SalamWebToday Haber Bülteni
Sign up to get weekly SalamWebToday articles!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Hz Lokman kimdir? Lokman suresiyle bağı…

Önemli Şahsiyetler 30 Oca 2021
Hz Lokman kimdir
Jeremyreds-Dreamstime.com

Kur’an-ı Kerim’in 31. Suresi’ne ismi verilen Hz Lokman kimdir? O’na verilen hikmet ne anlama gelmektedir? Lokman Suresi’nde Yüce Allah tarafından kendisine değer verilen, örnek bir şahsiyet olarak bahsedilen ender insanlardan birisi de Hz. Lokman’dır.  12. ayetten 19. ayete kadar Lokman’ın oğluna vermiş olduğu Allah yolunda nasıl iyi bir kul olunacağıyla ilgili nasihatlere yer verilmiştir. Yüce Allah, Hz. Lokman’ı ve oğluna verdiği nasihatleri müminlere örnek olması açısından zikretmektedir. Kuşkusuz bu, bir faniye nasip olabilecek en büyük övgüdür.

Tarihi kaynaklara göre Hz Lokman kimdir?

Bazı kaynaklarda, Hz. Lokman’ın soyunun 4. kuşaktan Hz. İbrahim (as) ile birleştiğiyle ilgili rivayetler vardır. Bin yıl yaşadığı, kadılık yaptığı, hatta Hz. Davud (as) zamanına kadar yaşayıp ondan ilim öğrendiği söylenmektedir. İslam tarihçilerinin Hz. Lokman’ın yaşadığı dönemle ilgili farklı birçok görüşe rastlanmaktadır. Bunlardan biri Hz. Lokman’ın, Hz.İsa ve Hz. Muhammed (sav) arasında bir zaman diliminde Eyle ve Medyen bölgelerinde yaşamış olduğu ve İsrailoğulları arasında kadılık yaptığı söylenir. Bunun yanı sıra Onun, Hz. Eyüp’ün kız kardeşinin ya da teyzesinin oğlu olduğu da rivayetler arasındadır. Bir diğer görüş de Ad kavminin helak edilmesinden sonra, Hz. Nuh’un yanında kurtulanlardan ve sonra Yemen meliki olduğudur.

Hz. Lokman’ın ne iş yaptığıyla ilgili de söz birliği yoktur. Kadılık, terzilik, çobanlık, marangozluk, dokumacılık mesleğiyle uğraştığı gibi farklı görüşler vardır. Bunun dışında odunculuk yapan bir köle ya da ticaretle uğraştığıyla ilgili rivayetler mevcuttur. Hz. Lokman’ın kaç yıl yaşadığı hakkında da farklı görüşler söz konusudur. Bazen 560 yıl yaşadığı bazen de bin ya da beş bin yıl yaşadığı söylenir. Hz. Lokman’ın bir peygamber olup olmadığı da tartışma konusudur. Ancak ağır basan görüş Lokman’ın hikmet sahibi bir veli olduğudur.

Hz. Lokman’a neden hikmet verilmiştir?

Fakat Kur’an-ı Kerim, bunlar hakkında bilgi vermek yerine Hz. Lokman’ın hikmet sahibi oluşu ve bunu en iyi şekilde icra kabiliyetine sahip olduğu ve örnek alınacak nitelikleri vurgulanmıştır. Oğluna verdiği nasihatler ise tüm müminler açısından rehber olacak niteliktedir. Lokman Suresi, şükretmesi için Lokman’a hikmet verildiğini belirterek başlar. Yüce Allah, hikmeti herkese nasip etmez. Elbette verilen hikmeti hak etmiş ve bunun değerini bilerek gereğini layıkıyla yerine getirebilecek kullarını seçmektedir. O halde Hz. Lokman, Rabbimizin lütfuna layık görülmüş seçkin kullarından biridir.

‘Hikmet’ anlam itibariyle ilmin yanı sıra uygulamada mükemmellik, sağlamlık ve isabetli olmayı da kapsamaktadır. Hikmet sahibi olana ise ‘hakim’ denilmektedir. Bu ise dilimizde ‘hekim’ şekline dönüşüme uğramış, Hz. Lokman’a da bu nedenle halk arasında şifa dağıtan hekim olarak Lokman Hekim adıyla nam salmıştır. Ancak Hz. Lokman’ın sahip olduğu hikmet, yalnızca tıp alanında değil, engin bilgi, görgü ve tecrübesiyle din, ahlak ve sosyal yaşam, toplumsal ilişkiler alanlarında da kanaat önderi olarak halka hizmet etmiştir. Onun bilgece öğütleri, sağlık alanındaki tavsiyeleri günümüze kadar ulaşmakta, bizlere ışık tutmaktadır.

“Andolsun biz Lokman’a: Allah’a şükret! diyerek hikmet verdik.” (Lokman Suresi, 12. Ayet)

Şükretmek, Allah’ı anmanın yanında kalbi ile de derin bir şükran duygusu içinde olarak kendisine verilen nimetlerden başkalarına da fayda sağlamalıdır. Ancak bu şekilde gerçek manada şükürde bulunmuş olur. Bu şükrün faydası yine kişinin kendisine olur. Çünkü bizim şükrümüzün Rabbimizin ihtiyacı yoktur.  Lokman adı sureye verilip hayırla anıldığına göre, kendisi Rabbine olan hikmetin gereğini layıkıyla yerine getirmiş, tüm birikimini toplumun hizmetine, iyiliğine sunmuş; Yüce Allah’ın takdir ve hoşnutluğunu kazanmış bir şahsiyettir.