SalamWebToday Haber Bülteni
Haftalık SalamWebToday makalelerini almak için kaydolun!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Hurafe çeşitleri ve örnekleri neler?

Kültür 08 Oca 2021
hurafe çeşitleri
Mor Shani-Unsplash

Hurafe ve bidat konusunda dini hükümlerin ne olduğu merak edilir, dolayısıyla da hurafe çeşitleri sıklıkla araştırılır. Aslında İslam inancında var olan hüküm ve emirler çok açık ve sabittir. Ancak toplumların yaşam şekillerinin değişmesiyle ve yeni imkanların elde edilmesiyle hurafe ve bidat gibi farklı inançlar ortaya çıkar.

Hurafe nedir?

Hurafe teriminin sözlük anlamı, “gerçekle ilgisi bulunmayan, aldatıcı ve gerçekle çelişen söz” manası taşır. Buna göre masal tarzı anlatımların gerçek dışı olduğu kabul edilirken, hurafeye olan sıkı bir bağlılık olduğu görülür.

Batıl inanç olarak da kabul edilen hurafe, nesne veya yapılan bir eyleme bağlı olarak iyilik ve kötülük gibi sonuçlar doğacağı inancıdır. Hurafenin temelinde inanılan din ile çelişki halinde olması yatar. Bu bakımdan yalnızca İslam için değil, diğer semavi dinler de de hurafelere rastlamak mümkündür. Hurafe, faydasız bir iştir ve bununla alakalı Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Allah’ı bırakıp sana yararı ya da faydası olmayacak bir iş yapma; bunu yaparsan, kuşkusuz kendine yazık edenlerden olursun.” (Yunus Suresi, 106. Ayet)

Bu ayetten de anlaşılacağı üzere faydasız ve boş işlerle uğraşanın dinimizde bir yeri yoktur. Allahü Teala kullarını bu işlerden uzak durmaları konusunda açıkça uyarmıştır.

Doğuş sebebi nedir?

Hurafe, neredeyse bütün dinlerde yeri olan bir kavramdır. Buna göre, din dışı ya da dinle alakalı olan hurafelerin bazı kavimlere ait batıl inançlarla taşındığı kabul edilir. Yeni dine aktarılan bu inançlar zaman içerisinde dinin bir emriymiş gibi kabul edilir. Zaten hurafeyle alakalı en büyük problem de bu batıl inançların dinselleştirilmesidir.

Hurafenin ortaya çıkış sebebi tamamen farklı faktörlere bağlı olabilir. Buna göre; korku, sevinç, çağrışım ve buna benzer duygusal yaklaşımlar hurafeyi oluşturan nedenler arasındadır. Ancak hurafe çeşitleri göz önüne alındığında, inancın genellikle iyilik ve kötülükle bağdaştırıldığı görülür.

Hurafe inancı genellikle küçük toplumlarda nesilden nesile aktarılarak yayılır. İslam inancında görülen hurafenin temel sebebiyse İslamiyet kabul edildikten sonra bazı Müslümanların eski dinlerinden kalma alışkanlıklarını bırakmaması şeklinde yorumlanır. Ancak İslam bilgiye dayalı bir dindir. Ufak araştırmalarla neyin hurafe, neyin gerçek olduğunu bulmaksa oldukça kolaydır.

Günümüzde yaşamaya devam eden hurafe çeşitleri nelerdir?

Dünya genelinde ve Türkiye’de yaşayan hurafe sayısı oldukça fazladır. Buna göre, yapılan bir araştırma sonucunda sadece Türkiye’de bulunan hurafe sayısının binden fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu hurafelerin alakalı oluğu başlıca konularsa; aile, uğursuzluk, cenaze, türbe inancı, sihir, fal ve misafir şeklindedir. Ancak bunlardan başka konularla ilgili çeşitli hurafelerin olduğu da bilinir.

Günümüzde yaygın şekilde bilinen en büyük hurafelerden biri 13 rakamıyla alakalıdır. Buna göre 13, dünyanın neredeyse tamamında uğursuz olarak kabul edilir. Hatta bu yönüyle hikaye ve filmlere konu olmuşluğu da vardır. Batılı ülkelerin büyük bir çoğunluğunda 13 rakamıyla alakalı nesne, ev ya da numaralar kullanılmaz.

Günümüzde dijital platformların kullanım yaygınlığı artmış bir durumdadır. Bu da yanlış ve yanıltıcı bilgilerin kontrol edilemez bir biçimde yayılmasına zemin hazırlamıştır. Hurafelerse olumsuz anlamda yaygınlaşmaya başlamış başlıca noktalardır.

Hurafe geçmişi incelendiğinde, bu inanç yapısının inanılan dini esaslarla çeliştiği görülmektedir. Bu bakımdan hurafeler, insanların dini inançlarını zedeleyen unsurlardır. İnsanın itikadı, hurafe bağlılığıyla günden güne zayıflar. Salih bir Müslümana düşen görev, elindeki teknolojiyi doğru amaçlarla kullanmak ve yanlış bilgiyi ayırt edebilmektir.

YAZI: İPEK ATACAN