Hayvanlara Eziyet Etmenin Günahı Çoktur

jason-hafso-DS0ZSq96IeU-unsplash
Fotoğraf: Jason Hafso-Unsplash

Günümüzde hayvanlara karşı olan şiddetin artması, akıllara İslam’da hayvanlara hangi haklar verildiğini getirmiştir. Yalnızca yakın dönemde değil, insanlık tarihi boyunca hayvanlara türlü eziyetler yapıldığı bilinir.

Peygamber Efendimiz’in vazifesini ihya ettiği Cahiliye Dönemi’nde de bu türlü eziyetlere rastlanır. Bu bağlamda, Hz. Muhammed bir gün Medine’de canlı bir devenin hörgücünü kestiklerini görür. İnsanlar deveden kopardığı parçaları yiyorlardı. Bu acı eziyeti gören peygamberimiz olaya müdahale eder ve “Hayvan diriyken ondan kesilen bir şey meyte (leş) hükmündedir, yenilmez.” (Tirmizi) buyurur. Buradan anlaşılacağı üzere, dinimiz hayvanlara eziyet edilmesini hoş karşılamaz.

İslam inancı hayvanlara nasıl yaklaşılması gerektiğini emreder? İslam, insanların hayvanlara merhametle yaklaşmayı ve onlara eziyet etmemeyi emreder. Bu bağlamda, hayvanların da keyfi sebeplerden ötürü öldürülmesini yasaklar. İnsanın zalimliği Kur’an-ı Kerim içerisinde şöyle anlatılır: “Biz emaneti göklere, yerküreye ve dağlara teklif ettik, ama onlar bunu yüklenmek istemediler, ondan korktular ve onu insan yüklendi. Kuşkusuz insan çok zalim, çok bilgisizdir.” (Ahzab Suresi, 72. Ayet) Burada bahsedilen bilgisizlik insanın elindeki nimetlerin kıymetini bilmemesidir. Zalimlik ile de insanın elinin altındakilere zulmedebilecek fıtratta olmasıdır. Bu sebeple de İslam, hayvanların haklarını da koruma altına almıştır.

Peygamber Efendimiz hayvan haklarını nasıl dile getirirdi? Peygamber Efendimiz, farklı hadislerinde hayvanlardan ve onların haklarından bahseder. Bu hadislerin genelinde insana merhametli olması emredilir. Bu bağlamda kendisi bir hadiste, “Kim boş yere bir serçe kuşunu öldürürse, kuş kıyamet günü onu Allah’a şikayet edecek ve şöyle diyecektir: ‘Ya Rabbi! Şu adam beni bir menfaat için değil, boş yere öldürdü.” (Nesai) buyurur. Bu hadisten anlaşılacağı üzere kıyamet günü gelip çattığında, eziyet gören hayvanlar da dile gelerek Allah’a şikayette bulunacaklardır. Bu bağlamda, hayvanlara karşı Peygamber Efendimiz’in de nasihat ettiği gibi merhametli yaklaşılması gerekir.

İslam Hukuku’na göre hayvan hakları

Hayvanlar gündelik yaşamın her bir bölümünde insanlara eşlik ederler. Bu bağlamda, hayvanların ve insanların dünyayı ortak kullandığı bir gerçektir. Bu gerçekliğe göre de insanların hayvanlara karşı bazı sorumlulukları vardır. İslam Hukuku’na göre hayvan haklarının temelini merhamet duygusu oluşturur. Onların da kıyamet günü hesap sorma hakkı olduğu akıllardan çıkarılmamalıdır. Bu bağlamda, hadisler doğrultusunda hayvan hakları ile ilgili aşağıda sıralanan bazı sonuçlara ulaşılabilir.

Hayvanlara karşı olabildiğince merhametli ve iyi olmak gerekir.

Hayvanlar aç ve susuz bırakılmamalı ve dövülerek canları acıtılmamalıdır.

Hayvanlara taşıyabileceklerinden daha fazla yük yüklenmemelidir.

Hayvan yavruları avlanılmamalı ve yuvalarından koparılmamalılar.

Sokak hayvanları için neler yapılabilir? Sokak hayvanları mevsimsel şartlara bağlı olarak insanların yardımına muhtaç olurlar. Bu bağlamda, isteğe bağlı olarak, bu hayvanlar için yapılabilecek ufak yardımlar vardır. Bunlardan yardımlardan ilki, onların erişebileceği ve diğer insanları rahatsız etmeyecek yerlere yiyecek ve su koymaktır. Sokak hayvanlarının sıcak günlerde suya, soğuk günlerde ise bolca besine ihtiyaç olur. Bu bağlamda, onların vücutları için zararı dokunmayacak ve evde artan yemekler sokakta uygun bir yere bırakılabilir. Böylece hem muhtaç canlılar doyurulur hem de artan yemekler çöpe giderek israf olmazlar.

Sokak hayvanları hastalandıkları zaman ne yazık ki kimseden yardım isteyemezler. Bu sebeple de sokakta karşılaşılan hasta hayvanlara destek olmak gerekir. Belediyeler, bu konuyla alakalı hizmet verirler. Yani kısa bir telefon görüşmesiyle onların acılarını dindirmek mümkündür. Arabası olan kişilerin, taşıtlarına binmeden önce kaputa vurması da hayvanlar için yapılabilecekler listesindedir. Böylece sıcakta kalmak için araba kaputuna saklanan kediler kurtarılmış olurlar. Sokak hayvanları için yapılan bu yardımlar İslam Hukuku’nda yer alan merhametin de bir göstergesidir.