SalamWebToday Haber Bülteni
Sign up to get weekly SalamWebToday articles!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Hatalardan ders alma insana ne kazandırır?

Erkek 10 Şub 2021
hatalardan ders alma
Ben White-Unsplash

İnsan türlü faktörler neticesinde hata yapabilir ancak hatalardan ders alma asıl önemli olan şeydir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed hadislerinin bir kısmında insan ve hata ilişkisine değinmiştir. Bu hadislerden birinde şöyle buyrulur:

“Her insan birçok hata yapabilir. Fakat hata yapanların en hayırlısı çokça tevbe edenlerdir.” (Tirmizi)

Bu hadisten de anlaşılacağı üzere insan hata yapabilen bir varlıktır. Bu noktada önemli olan hata yaptığını fark etmek, bunu tekrarlamamak ve Allahü Teala’ya bağışlanmak için tövbe etmektir.

Hatalardan ders alma neden önemli?

Dünya yaşamı, fani bir ömürden ibarettir. İnsana uzunmuş gibi gelen kısacık ömür içinde hem huzurlu hem de sıkıntılı zamanlar geçirmek mümkündür. Kişi, kendi sorunlarıyla mücadele ederken istemli veya istemsizce hata yapabilir. Hata yapmak insana mahsustur. Burada önemli olan hatalardan ders alma ve tekrar aynı hataya düşmemektir.

Allahü Teala, affedici ve merhametlidir. Kur’an-ı Kerim ayetlerinde ve Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in hadislerinde geçtiği üzere de O’nun tövbe kapıları kuluna her daim açıktır. Buna göre, hata yapan ve pişman olan kimse derhal rabbine yönelmeli ve tövbe etmelidir. Hatasından ders almak bunu gerektirir.

Hz. Muhammed (s.a.v) hatalar karşısında nasıl bir tutum sergilerdi?

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed, Müslüman alemi için en büyük örnektir. Kendisi tutum ve davranışlarıyla bizler için bir kılavuz olmuştur. Hz. Muhammed, insanların hataları konusunda da dinimizle bağdaşan ve kendine has bir üslup takınmıştır. Buna göre kendisi hataları göz önüne almış ve ihmalkar davranmamıştır. Onun yakınındaki sahabiler de aldıkları herhangi bir ikazı geciktirmeden yerine getirmiştir.

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed hata konusunda; bilerek ve bilmeyerek hata yapılmasını, pişman ve samimi olunmasını göz önüne almıştır. Hatalar konusunda insanları uyarırken de adaletli ve yumuşak dilli olmaya özen göstermiştir.

Hatalar düzeltilirken nelere dikkat edilmeli?

İslam inancında kulun yaptığı her iş yalnızca Allah’ın rızası gözetilerek yapılır. Helal lokma kazanmak, ibadet etmek, insanlara yardım etmek ve tövbe etmek de bu konuyla alakalı başlıca örneklerdir. Hatalardan der çıkarma ve bunları düzeltme konusu da yalnızca Allah rızası için yapıldığında bir önem arz eder. Buna göre kişinin hatasından samimiyetle pişman olması, bunu düzeltmek için atılan ilk adımdır.

İnsan fıtratı gereği hataya meyillidir ve hata yapabilir. Bu bakımdan hata yapan ve kusurlu olan kimseye merhametle ve affedici olarak yaklaşmak gerekir. İntikam ve kin gibi duygular İslam’da hoş karşılanmayan hasletlerdir. Bu şekilde davranmanın da hem ferdi hem de toplumsal zararları bulunur. Ancak hatalara karşı merhametli olmak bu hataları görmezden görmek demek değildir. Kişinin hatasını düzeltmesi için gerekli ölçüde çıkarımda bulunmak gerekir.

Hatalar düzeltilirken hatanın büyük veya küçük olmasına da bakılmalıdır. Büyük olarak nitelendirilen hataların düzeltilmesi, diğerlerinden daha acil ve önemlidir. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed de hatalarla alakadar olurken bu durumları göz önüne almış ve her hataya ayrı muamele göstermiştir.

Kısacası, insan beşer şaşar. Fıtratında hataya eğilim; karşısında da nefis ve şeytan vesvesesi vardır. Burada asıl olan hatayı fark etmek, bundan pişmanlık duymak ve telafi yoluna yönelmektir. Tövbe kapısı insanlar için vardır. Kişi, samimiyetle tövbe ettiğinde ve hatasında ısrarcı olmadığı sürece Allahü Teala merhametlidir. Bizlere düşen hata yapmaktan imtina etmek, hata yaptığımızda da derhal telafi yoluna yönelmektir.

YAZI: İPEK ATACAN