Helal ve haram ne demektir? Kur’an’da ne buyrulur?

Helal Şebnem Kırcı
başörtülü kadın camide
Sabina Pensek-Dreamstime

Kullar arasında hüküm verme yetkisi Allah’a mahsustur, böyle olduğuna göre Kuran-ı Kerim çerçevesinde helal ve haram ne demektir? Kutsal kitabımız helal ve haramın çizgilerini kesin olarak çekmiştir. Günümüzde insanlar helal ve haram konusunda kişisel fikirler yürütmekte bazen de bu fikirleri birbirlerine dayatmaya çalışmaktalar. Helal ve haramın ne olduğunu belirlemek için Kuran-ı Kerim’e danışmaktan vazgeçmemeliyiz. Bu durum Nahl suresinde açık olarak belirtilmiştir.

“Dillerinizin yalan yere nitelendirmesinden ötürü şu helaldir, şu haramdır demeyin, sonra Allah’a karşı yalan uydurmuş olursunuz. Allah’a karşı yalan uyduranlar ise iflah olmazlar.” (Nahl Suresi 110. 116. Ayetler)

Peygamberimizin açıklaması ile helal ve haram ne demektir?

Dinimiz kolaylık dinidir, insanların kendi kafalarına göre helal ve haramı tanımlamaları dinimizi daraltır. Allah Müslümanlığı kullarına zorluk çıkarmak için değil tam tersine kolaylık sağlamak için getirmiştir. Peygamberimiz Allah’ın hükümlerini kullarına iletmiştir. Hükümleri koyan o değildir. Yine günümüzde pek çok detayın helal ya da haram olduğu tartışmaları doğuyor. Bu konuda peygamberimizin bir açıklaması olmuştur.

“Helal, Allah’ın kitabında helal kıldığı şeyler; haram da ·Allah’ın kitabında haram kıldığı şey­lerdir. Allah’ın, kitabında bildirmediği şeyler affettiklerindendir. Kendinizi zorlamayınız.” (Tırmizi, Libas)

Günümüzde çeşitli programlarda hocalara çeşitli konular helal mi diye sorulmakta. Burada bir çarpıtma olabilmektedir. Bir mümin bazı konuları sorgularken kılavuzunu Kuran-ı Kerim yapmalıdır. Kuran-ı Kerim zamansız bir kutsal kitaptır. Çarpıtılan detaylar içinde boğulmayacak kadar derin anlamlar içerir. Onun genel prensipleri her devre uyar. İnsan düşüncesinin ürünü zamanla değişime uğrayabilir, evrilebilir ama aynı durum Kuran-ı Kerim için düşünülemez.

Helal olana uymak, saygı göstermek ve uygulamak dini pekiştirir. Müminler arasındaki bağı kuvvetlendirir.

Müminlerin anlaması gereken nedir?

Kuran- Kerim’de yapılması açıkça yasaklanan eylemleri gerçekleştirmek günahtır ve onlar haram olarak adlandırılır. Yapılması açıkça desteklenen eylemler de helaldir. Onları da yapmakta bir sakınca yoktur. Haramdan sakınmak bir mümin için oldukça önemlidir. Bu müminin seçimine bırakılmış bir durum değildir.

Haram demek yasak demektir ve yapılırsa günah olarak kabul edilir. Haram olan davranışlar müminler için farzdır. Tüm günahlar cezalandırılacaktır, bunu unutmamak gerekir. Müminlere helal olan şeylerin de çarpıtılarak haram olduğunun söylenmesi doğru bir davranış değildir.

“Ey iman edenler! Allah’ın size helal kıldığı iyi ve temiz nimetleri (kendinize) haram etmeyin ve (Allah’ın koyduğu) sınırları aşmayın. Çünkü Allah, haddi aşanları sevmez.” (Maide Suresi, 87. Ayet)

İnce detayları nelerdir?

Allah’a şirk koşmak en büyük günahlardan biridir. Şirk küfür olarak Kabul edilir. Bir diğer büyük haram cana kıymaktır. İntahar etmek haramdır. Can kulun değildir, Allah’ın emanetidir. Bu emaneti iyi korumak gerekir. Yoksulluk korkusuyla çocuklarını öldürmek haramdır. Bazen günümüzde insanların iflas ettiklerinde ailelerini öldürdüklerine şahit oluyoruz. Bu Allah tarafından haram kılınmıştır.

Zina insan onuruyla bağdaşmaz ve haramdır. Allah’ın evelenmeyi yasakladığı kişilerle evlenmek haramdır. Akrabalar ve üvey evlatlar buna dahildir. Faiz yemek ve yetimlere kötü davranmak da haramdır. İftira etmek de haram kabul edilir. Kur’an-ı Kerim’de  göklerde ve yerlerde ne varsa hepsinin insan için yaratıldığı, insanın emrine ve istifadesine verildiği pek çok yerde geçer.

Bir şeyin helal olduğunu, insana iyi gelen olumlu bir düşünce olmasından anlayabiliriz. Temiz ve güzel olan şeyler helaldir. Zaman zaman kafamıza bir soru takıldığında Kuran-ı Kerim’i açarak bakmak gerekir. Kutsal kitabımız bize yol göstermek için var.

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.