Hz Muhammed gazveleri hangileridir?

Tarih İpek Atacan
lale tarlası orman
Dembee Tsogoo-Unsplash

Tarihte İslam’ın yayılmasını sağlayan önemli olayların arasında Hz Muhammed gazveleri bulunur. Bu gazveler, genellikle düşman devletlere ve topluluklara karşı yaşanırdı. Hz. Muhammed’in çatışmadan önce anlaşarak çözmeye çalıştığı işlerden olan gazveler, Allah’ın emir ve yasaklarına uygun şekilde yaşanırdı. Bu nedenle masumlar, hayvanlar, güçsüzler, bitkiler korunurken yalnızca düşman ordusundaki askerler hedef alınırdı.

Gazve ne demek?

Sözlükte gazve kelimesi istemek, arzulamak, niyet etmek anlamlarında bulunur. İslam’da kullanılan terim haliyle düşmanla yapılan savaş anlamını taşır. Din uğruna yapılan savaşları temsil eden bir sözcük olduğu için İslamiyet’te Hz Muhammed gazveleri olarak kabul edilir.

Hz. Muhammed döneminde yapılan tüm askeri hareketler, savaş olsun veya olmasın, birer gazvedir. Bu nedenle yapılan gazvelerin sayısı 27’dir. Eğer bir sahabenin komutanlığında yapılıyorsa ismi seriyye olarak değişir. İslamiyet’in korunması açısından önem taşıyan bu harekatların bir kısmı savunma, bir kısmı saldırı olarak birbirinden ayrılır.

Allah’ın emir ve yasakları doğrultusunda yapılan gazvelerin belirli sebepleri vardır. Öncelik her daim çatışmadan kaçmak olduğu için çeşitli anlaşmalar için adımlar atılırdı. Ancak savaş kaçınılmaz bir hale geldiği zaman düşmanların öldürülmesi serbest hale gelirdi. Onlara işkence edilmemesi, kadın ve çocuklara zarar verilmemesi, masumların korunması kurallarına bağlı kalınırdı.

Bedir, Uhud ve Hendek Savaşları hakkında

Yaşanan gazveler arasında en ünlüleri Bedir, Uhud, Hendek Savaşlarıdır. Bunların yanında Mekke’nin fethi ve Hudeybiye de önemli gazveler arasında yer alır. Sevik, Beni Kaynuka, Beni Nadir Gazvelerinin yanında Gatafan, Zatürrika ve Bedrül Mevlit Gazveleri de bulunur.

Gabe Gavzesi, Beni Mustalik Gazvesi, Dumetul Cendel Gazvesi, İslamiyet açısından oldukça önemlidir. Beni Kurayza, Huneyn Gazvesi, Taüf ve Tebük Seferleri de Hz. Muhammed’in komutanlığında gerçekleşti. Yaşanan bu olayların tamamında Hz. Muhammed’in askeri zekası, komutanlığı ve kararları sahabeler için önemli örneklerdir.

Ebva ve Buvat Gazvelerinin yanında Bedurala Sefevan ve Beni Lihyan Gazveleri de bulunur. Zül Uşeyre, Karkaratülküdr, Hayber, Hamraülesed, Beni Süleym Gazveleri Allah’ın yolunda ilerleyebilmek adına yaşandı. Bazı kaynaklarda Hayber Gazvesi kabul edilmediği için gazvelerin sayısı 26 olarak da kabul edilir.

İslamiyet’in yayılmasında Hz. Muhammed gazveleri neden önemli?

Gazvelerin yaşanmasındaki en önemli sebep İslamiyet’in yayılmasını sağlamaktır. Bu duruma engel oluşturan nedenlerin yok edilmesi, Müslümanların hak ve özgürlüklerinin korunması gazveler sayesinde mümkün oldu. Dini sonuçlarının yanında yaşanan her gazvenin siyasi ve ekonomik sonuçları da mevcuttur.

Hz. Muhammed’in komutanlığında yaşanan bu olaylar Müslümanlar için birer örnek teşkil eder. Vefatının ardından başa gelecek halifelerin nasıl hareket etmesi gerektiği konusunda bilgi sahibi olmasını sağlar. Ayrıca savaşlar veya anlaşmazlıklar esnasında hangi stratejilerin uygulanabileceğini gösterir. Tüm gazveler, İslam’a katkı sağlayan olaylara sebep olduğu için dinin değiştirilmeden günümüze gelmesine de katkı sağladı.

İnsanlar arasında yaşanan fitnelerin sonlandırılması gazvelerin sonuçlarından biridir. Zulümlerin son bulması, Müslümanların esirlikten kurtulması, Allah’ın varlığının ve birliğinin anlatılması da gazveler sayesinde oldu. Müslümanlara düşen görev de Hz. Muhammed’i örnek alarak yaşanan zulümleri engellemek, Allah’ın emirlerini herkese duyurmak için çalışmaktır.

Genellikle kafirlerle yapılan mücadeleler Allah’ın rızasını kazanmak için yapılıyorsa, Hz. Muhammed’in komutası olmadığından dolayı ismi gaza olarak geçer. Gücü savaşmaya yeten veya orduya destek olabilen her Müslüman bu gazalara katılmakla yükümlüdür. Yaşanan çatışmalardan yaralı veya sağ kurtulan kimselere de gazi unvanı verilir. Allah’ın gaziler ve şehitler için dünyada olduğu gibi ahirette de müjdeleri, hediyeleri bulunur.