Hijyen kavramı nasıl değişti?

Fiziksel Sağlık 15 Mar 2021 Contributor
hijyen kavramı
Sucharn-Dreamstime.com

Hijyen nedir? Hijyen kavramı zaman içinde nasıl değişti? Özellikle bu pandemi günlerinde temiz olma hiç olmadığı kadar gündemde. “Zaten ellerimiz her eve geldiğimizde titizlikle yıkamıyor muyduk? Bu ne telaş? Yoksa ellerini sık sık yıkayan bir tek ben miydim?” gibi soruları eminiz birçok kişi şu sıralar soruyor. Aslında hijyen kavramı içerisinde olması gereken, halihazırda uyulması gereken temizlik kuralları tüm dünyanın yeniden gündeminde.

Mars’a ayak bastığımız bugünlerde tüm insanlık olarak tekrar sıfır notasına geri dönüyor olmamız gerçekten düşündürücü değil mi? Tüm teknolojik gelişmeler tam hızla su gibi akıp giderken, insanlık bilimsel, sanatsal, kültürel, teknolojik açıdan her bakımdan ileri seviyeye yükselmiş durumdayken bir yandan da en temel kurallar olan hijyen kuralları konusunda bir başa dönme söz konusu. Peki neden?

Temizlik rutini, hijyen kavramı nasıl değişti?

Ellerimizi sık sık yıkamak en temel temizlik kuralıdır malum. İslam dininde de temizlik konusuna çok büyük önem verilir. Her şeyden önce her gün düzenli olarak günde beş vakit namaz kılabilmek için abdest alınır. Abdest sırasında ellerimiz, yüzümüz, güzelce yıkanıp temizlenir. Ayrıca şu hadis vardır:

“Allah temizleri sever. Temizlik imandan gelir.” (Tirmizi)

Hastalıklara davetiye çıkarmamak, önce kendimize sonra çevremize karşı temiz kalabilmek için zaten her Müslüman sık sık kendi kişisel bakımını, temizliğini muhakkak yapar.

Son yıllarda birçok çocuk doktoru, çocuklarımızın bağışıklığını güçlendirebilmeleri için dış dünyayla haşır neşir olmasında bir sakınca olmadığı görüşünü savunmuşlardır. Bu görüşün bilimsel olarak doğru ya da yanlış olduğunu şüphesiz bilim insanı olmayan kişilere düşmez. Eğer bilim insanı olarak tıp doktorları, çocuğunuzun emziği düştüğünde suyla yıkamanızın yeterli olduğunu belirtiyorsa bu kurala uymak gerekir. O konuda herkes hemfikir.

Ancak “Bırakalım da çocuk biraz da dışarının mikrobunu vücuduna alsın. Bu sayede bağışıklığı güçlensin.” dönemi ne yazık ki rafa kaldırılmış durumda.

Çok değil bundan sadece 1,5 yıl öncesine kadar havalimanlarında yerlerde emekleyen, oyun oynayan çocuklar görürdük. Anne ve babalar doktorların da önerisiyle çocuklarını bir cam fanusun içinde yetiştirmek yerine, tabii ki kişisel temizliklerine özen göstererek özgürce oynamalarına izin veriyorlardı. Şimdilerdeyse değil havalimanında yerde emeklemek, havalimanlarına giriş bile yasaklanmış durumda. Dolayısıyla hijyen kuralları eski usule dönmüş durumda.

Eski usul geri mi döndü?

Bu konuyu şöyle bir örnekle açıklamaya çalışalım: Anneanneler, babaanneler çocukların hijyeni konusunda daha hassas davranıyorlardı. Öyle ki çoğu zaman yerde emekleyen torununu gördüğü zaman onu hemen yerden kaldırıp annesine ya  da babasına bunu yapmamaları konusunda ikazda bulunuyorlardı. “Oğlum tamam alışsın ama bu kadar da olmaz yerler mikrop dolu, kaldır torunumu yerden!” gibi cümleleri belki de birçoğumuz durmuşuzdur.

Belki biz de bu ikaza şu şekilde cevap vermişizdir: “Aman anne, sana söyledim ya doktoru izin veriyor. Alışsın çocuk biraz…” Oysa pandeminin olduğu, virüsün, mikropların ortalıkta adeta cirit attığı bugünlerde kimse çocuğunun parkta ya da havalimanında emeklemesine izin vermiyor.

Eski usul temizlik anlayışı yine geri döndü diyebiliriz. Artık elimizden gelenin en üst seviyesinde titizlenip, hijyen kurallarına harfiyen uymak, yapılacak en doğru davranış. Sık sık ellerimizi sabunla yıkamak da bu kurallardan biri. Gerçi ellerimizi sabunla yıkamak kuralı hiçbir dönem bizim toplumumuzda esnetilmemişti. Her daim ellerin sabunla sık sık yıkanması kuralı geçerli olmuştur. Ancak tüm dünyada bu kuralın sıkça hatırlatılmasından bazı toplumlarda bu kuralın da gevşetildiğini anlayabiliriz.

Kimbilir belki artık bundan sonraki dönemlerde çocuklarımızın bir daha asla parka, havalimanında yerde emeklemeyecek. Eski kuşağın temizlik anlayışı yeniden en sıkı haliyle kabul görmüş durumda.

YAZI: ŞEBNEM CENGİZALP