SalamWebToday Haber Bülteni
Sign up to get weekly SalamWebToday articles!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Hz Meryem kimdir?

Önemli Şahsiyetler 19 Şub 2021
Hz Meryem kimdir
Kahire, Mısır. Omar Elsharawy-Unsplash

Hristiyanlıkta olduğu gibi İslam’da da itaat, iffet ve üstün nitelikler Hz Meryem kimdir sorusunun özeti gibidir. Bugün adına Hristiyanlık dediğimiz dinin temsilcisi Hz. İsa’nın annesi Hz. Meryem’in kimliği hakkında özellikle Hristiyanlık kaynaklarında farklı anlatımlar bulunmakta olsa da ortak özellikler oldukça fazladır. Adı, İbranicede Miriam, Aramicede Mariam, Grekçede Maria, Kur’an-ı Kerim’de Meryem olarak geçmektedir.

Hristiyanlık inancına göre Hz Meryem kimdir?

Bilindiği gibi Hristiyanlık dininde dört farklı İncil bulunmaktadır. Bu İncillerdeki Meryem anlatımları da haliyle değişiklik göstermektedir. Hakkındaki hikayeler farklı olsa da Hristiyanlar için Hz. Meryem, “kutsal bakire” olarak ibadetlerinde önemli yer tutmaktadır. Dört İncil’deki ve diğer kutsal kitaplardaki Meryem anlatımlarında değişmeyen nitelik Hz. İsa’nın annesi olduğu ve Allah tarafından bir melek gönderilerek müjdelendiğidir.

Doğum yeri tam olarak bilinmemekle birlikte yüksek ihtimalle Kudüs olarak belirtilmektedir. Hz. İsa’yı dünyaya getirme aşaması Luca inciline göre bir meleğin Meryem’e gelerek Allah tarafından bir oğul dünyaya getireceği, Davut’un soyunu onun sürdüreceği müjdelenmektedir. Bazı İncillerde anne adı Anna, baba adıysa Yoakim olarak geçmektedir.

İncillerdeki anlatımlara göre Hz. Meryem’in annesi Anna, uzun yıllar süren kısırlık döneminin sonunda yaşlılık çağında gebe kalmıştır. Gebeliğini öğrenince de doğacak çocuğunu Süleyman Mabedi’nde Rabbi’nin hizmetine adar. Meryem adını verdiği çocuğu altı aylıkken yürüyüp, bir yaşında konuşmaya başlar. Üç yaşında Kudüs’te mabede teslim edilir. Mabede bakirelik yemini ettirilerek kabul edilir ve hayatını orada geçirmeye başlar. Burada Hz. Meryem’i her gün melekler ziyaret ederek kendisine yiyecek getirirler. Meryem de bu yiyecekleri ihtiyacı olanlara dağıtır.

Hz. İsa’nın doğumu nasıl olmuştur?

Yahudi literatüründe Hz. Meryem’in bebeklik çağına bilgileriyle mabede adanış bilgilerine rastlanmaz. Yahudi geleneğine göre Hz. Meryem on iki ya da on dört yaşına geldiğinde gelenek olarak evlendirileceğinden Davud’un oğlu Yusuf’la evlendirilmek üzere mabetten çıkarılır. Yusuf yaşlı olduğu için bu evliliği istemese de karşılıklı olarak anlaşılır. Fakat evlilik gerçekleşmeden Meryem’e Cebrail tarafından Hz. İsa müjdelenir. Aynı Kur’an-ı Kerim’de anlatıldığı şekilde şaşkınlıkla kendisine erkek eli değmediğini belirten Meryem, müjdelendikten sonra Hz. İsa’yı doğurur. Nikahsız çocuk doğurmanın imkansız olduğu ve kınandığı bu dönemde dünyaya gelen Hz. İsa, beşikte konuşarak mucizesini ortaya koyar.

Hz. Meryem nerede ve kaç yıl yaşamıştır? İnciller’de ki anlatılanlara göre Hz. İsa’nın tebliğ faaliyetleri sırasında Hz. Meryem hayattadır. Öyle ki Hz. İsa’nın çarmıha gerilmesi ve mezara konulması töreninde yer almaktadır. İncillerde bu olayla ilgili son anlatım Hz. İsa’nın göğe yükselişi sırasında Hz. Meryem’in havarilerle birlikte dua ettiğidir. Hz. Meryem’in kaç yıl yaşadığı ve nerede vefat ettiği tartışmalı konulardandır. Bir rivayete göre Hz. İsa çarmıha gerildiğinde annesi Meryem’i havarilerden Yuhanna’ya emanet etmiş ve Kudüs’e gitmişlerdir. Fakat Yuhanna İncili’nin yazarı olan Yuhanna, bu olaydan hiç bahsetmemektedir.

Hristiyanlar arasındaki yaygın bir inanışsa Hz. Meryem’in Yuhanna’nın himayesinde Kudüs’ten ayrılarak Efes’e gittiği ve burada öldüğüdür. Hz. Meryem ve Yuhanna’nın Efes’e göçlerinin sebebi de Hz. İsa’nın çarmıha gerilmesinden sonra kendilerine yönelik baskıların artması ve öldürülme tehlikesidir. Günümüzde İzmir’in Selçuk İlçesi Bülbül dağı beldesinde Meryem Ana Evi olarak anılan bir kilise mevcuttur. Bu yerleşim yeri Hristiyanlarca kutsal kabul edilip, hacı olmak için Hristiyan’lar tarafından ziyaret edilen önemli bir kutsal mekan olarak korunmaktadır.

İslam dininde nasıl anlatılır?

Kur’an-ı Kerim’de doksan sekiz ayetten oluşan bir sure adını Meryem’den almaktadır. Diğer surelerde de olmakla birlikte Meryem adı Kuran’da otuz dört kez kelime olarak geçmektedir. Kuran verilerine göre Hz. Meryem’in babasının adı İmran’dır. Annesiyse İmran’nın karısı diye geçmektedir. İmran’nın karısı Allah’a bir evlat için yalvarır, duası kabul edilir ve doğurdu çocuk kız olunca adını Meryem koyar. Ve bu çocuğu kovulmuş şeytanın şerrinden Allah’a sığındırır, Rabbinin hizmetine adar. Yine Kuran’da içinde yaşadığı kavimden olanlar kendisine “ey Harun’nun kız kardeşi” diye hitap etmektedir.

YAZI: ŞEBNEM CENGİZALP