İbadet Nedir? Yalnızca Malı Olana Farz Olan İbadetler Nelerdir?

ID 190861266 © | Dreamstime.com
ID 190861266 © | Dreamstime.com

İbadet nedir? İbadet, Allah’ın emir ve buyruklarını yerine getirirken, yasakladıklarından uzak durmak anlamına gelir. Allah’ın rızasını kazanmak için yapılan her şey ibadettir. İbadetin bir sınırlaması yoktur. Yapılan her davranış, söylenen her güzel söz, güler yüzlü ve dürüst olmak, hoşgörülü olmak, yardımlaşmak birer ibadettir. Bu ibadetlerin tümünün Allah katında mükafatı bulunmaktadır.

İbadetin önemi: Hem dünya hem de ahiret hayatında Allah’ın rızasını kazanmak ve kıyamet gününün gazabından kurtulmak için Allah’ın varlığı ve birliğine inanmak gerekmektedir. Bir günahtan kaçmak ibadet olduğu gibi, bir sevabı yapmak isteyip yapamamak da bir ibadettir. İbadet, kullarının Allah’a karşı olan bağlılıklarını gösterir.

İbadet çeşitleri: İbadetler bedeni, maddi ve hem maddi hem bedeni ibadetler olmak üzere üçe ayrılır. Bedeni ibadetler yalnız beden ile, maddi ibadetler maddiyat ile, hem bedeni hem maddi ibadetler her ikisi ile yapılmaktadır.

Bedeni ibadetler beden ibadetleri ile yapılabileceği gibi kalp ile de yapılabilir. Namaz kılmak ve oruç tutmak farz olan bedeni ibadetlere örnek verilebilir. Bu ibadetler bedeni olduğu kadar kalp ile yapılan ibadetlerdir. Oruç tutarken kalp ile sabredilir ve namaz kılarken kalp ile iman edilir. Kur’an okumak ve Allah’ın isimlerini zikretmek de bu ibadet türüne örnek olarak verilebilir.

Maddi ibadetler mal ile yapılan ibadetlerdir. Dini zengin sayılacak kadar malı olan kişiler bu ibadetleri yapmak zorundadır. Amacı fakirlere yardım etmek ve toplumda din kardeşleri arasındaki sınıf farkını yok etmektir. Zenginlerin malının bir kısmı fakirlere dağıtılır ve daha homojen bir toplum oluşturmak amaçlanır.

Hem bedeni hem maddi ibadetlere örnek olarak hac ibadeti gösterilebilir. Bu ibadetlerde hem bedenen hem de maddi olarak gerekli koşulları sağlamak gerekmektedir. İkisinden birine sahip olan insanlar yapmak zorunda değildir fakat her ikisine sahip olan insanlar birçok ibadeti yerine getirmek ile yükümlüdür.

Farz olan ibadetler: Allah’ın Kur’an-ı Kerim’de buyurduğu emir ve yasaklar vardır. Bu emirlerin arasında yapılması farz olan ibadetler de bulunmaktadır. Farz olan ibadetlere beş vakit namaz kılmak, Ramazan ayında oruç tutmak, kişinin durumu yerindeyse zekat vermek ve hacca gitmektir. Bu farz olan ibadetlerin başında ise İslam’ın en önemli unsurlarından biri olan Kelime-i Şahadet getirmek yer alır.

Yalnızca malı olana farz olan ibadetler: Nisap, bir zenginlik ölçüsüdür. İhtiyacı olan malların ve paranın dışında 80,18 gram altını veya ona denk parası olan kişiler dinen zengin sayılır, nisap ölçüsünü yerine getirmiş bulunur. Bu kişiler için toplumsal dayanışma ve yardımlaşmayı güçlendirmek adına yerine getirilmesi farz olan bazı ibadetler bulunmaktadır.

Zekat vermek, hacca gitmek, sadaka-i fıtır ve kurban gibi ibadetler için konulan zenginlik şartını sağlayan kişiler, bu ibadetleri yerine getirmekle yükümlüdür. Aynı zamanda bir başkasının verdiği zekat ve sadakayı da alamamaktadır.

Kur’an-i Kerim’de ibadetin önemi ile ilgili “Göklerin ve yerin gizlisi (gaybı) yalnız Allah’a aittir. Her iş O’na döndürülür. Öyleyse O’na kulluk et ve O’na güvenip dayan! Rabbin yapmakta olduklarınızdan habersiz değildir.” buyrulmuştur. (Hud, 11/123)

İslam’da ibadetlerin yeri çok önemlidir. Yapılan ibadetler dünya hayatını etkilediği gibi ahiret hayatını da etkilemektedir. Peygamber Efendimiz İslam dininde ibadetin yerini bir hadisinde şöyle anlatmıştır: “İslâm beş temel üzerine kurulmuştur: Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şahitlik etmek, namazı dosdoğru kılmak, zekâtı hakkıyla vermek, Allah’ın evi Kabe’yi haccetmek ve Ramazan orucunu tutmak.” (Buhari)