İslam’da insan hakları hakkında ne buyrulur?

Toplum Contributor
insan hakları
Vladek-Dreamstime.com

Dünyadaki yaşamın sağlıklı bir şekilde korunabilmesi için verilmiş insan hakları vardır. Bu hakları ihlal etmek hem dini hem de hukuki yükümlülükler doğurur. Her bireyin rahatça hayatını sürdürebilmesi için bu haklara saygı duyulması, hakların çiğnenmemesi gereklidir.

Yaşamı sağlıklı şekilde devam ettirmek için gerekli olan insan hakları nelerdir?

İnsanların, insan oldukları için sahip olduğu haklar yaşamın devam etmesi için gereklidir. Bu haklar kişiler arasında oluşabilecek sınıf farklılıklarını engellediklerinden dolayı her bireyin özgür olmasını amaçlar. Cinsiyet, yaş, din, dil, ırk, köken, maddi durum gibi farklılıkların oluşabileceği ayrımcılığı engeller.

İnsanlar pek çok hakka sahiptir. Bu hakların en önemlisi canlarının ve mallarının güvenliğinin devletler tarafından koruma altında olmasıdır. Bir kişinin bir başka kişinin canına ya da malına gasp edecek davranışlarda bulunma hakkı yoktur. Her birey sahip olduğu özgürlükleri kullanma yetkisine sahiptir.

İnsanın sahip olduğu haklardan biri din ve vicdan özgürlüğüdür. Bu özgürlük sebebiyle bir kimse istediği dini istediği biçimde yaşama hakkına sahip olur. İslamiyet, Hristiyanlık, Yahudilik gibi ilahi dinlerin dışında Ateizm, Deizm, Budizm gibi dinlerin yaşanması da mümkündür. Bu sebepten dolayı Allah bir kimsenin Müslüman için zorlanmamasını emretmiştir.

Düşünce ve fikir özgürlüğü insanların sahip olduğu kısıtlanamaz haklardan biridir. Düşünceleri ifade etme biçimi bir başkasına saygısızlık, hakaret veya kötü sözler sarf etmek şeklinde değilse engellenemez. Bu sebeple her bireyin aynı konu üzerinde farklı düşünceleri ifade etme hakkı vardır.

Toplumlar ve devletler tarafından belirlenen birçok insan hakkı bulunur. Bu haklar pek çok alana ayrılarak geniş bir konu kapsamına sahiptir. Özel hayatın korunması, siyasi haklar, tüketici hakları, temiz çevrede yaşama isteme hakkı olarak örnek verilebilir. Bu haklar sayesinde hiçbir insana istemediği davranış veya işler zorunlu olarak yaptırılamaz, insan dışı muamelede bulunamaz.

Birbirine saygılı olmak neden önemlidir?

İnsanların sahip olduğu haklar dünyada bir düzen oluşabilmesi için gereklidir. Saygı duyulan haklar suç oranının azalmasına, daha güvenilir bir çevrede yaşanmasına yardımcı olur. Saygı duyulmayan ve çiğnenen haklar yaşamı zorlaştırarak kötü iş ve davranışlarda artış yaşanmasını sağlar.

Sahip olunan hak ve özgürlükler sayesinde kişilerin çalışma, okuma, araştırma yapma, ibadet etme, barınma, yaşama gibi olayları kolaylaşır. Bu haklara saygı duyulması sonraki nesillere iyi bir gelecek bırakmaya yardımcı olur. Yaşayan neslin canlarını ve mallarını güvene alarak toplumlar arası savaş, doğal afet, anlaşmazlıklar sonucunda zarar görülmesini engeller.

İnsan haklarını çiğnemenin dini yükümlülüğü nedir?

İnsanın sahip olduğu haklar hukuken garanti altına alındığı gibi Allah tarafından da korunmaya alınmıştır. Bu hakları çiğnemek insanların kalplerinde kötülük oluşmasına neden olur. İnsanın iki büyük düşmanı olan nefse ve şeytana karşı oluşan yenilgiyi gösterir.

İnsan haklarını çiğneyen kimseler, karşılarında bulunan kişilere çeşitli zararlar verirler. Bu durum kul hakkına girmeye, ahiret gününde hesap verilecek kötü bir işin yapılmasına neden olur. Allah’ın emir ve yasakları arasında insan hakları çiğnenmemesi gereken bir konudur. Bu hakları ihlal eden kimseler haram veya mekruh işlemiş, imanlarına zarar vermiş olurlar.

Kısaca, insanların hakları hem dünya hem ahiret yaşamı için korunması, saygı duyulması gereken konulardır. Bu konulara karşı alınan zarar kişinin yaşamını doğrudan etkileyerek kul hakkını oluşturur. Her iki yaşamda da hesabının verilmesi gereken suçların işlenmesine vesile olur.

YAZI: İPEK ATACAN