İslam’da Bir Yöneticide Olması Gereken Özellikler Nelerdir?

Photo 60662275 © Blossfeldia - Dreamstime.com

Diğer ülkeler ile olan ilişkilerin düzenlenmesinde yöneticilere ihtiyaç duyulur. Yöneticiler ülke içinde alınan kararlarda da önemli rol oynar. İslam inancında siyasetin yeri önemlidir. Bu sebeple yöneticilerde bulunması gereken bazı özellikler vardır.

Siyaset nedir? Siyaset, politika demektir. Devlet işlerinin yürütülmesinde izlenen görüş ve anlayış anlamına gelir. Siyasette farklı görüşler mevcuttur. Aynı ülke içinde farklı politikalar bulunur. Bu politikalar ülkeden ülkeye de farklılık gösterir.

Siyaset ülkeler içinde hükümdarların yetkilerine bağlı olarak düzenlenir. Çeşitli kanunların çıkarılması, adaletin sağlanması, diğer ülkeler ile olan ilişkilerin düzenlenmesi siyasi yöneticilerin görevidir.

İslam inancında siyasetin yeri nedir? Her toplum kendini yönetecek ve işlerini düzenleyecek politikalara ihtiyaç duyar. Bu politikaların izleneceği yolu bir toplumdaki her bireyin seçmesi oldukça zordur. Bu sebeple kraliyet sistemlerinde babadan oğula, demokraside ise halkın seçtiği kişiler yönetici olarak ülkeleri yönetirler.

Siyaseti çıkar amaçlı kullanmak İslam inancına göre yanlıştır. Hakkıyla yönetebilecek kişilerin başa gelmesi ve ilgili alanda halk için gerekli olan düzenlemeleri yapması gerekir. İslam’ın gösterdiği yollardan şaşmamalıdır. Çıkar ve güç elde etmek amacıyla siyasete giren kimseler, yerlerinde kalıcı olamazlar.

İslam inancında siyasetin nerede ve nasıl kullanıldığı önemlidir. Yönetici Müslümanların İslam’da uymakla yükümlü olduğu çeşitli kurallar vardır. Bu kurallar hem kişinin hem de halkın iyiliği ve selameti içindir.

Tek bir yöneticinin olmadığı durumlarda diğer yöneticiler ile iyi anlaşılması ve ortak kararlar alınması gerekir. İslam’ın övdüğü birlik ve beraberliğin sağlanması için hem yöneticiler hem de adaylar iyi geçinmelidir. Birbirlerini aşağılamamalı, kötü sözler söylememelidir.

İslam inancınsa yöneticide olması gereken özellikler nelerdir? Yöneticiler için millete hizmet etmek ön planda olmalıdır. Zor durumlarda bile yalandan kaçınmak, halkı kandırmamak gerekir. Yönetici, yaptığı işler ile sevilmelidir. İktidara zorla gelmemelidir. Haklı olan kimselerin yanında bulunmalıdır.

Yöneticiler adalete uygun yaşamalı ve ona uygun kararlar vermelidir. Adaletsiz bir toplumda her türlü kötülük yaşanır. İnsanların canları ve malları tehlikeye girer. Toplum içinde huzur olmaz. Adaletli olmak Hz. Muhammed’in sünneti olduğu için ayrıca özen göstermek gerekir.

Görev almaya aşırı hırs göstermemek gerekir. Yalnızca verilen görevleri yerine getirmek gerekir. Hz. Muhammed, işleri düzenleyecek kişileri seçerken “Vallahi biz bu işe ne onu isteyen birini tayin ederiz ne de ona hırs gösteren birini.” (Müslim) buyurmuştur.

Yöneticiler liyakat sahibi olmalıdır. Bulundukları topluma yakışır davranışlarda bulunmalıdır. Yönetici olmaya uygun özellikler taşımalıdır. Bilgi sahibi ve ahlaklı olmalıdır. Diğer insanların saygısını toplamalıdır.

Yöneticiler alınması zor kararlara maruz kalırlar. Bu sebeple kendine yardımcı olmak için yanında bulunan diğer devlet büyükleri ve çalışanlar ile istişare etmesi gerekir. Ne kadar çok istişare ederse, işinde o kadar başarılı olur.

Yöneticiler, Allah’ın rızasını alacak ameller işlemelidir. İlim öğrenmeli, toplumun geçmişini bilmeli, halkın istediklerini anlayarak bunlara göre işler yapmalıdır. Gerekli tedbirleri tam zamanında almalıdır. Allah’ın kızacağı ve haram kıldığı davranışları yapmamalıdır.

Yöneticiler, Hz. Muhammed’in yöneticiliğini örnek almalıdır. Onun yaptıklarını yaparak kaçtıklarından kaçmalıdır. Adaletli, sevilen, ilim ve irfan sahibi, kabiliyetli, feraset sahibi dürüst insanlar olmalıdır. Gereken her durumda halkın çıkarını göz etmelidir.

Yöneticilik büyük bir sorumluluk gerektiren önemli bir iştir. Bu sebeple herkesin yönetici olması doğru değildir. Ancak yöneticide olması gereken özelliklere sahip olan zeki kimseler yönetici olmalıdır. Küçük ya da büyük her topluluğu yöneten kişiler, İslam yolundan ayrılmamalıdır. Görevlerini kendi amaçları için kullanmamalıdır.