İslam Tarihinde Yükseliş: Hz. Muhammed Dönemi

Photo 125557516 © Matt Anderson - Dreamstime.com

Bilimde, adalette, ticarette yükselişin timsali: Hz. Muhammed dönemi. İslamiyet’in 7. yüzyılda ortaya çıkmasından sonra günümüze kadar ilerleyen süreç, İslam tarihi kapsamında ele alınır. Bu tarihsel süreç için yapılan araştırmalardaysa İslam hem dini bakımdan hem de toplumsal etkileri bakımından incelenir ve yorumlanır.

İslam tarihinin doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için parçalar halinde ele alınması gerekir. Cahiliye Dönemi, Hz. Muhammed dönemi, Dört Halife Dönemi, Emeviler Dönemi, Abbasiler Dönemi ve Osmanlılar Dönemi; bunlar arasında başlıcalarıdır. Ancak İslam’ın altın çağı ve yükseliş dönemi olarak hiç kuşkusuz Hz. Muhammed Dönemi kabul edilir.

İslam’ın altın çağı

Hz. Muhammed dönemi öncesindeki sini ve toplumsal durum nasıldır? Hz. Muhammed dönemi ile bağlantılı dönemler; Cahiliye ve Dört Halife dönemidir. İslami kaynaklarda Hz. Muhammed’e tebliğ gelmeden hemen öncesi bir süre sonrası Cahiliye olarak isimlendirilir. Bu sıfat, Cahiliye dönemi topluluğunun gerçeklerden uzaklaştığı ve çirkin adetler edindiği için kullanılmıştır.

Hz. Muhammed Dönemi gelişmeleri: Çağdaş bilimlerde Asr-ı Saadet olarak geçen dönem, Hz. Muhammed’e dinin tebliğ edilmesiyle Abbasilerin yıkılması arasındaki süreci kapsar. Bu bakımdan, yükseliş dönemi Asr-ı Saaadet’in ilk kısmını oluşturur. Hz. Muhammed dönemi de kendi içerisinde Mekke ve Medine Dönemi olmak üzere ikiye ayrılır.

Mekke döneminde daha çok yeni bir dinin haber verilmesi ve Müslümanlığı ilk kabul edenler yer alır. Bu dönemde İslam ile birlikte değişen dini düzenlemeler ve oluşan yeni ahlaki yapıya da yer verilir. Bu dönemde Müslümanlığı kabul eden sahabe, Mekkeli müşrikler tarafından yoğun bir baskıya maruz kalmış ve türlü eziyetler çekmişlerdir. Yani Mekke dönemi için İslam’ın ortaya çıkışı, çatışma ve direniş dönemi denilebilir.

Mekke döneminde ilk Müslümanlara yapılan baskılar neticesinde Hz. Muhammed ve ona inanan sahabe Medine’ye hicret etmiştir. İslam tarihinin dönüm noktalarından sayılan Hicret ile birlikte Mekke dönemi sona ermiş ve Medine dönemi başlamıştır.

Medine dönemi, en kısa tabiriyle İslam Devleti’nin kuruluş ve yükseliş dönemidir. Bu zaman zarfında Mekkeli müşrikler ile Müslümanlar arasında büyük savaşlar ve gazveler yaşanmıştır. Ancak nihayetinde Mekke fethedilmiş ve Arap Yarımadası’nın tümü, Müslüman yönetimine girmiştir. İslam Devleti’nin bu yükseliş devrini de Dört halife Dönemi izlemiştir.

Yükseliş dönemi savaşları neler?

Mekke’nin fethi: Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in zamanında verilen büyük savaşlar; Bedir, Uhud ve Hendek Savaşı şeklinde sıralanır. Bedir, Müslümanların müşriklere karşı aldığı ilk galibiyettir. Manevi açıdan oldukça önemli olan bu savaşla birlikte İslam hukukunda ganimet ve esirlerle ilgili bir temel de oturtulmuştur.

Uhud Savaşı, tam kazanılacakken emre itaatsizlikten dolayı kaybedilmiştir. Çok sayıda şehit verilen bu savaş, kaybedilmesine rağmen Hz. Muhammed’in askeri dehasının bir kanıtı olmuştur. Hendek Savaşı ile birlikteyse yeni bir galibiyet elde edilmiş ve savunma yapan Müslümanlar artık saldırı pozisyonuna geçmiştir.

Hendek Savaşı’nın hemen ardından Hudeybiye Antlaşması imzalanarak, şehrin iç güvenliği garanti altına alınmıştır. Bundan sonra da sırasıyla; Hayber fethedilmiş, Mute Savaşı yapılmış ve Mekke fethedilmiştir. Mekke’nin fethinin ardından Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed, burada kalmamış ve Medine’ye geri dönmüştür. Sonrasında da kendisinin hazırladığı davet mektupları çevredeki hükümdarlara iletilmiştir.

Dört Halife Dönemi: Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in vefat etmesi üzerine hilafet dört büyük halife ile devam ettirilir. Buna göre halifelik sırasıyla; Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Al, tarafından devralınır. Dört Halife dönemi, yükseliş döneminden hemen sonra gelmesine rağmen, türlü fitnelerin çıkarıldığı ve İslam’ın yıkılmaya çalışıldığı bir devir olmuştur.

İlgili makaleler
Mezopotamya Uygarlığı, Mardin. Tarih Şebnem Kırcı 20-Eki-2020 Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir? diego-jimenez-VDOHQLuYwy8-unsplash Tarih Şebnem Kırcı 12-Eki-2020 Çin’de İslamiyet ve İslam Dini Tarihi
Görüş
Görüş 30-Eyl-2020
İpek Atacan
Yazar

Kuran-ı Kerim, İslamiyet’in temel unsurudur ve ayetlerin tefsir yorumlaması yapılırken tarihten faydalanılır. Tarih, insan toplumlarının geçmişten bugüne taşıdıkları olay ve tecrübeler bütünüdür.

Devamı Devamı
dreamstime_s_9568870 Tarih İpek Atacan 27-Eyl-2020 Osmanlı Devleti ve İslam Dini