Hoşgeldin 11 Ayın Sultanı Ramazan

Sultan_ahmet_mosque_cami
Sultan Ahmet Camisi, İstanbul

Mübarek Ramazan ayına girmemize sayılı günler kaldı. Ramazan denilince aklımıza; bol çeşitli iftar sofraları, iftarı beklemenin heyecanı, sahurdaki yarı uykulu hallerimiz, gün içinde susuzluk çekmeyelim diye sahurda içtiğimiz bardak bardak sular, Ramazan davulcusu, toplu iftar sofraları, ramazan kolileri, teravih namazları ve yardımlaşmalar gelir. Tabii bir de yardımlaşma aklımıza gelir. Gelin birlikte Zekat ve Fitre vermenin önemine değinelim.

Ramazan ayı maddi ve manevi birçok güzelliğin bir arada yaşandığı kardeşlik ve diğer manevi duyguların güçlendiği nadide bir aydır. İslam aleminde yardımlaşmanın da en yoğun olduğu aydır. Ramazan ayında yapılan yardımlarla, zengin ve varlıklı insanlarla, fakir ve ihtiyaç sahipleri arasında bir köprü kurulmaktadır. En azından birkaç ay rahat nefes alabilen ihtiyaç sahibi aileler, kurulan iftar sofraları ile düzenli sıcak yemek yiyebilen muhtaçlar, bayramlık kıyafet ve hediyelerle sevinen yetim çocuklar… Bu en hayırlı ay sayesinde yapacağı yardımlarla huzur bulan, malının zekatını veren, fakirin hakkını gözeten hayır sahipleri hem dini vecibelerini yerine getirmiş hem de yardımlaşmanın verdiği o derin haz duygusunu yaşamış olacaktır.

Peygamber Efendimiz (S.A.V) “Kim bir oruçluya iftar ettirirse, o oruçlunun alacağı sevabın aynısı, iftar ettirene de yazılır. Ve oruç tutanın sevabından da bir şey eksilmez” buyurmuştur.

Allahü Teala biz kullarını dünya aleminde kimi zaman fakirlikle kimi zaman zenginlikle imtihan eder. Zenginler fakirlerin açlık hallerini ancak oruçtaki açlıkla anlarlar. Resulullah (S.A.V) “Komşusu açken, tok yatan bizden değildir.” buyurmuştur.

Ramazan ayında zekat ve fitre verilir. Zekat İslam’ın şartıdır. Sadaka ise onun ziynetidir. Biri malın bereketine diğeri ise belanın define vesiledir.

Kimlere Zekat verilir?

Zekat senesi dolduğunda farzdır, ancak Ramazan ayında ihtiyaç sahiplerini sevindirmek amacıyla genelde bu ayın içinde verilir. Zekat mal varlığı ölçüsünde gerçekleştirilir. Malın kırkta biri zekat verilmesi alt limit ölçüsüdür. Zekatın verileceği kimseler Kur’an-ı Kerim’de belirtilmiştir: “Zekat gelirleri ancak şunlar içindir: Yoksullar, düşkünler, zekat toplamakla görevlendirilenler, kalpleri İslam’a ısındırılmak istenen kimseler, esaretten kurtulacaklar, borçlular, Allah yolunda cihad edenler ve yolda kalmış olanlardır. İşte Allah’ın kesin buyruğu budur. Allah bilmekte ve hikmetle yönetmektedir.” (Tevbe Suresi, 60. Ayet).

Halk arasında fitre diye bilinen fıtır sadakası (sadaka-i fıtır); insan olarak yaratılmanın ve Ramazan orucunu tutup bayrama ulaşmanın bir şükrü olarak; dinen zengin olup Ramazan ayının sonuna yetişen Müslüman’ın, belirli kimselere vermesi vacip olan bir sadakadır. Vacip oluşu, sünnetle sabittir. (Buhârî, Zekât, 70-78; Müslim, Zekat, 12-16; Ebu Davud, Zekat, 18; İbn Mace, Zekat, 21) Kişi, kendisinin ve küçük çocuklarının fitrelerini vermekle yükümlüdür. Hz. Peygamber (S.A.V), köle-hür, büyük-küçük, kadın-erkek her Müslüman’a fitrenin gerektiğini ifade etmiştir.

Fıtır sadakasının vacip olma zamanı Ramazan bayramının birinci günü olmakla birlikte, bayramdan önce de verilebilir. Hatta bu daha faziletlidir. Bununla birlikte, bayram günü veya daha sonra da verilebilir. Ancak, bayram namazından önce verilmesi müstehap kabul edilmiştir.

Fitrenin hedefi, bir fakirin içinde yaşadığı toplumun hayat standardına göre bir günlük yiyeceğinin karşılanması, böylece bayram sevincine iştirak etmesine katkıda bulunmaktır.
Günümüzde fıtır sadakası miktarının belirlenmesinde, kişinin bir günlük (iki öğün) normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarın ölçü alınması daha uygundur. Kişi dinen zengin sayılanlara, anne, baba, dede ve nine, çocuk, torun ve eşine fıtır sadakası veremez. Fitreler bir fakire verilebileceği gibi, birkaç fakire de dağıtılabilir. Ancak bir kişiye verilen miktar bir fitreden az olmamalıdır. Bu sene Diyanet tarafından belirlenen miktar 27 Türk Lirası’dır.

Bu sene mübarek Ramazan ayı biraz hüzünlü sanki… Malum Covid-19 salgını dolayısıyla  kalabalık iftar sofralarımızda azalma olacak, lakin gönüller bir oldukça Rabb’imizin de izniyle nice güzel bereketli kahkaha dolu iftar sofralarımız olacak. Bu sene aynı masada olmasak da uluşabildiğimiz kadar ihtiyaç sahibinin sofrasında bulunacak ve Müslüman kardeşlerimize yardımlarımızla yanlarında olduklarını hissettirebileceğiz.

Hayırlı Ramazanlar…