Her İşimiz Kur’an Anahtarı Besmele ile Başlasın

ID 185060017 © | Dreamstime.com
Fotoğraf: ID 185060017 © | Dreamstime.com

“Bismillahirrahmanirrahim” ayeti “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adı ile” manasına gelir. Bu bakımdan, besmele çekmek Allah’ı anmanın bir biçimidir ve kulluk vazifesini insana hatırlatan bir nimettir. Besmele, Tevbe Suresi farklı olmak üzere, tüm surelerin başlangıcıdır. Bu sebepledir ki salih kullar her işlerine besmele çekerek başlarlar ve bunun faziletine erişmeye çalışırlar. Peygamber Efendimiz’in besmele çekmenin önemi hakkında “Yüce Allah’ı anarak başlanmayan her anlamlı söz veya iş, bereketsizdir, sonuçsuzdur.” (İbn Hanbel) buyururlar.

Besmele içerisinde yer alan esmaların anlamları nelerdir? Besmele-i şerif içerisinde Allah, Rahman ve Rahim isimleri yer alır. Bunlar içerisinde Allah, geri kalan tüm ilahi sıfat ve esmaları da içine alır. Bu bakımdan besmele çeken bir kimse aynı zamanda Allah’ı, O’nun bütün güzel sıfatları ile birlikte anmış olur. Besmele içerinde yer alan Rahman ve Rahim esmaları ise birbirlerini tamamlayan bir yapıdadır. Bu bağlamda Rahman da Rahim de Allah’ın merhamet ve bağışlayıcılığının işaretidir. Rahman, O’nun yeryüzündeki tüm canlılara merhamet göstermesi ve rahmet dağıtmasıdır. Rahim ise Allah’ın ahirette yalnızca mümin kullarına gösterdiği merhamettir. Kafirleri ahirette çetin bir azap bekler.

Besmele çekmek ile kulun söylemek istediği nedir? Besmele çekmeyi alışkanlık haline getiren bir kimse, gün içerisinde rabbini tekrar tekrar anan ve O’nun sıfatlarını zikreden bir kimsedir. Ufak ya da büyük bir işe başlarken Allah’ı anmak da, işlerin kolaylaşması, herhangi bir zorlukla karşılaşılmaması için Allah’a dua etmektir. Besmele ile işe başlayan kişi, işini hayırlısı ile bitirdikten sonra verdiği nimetlerden ötürü Allah’a şükretmelidir.

Euzu besmele ise (Euzübillahimineşşeytanirracim) besmeleden daha kapsamlıdır. Bu ifade; Allah’ın rahmetinden uzak kalan, O’nun huzurundan kovulan, hem dünya da hem de ahirette helak olan şeytandan korunmak için söylenir. Bu dua ile kul rabbine sığınır, ezeli düşmanı şeytanın şerrinden karşı O’ndan yardım ve korunma bekler.

Besmele çekmenin faziletleri hakkındaki hadisler: Peygamber Efendimiz (SAV), ümmetine her işe besmele çekerek başlamalarını tavsiye eder. Bu bağlamda kendisi bir hadisinde, “Biriniz yemek yiyeceği zaman ‘Bismillah’ desin. Eğer yemeğin başın besmele çekmeyi unutursa ‘Bismillahi fi evvelihi ve ahirihi’ desin.” (Tirmizi) buyururlar. Buradan anlaşılacağı üzere yemeğe Allah’ın adıyla başlamak oldukça önemlidir.

Hz. Muhammed’in yemek dışında eve girildiği zaman da besmele çekilmesi gerektiğini öğütlediği bilinir. Kendisi bu hususta, “Evine girdiğin zaman besmele çekerek kapını kapa. Çünkü şeytan (besmeleyle) kapanan bir kapıyı açamaz. Besmele çekerek lambanı söndür. Besmele çekerek (enine koyacağın) bir tahta parçası ile de olsa kabını ört. Yine besmele çekerek su kabını ört.” (Ebu Davud) buyururlar. Buradan anlaşılacağı üzere besmele çekilerek yapılan her işte şeytan saf dışı bırakılır. Onun Allah’ın adının anıldığı bir yerde varlığına devam etmesi ve vesvesesini sürdürmesi mümkün değildir. Bu sebeple de besmele çekmenin faziletlerinden en büyüğü kişinin şeytanın vesvesesi ve türlü oyunlarından uzak kalmasıdır.

Besmele Kur’an-ı Kerim’in anahtarı mıdır? Peygamber Efendimiz bir hadisi şerifinde “Bilcümle semavi kitapların anahtarı ‘Rahman ve Rahim olan Allah’ın adı ile’; yani besmeledir.” (el-Camius Sağir) buyururlar. Buradan da anlaşılacağı üzere besmele çekmek yalnızca Kur’an-ı Kerim’in değil bütün semavi kitapların anahtarıdır. Yani Allah’ın insana verdiği büyük nimetlerden biridir. Öyleyse bizlere düşen de bu nimetin faziletlerinden yaranmak için, her türlü işe başlamadan önce ve her adım attığımız da O’nun yüce sıfatlarını anarak besmele çekmektir.