebilir, malını kaybedebilir. Ancak bu yanlışları affetmemek ve kin beslemek psikolojik olarak daha kötü hissetmeye neden olur. Yapılan hataların çok fazla düşünülmesi sebebiyle ruh sağlığında sorunlar meydana gelebilir.

Yaratılış gereği hiçbir insan kusursuz değildir, bu bağlamda hata yapmaya açık canlılardır. Hatadan dönmek, özür dilemek ve tekrarlamamaksa insanın elinde olan bir durumdur. Bu sebeple bir kimseyi affetmek, o kimseye yeniden güvenmeyi sağlar. Kişinin iç huzura kavuşmasına, geçmişe takılı kalmamasına yardımcı olarak ruh sağlığını korur.

Kin beslemek yerine affeden taraf olmayı tercih eden kimseler yaşama daha pozitif bakarlar. Her insanın hata yapabileceğini, bir gün kendisinin de bazı yanlışları olabileceğini kabullenirler. Yaşamlarının geri kalanında bu düşünceye göre hareket ederek daha mutlu olmaya çalışırlar. Böylelikle affetme erdemine erişmiş, öfkesini kontrol etmiş kimseler haline gelirler.

İslam’a göre affetmek nasıl bir erdemdir?

Sahip olunan nefis ve şeytanın vesveseleri insanların hata yapmasına neden olabilir. Bu hatalar bazı kimseleri hem insanlara karşı hem de Allah’a karşı yanlış yapmaya itebilir. Allah kendisine yapılan yanlışlar sebebiyle günahları nasıl affediyorsa, insanlara da aynı şekilde affedici olmasını buyurur.

Aynı hatanın yeniden yapılacağını düşünmek, affetmek istememek oldukça doğal bir durumdur. Ancak Allah da kullarının aynı yanlışı yapacağını bilmesine rağmen onların içten ettiği her tövbeyi kabul eder. Bu sebeple kişinin nefsini düşünmemesi, hata yapan insanı affetmek için yalnızca Allah’ın rızasını göz önünde bulundurması gerekir.

Hadislere göre hata yapan insanı affetmek için aceleci olmak neden önemlidir?

Çoğu zaman işlerde aceleci olmak kişinin nefsinden ve şeytanın vesvesesinden kaynaklanır. Allah, insanlara yeterince düşündükten sonra sağlam adımlarla hareket etmeleri gerektiğini buyurur. Ancak bazı durumlarda acele etmek insanlara fayda sağlar. Bu durumda, yapılan hataları affetmek konusunda acele etmek ama yargılama konusunda aceleci olmamak önemlidir. Hadis-i şerifte şöyle buyrulur:

“Allahü Teala buyurdu ki: İşlediği günahı affımın yanında büyük görene gazaplanırım. Eğer acele etmek şanımdan olsaydı, acele ceza verseydim, rahmetimden ümit kesenlere acele ceza verirdim.” (Deylemi)

Hadisten anlaşıldığı gibi Allah kullarını affederken acele eder ama onları cezalandırırken aceleci olmaz. Yanlışlardan dolayı tövbe edilmesini, kendisinden özür dilenmesini bekler.

Müminler, içinde bulundukları durum ne olursa olsun dünya yaşamına göre davranışlar sergilememelidir. Bir kulun en büyük görevi Allah’ın rızasını kazanarak ahiret yaşamını güzelleştirmektir. Eğer Allah yanlışları olan bir kimsenin affedilmesini buyuruyorsa o kimseyi bireysel olarak affetmek değil, Allah için affetmek gerekir.

Kısaca, insanlar imtihanlarla dolu olan bu dünyada bazı yanlışlar ve hatalar yapabilir. Bu hatalardan ders almak, aynı yanlışları yeniden yapmamak, kendisine karşı hata yapan biri olursa o kimseyi affetmek gerekir. İnsanın büyüklüğünü gösteren en önemli erdemlerden olan affedicilik, Allah’ın rızasını kazanmaya yardımcı olur. Böylelikle affetmenin yalnız dünyada değil ahirette de ne kadar faydalı bir iş olduğu anlaşılır.