Hicri ayların anlamları ve kıymeti nasıl bilinir?

Önemli Günler 29 Nis 2021 İpek Atacan
Hilal
Lilkar-Dreamstime

İslamiyet’e uygun yaşayabilmek, önemli günleri kaçırmamak adına hicri ayların anlamları bilinmelidir. Özellikle üç aylar olarak geçen, kandillere ev sahipliği yapan bu ayların anlamları önemlidir. Hz. Ömer’le birlikte kullanılmaya başlayan hicri takvim, İslamiyet’in yaşandığı takvimdir. Günümüzde de bu takvime göre hareket eden ülkeler bulunmaktadır.

Özellikleri nelerdir?

Dünya genelinde yaygın biçimde kullanılan takvim miladi takvimdir. Ancak İslamiyet’te Hz. Ömer döneminde kullanılan hicri takvim Müslümanlar için önem arz etmektedir. Bunun sebebi yapılan ibadetlerin hicri takvime göre belirleniyor olmasıdır.

Hicri takvim, güneşin değil ayın hareketlerine göre tasarlanan 12 aydan oluşan bir takvimdir. Bir yılı oluşturan gün sayısı 354 olduğu için Miladi takvimle arasında farklar bulunur. Türkiye’de bu takvimin Miladi takvimle değiştirilmesi 1926 yılında, 1 Ocak tarihinde yapılan inkılapla birlikte gerçekleşti.

622 yılında başladığı kabul edilen hicri takvim, Mekke’den Medine’ye yapılan hicreti yılın ilk günü olarak kabul eder. Gün sayısı daha az olduğu için her yıl Miladi takvime daha yakın olur. 20526 yıl sonraysa miladi takvim ve hicri takvim aynı günü gösterir.

Bu takvime göre hicri ayların anlamları nelerdir?

Her ayın kendine özgü bir anlamı bulunmaktadır. Bu bağlamda, hicri ayların anlamları bilinirse İslam’a daha uygun biçimde yaşanması mümkün olur. Aksi taktirde Allah’ın emir ve yasaklarının ne zaman uygulanacağı bilinmediği için müminler günaha girebilir.

İlk ay olarak isimlendirilen Muharrem ayı, haram edilen aydır. Bu haramlığın sebebi müminlerin savaşmasının haram kabul edilmesidir. Ardından ikinci ay olan Safer ayı gelir. Bu ismin anlamı sararmak, boş olmak olarak belirlendi. Aylardan üçüncüsü olan Rebiyülevvel, ilkbaharın geldiğini haber verir. Bolluk ve bereket anlamlarına sahip olması da ilkbahardan kaynaklıdır.

Yılın dördüncü ayı Rebülahir, isim olarak baharın sonu demektir. Beşinci ay olan Cemaziyülevvel mazi, geçmiş, soğuk, kurak gibi anlamlara sahiptir. Cemaziyülahırsa son maziyi ve geçmişi gösteren altıncı aydır. Ardından Cennette bir nehirle aynı ismi taşıyan Recep ayı gelir. Bu ayın diğer anlamları arasında azametli ve heybetli kavramları bulunur. Savaşın yasaklandığı haram ayların arasındadır. Ayrıca mübarek olarak kabul edilen üç aylardan birincisidir.

Şaban ayı, üç ayların ikinci, hicri takvimin sekizinci ayıdır. Bu ayın kelime anlamı aralıktır. İslam’ın en mübarek ayı olan Ramazan ayı, üç ayların son ayıdır. Kelime anlamı yanmak olsa da, bahsi geçen günahların yanıyor olmasıdır. Hicri takvimin onuncu ayı, sıcaklığın arttığını gösteren Şevval ayıdır.

Haram aylardan biri olan Zilkade ayı, hurmaların olgunlaştığı dönemdir. Mahsul toplanırken de Zilkade ayında bulunulmasına özen gösterilir. Zilhicce ayıysa, Hicri takvimin son ayıdır. Haccın yapıldığı bu ay, anlam olarak hacca sahip olan manasını taşır.

Miladi takvimden hicri takvime geçilirken nasıl hesap yapılır?

Hicri takvim ve miladi takvim arasında yıl ve gün olarak bazı farklılıklar bulunur. Bu sebeple hicri takvime ait bir günden bahsedilirken bazı hesaplamaların yapılması gerekir. Bu takvimde yılın ilk günü ayın hilal şeklini almasıyla birlikte başlar. Yani, iki takvim arasında yaklaşık on gün bulunur.

Genel olarak iki takvim arasında geçiş yaparken Ramazan ayı esas alınabilir. Her mümin oruç görevini yerine getirirken o yıl için on gün geriye gidildiğini bilir. Bu bağlamda, diğer günlerin hesaplanmasında da on günlük fark dikkate alınarak kolayca takvimler arası geçiş yapılabilir.