İslam’da hürmet göstermek neden önemli?

Toplum Contributor
gianluca-carenza-3z8-HDha8Uw-unsplash
Gianluca Carenza-Unsplash

Müslüman toplumlarda hürmet göstermek, oldukça dikkat edilen ve değer verilen bir konudur. Bu toplumlarda bir arada yaşayan tüm fertler birbirleri arasında büyük bir saygı gözetirler. Yeni nesiller de aynı şekilde hürmet etme becerisi kazanmış halde yetiştirilirler.

İslam inancında din kardeşleri bir vücudun organlarına benzetilir. Bu bakımdan, organlardan herhangi birinin yara almaması için saygı ve sevgiye dayalı ilişkiler kurmaya teşvik edilirler. Dinimizde insanların, toplumun diğer fertlerine karşı saygılı olması beklenir. Hürmet etme derecesinde en önde bulunanlar ise; anne, baba ve yaşlılardır.

Anne ve babaya hürmet göstermek neden önemli?

Dinimizde anne ve babanın çocukları, çocukların da anne ve babaları üzerinde türlü hakları olduğu açıkça dile getirilen bir konudur. Bu konula ilgili farklı Kur’an ayetleri ve hadislerle karşılaşmak da mümkündür. Söz konusu haklarla alakalı bir ayette şöyle buyrulur:

“Rabbin, sadece kendisine kulluk etmenizi ve anne babanıza iyi davranmanızı emretti. Onlardan biri veya ikisi senin yanında yaşlanırsa onlara öf bile deme! Onları azarlama! İkisine de gönül alıcı güzel sözler söyle.” (İsra Suresi 23. Ayet)

Buradan da anlaşılacağı üzere anne ve babaya iyi davranmak, onlara hürmet göstermek İslam’da evlatlara verilen bir ödevdir. Çocukların doğmasını sağlayan tek gerçek şüphesiz Allahü Teala’dır. Ancak bunun zahiri sebebi de anne ve babalardır. Ebeveynler, evlatları için pek çok zahmete karşılık beklemeksizin göğüs gererler. Bu bakımdan anne ve babaya hürmetli bir evlat olmak gerekir.

Yaşlıya saygı topluma saygı demek!

İnsanların büyük bir kısmı yaşamlarında; bebeklik, çocukluk, gençlik, yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerini geçirir. Bu dönemler Allah’ın kuluna ömür yazdığı sürece herkes için bir imtihandır. Bebeklik ve ileri dönem yaşlılık ise birbirine benzeyen süreçlerdir. Bu süreci geçiren kişiler genellikle yardıma ve bakıma muhtaç durumdadır.

İslam inancında yaşlıya ve yaşlılık dönemine büyük bir titizlikle yaklaşılır. Hatta bu konuyla alakalı çok sayıda ayeti kerime bulunur. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed de Müslümanları yaşlıya hürmet konusunda sıklıkla uyarmıştır. Bu bakımdan büyüklerinin kıymetini bilen gençlerden övgüyle bahsedilmiştir.

Herkese hürmet edilir mi?

Anneye, babaya, ataya ve din kardeşine hürmet etmek ve küçüklerine merhamet göstermek; İslam inancında yer alan davranış biçimleridir. Bu bakımdan dinimizde insanlara yaşlılara karşı saygılı ve şefkatli olmaları emredilir. Sıla-ı rahim de, yani akraba ziyaretleri bu konuya dahil edilebilecek bir durumdur.

İslam’da; aile, akraba ve diğer din kardeşlerle uzun süre küs kalmaya ve kavga etmeye hoş bakılmaz. Ancak bir grup insan vardır ki bunlarla görüşmeyi kesmekte bir sakınca yoktur. Bu kimseler dini bakımdan sakıncalı işlerle uğraşan kişilerdir. Yani İslam’a uymayan davranışlar sergileyen ve Müslümanlara dil uzatan kişilere hürmet gösterme zorunluluğu yoktur.

Kısacası, hürmet ve saygı İslam’ın temel öğretileri arasında yer alan unsurlardır. Bu noktada salih kimselere hürmetli olmaları hem ayet hem de hadislerde sıklıkla tembih edilmiştir. Anneler, babalar, yaşlılar ve diğer din kardeşleri; hürmet gösterilmesi gereken başlıca kimselerdir. Ancak İslam ile çelişen kişiler söz konusu olduğunda ilgili kişilerle bağlantının kesilmesinde herhangi bir sakınca yoktur.

Yaşlılık, her fani canlının ömrü yettiğince erişeceği bir dönemdir. Bu dönemde küçüklerimizden hürmet beklemek için, gençliğimizde merhametli birer birey olmamız gerekir. Yapılan her iyiliğin Allahü Teala katında mutlaka bir yeri vardır.

YAZI: İPEK ATACAN